Sosyal, Bilimsel, Kültürel ve Sanatsal Faaliyetler

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382029

Öğretim İlke ve Yöntemleri dersi, eğitim bilimlerinin temel taşlarından biri olarak geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır: 1. Ders kapsamında öncelikle eğitimin temel kavramları olan öğretim, öğrenme ve yaşantı arasındaki farklar detaylandırılır. 2. Eğitim programı ve öğretim programı arasındaki hiyerarşik yapı ile bu yapıların öğeleri incelenir. 3. Öğretimin planlanması aşamasında hedeflerin (kazanımların) taksonomik sınıflandırılmasına (Bloom vb.) geniş yer ayrılır. 4. Öğretim ilkeleri başlığı altında; öğrenciye görelik, yakından uzağa, somuttan soyuta ve tasarruf ilkeleri tartışılır. 5. Ayanilik (açıklık) ve hayatilik (yaşama yakınlık) ilkelerinin ders materyallerine nasıl yansıtılacağı örneklenir. 6. Yapılandırmacı öğrenme kuramının temel felsefesi ve sınıfa yansımaları ele alınır. 7. Öğretim stratejilerinden ilki olan "Sunuş Yoluyla Öğretim" (Anlamlı Öğrenme) stratejisinin uygulama basamakları öğretilir. 8. "Buluş Yoluyla Öğretim" stratejisinin öğrenciyi keşfetmeye nasıl yönelttiği ve örnek olaylarla desteklenmesi işlenir. 9. "Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğretim" stratejisinin problem çözme basamakları ile ilişkisi kurulur. 10. Dersin merkezinde yer alan anlatım, tartışma ve örnek olay gibi temel öğretim yöntemleri analiz edilir. 11. Problem çözme yöntemi ve bilimsel araştırma basamaklarının öğretimdeki kritik rolü üzerinde durulur. 12. Gösterip yaptırma yönteminin özellikle beceri eğitimindeki (psikomotor alan) önemi vurgulanır. 13. Grupla öğretim tekniklerinden olan beyin fırtınası, altı şapkalı düşünme ve istasyon tekniği uygulamalı olarak gösterilir. 14. Mikro öğretim tekniği ile öğretmen adaylarının kendi performanslarını değerlendirmelerine imkan tanınır. 15. Soru-cevap tekniğinin etkili kullanımı ve üst düzey düşünme becerilerini tetikleyen soru türleri incelenir. 16. Eğitsel oyunların her kademede motivasyonu artırıcı etkisi ve tasarım kriterleri tartışılır. 17. Kavram haritaları, zihin haritaları ve V-diyagramları gibi görsel araçların öğretimdeki işlevselliği anlatılır. 18. İşbirlikli öğrenme (Cooperative Learning) modelleri ve bireysel sorumluluk bilincinin geliştirilmesi işlenir. 19. Farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı ile sınıftaki bireysel farklılıklara (hazırbulunuşluk, ilgi) hitap etme yolları aranır. 20. Tam öğrenme modeli ve okulda öğrenme modellerinin değişkenleri arasındaki farklar ortaya konur. 21. Çoklu zeka kuramının ders planlarına entegrasyonu ve etkinlik çeşitliliği üzerine çalışılır. 22. Proje tabanlı öğrenme ve disiplinlerarası yaklaşım çerçevesinde ürün ortaya koyma süreçleri değerlendirilir. 23. Eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve yansıtıcı düşünme becerilerinin öğretim süreciyle içselleştirilmesi sağlanır. 24. Metabilişsel (üstbilişsel) farkındalığın öğrencilere kazandırılması için stratejiler geliştirilir. 25. Uzaktan eğitim ve harmanlanmış (blended) öğrenme ortamlarında yöntem seçiminin önemi ele alınır. 26. Öğretim teknolojilerinin materyal tasarımı ile uyumlu şekilde ders planına yerleştirilmesi sağlanır. 27. Dersin sonuç kısmında, bir ders saatinin planlanması (giriş, geliştirme, sonuç bölümleri) üzerine atölye çalışması yapılır. 28. Öğretim sürecinde ölçme ve değerlendirme ile yöntem seçimi arasındaki korelasyon açıklanır. 29. Sınıf yönetimi ile öğretim yöntemlerinin etkileşimi ve disiplin modelleriyle ilişkisi kurulur. 30. Son olarak, öğretmen adaylarının mesleki etik ve değerler eğitimi çerçevesinde model olma rolleri pekiştirilir.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382079

öğretim teknolojileri, güncel teknolojiler, çoklu ortam tasarımı, öğretim teknolojilerinin tarihi, web 2.0 araçları, somut teknolojiler, soyut teknolojiler, öğretim tasarımı modelleri, öğretimde sistem yaklaşımı, etkili powerpoint kullanımı

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382080

II. Mehmed’in tahta çıkışı, İstanbul’un fethi öncesi hazırlıklar ve stratejiler. İstanbul’un Fethi (1453): Kuşatma süreci, surların yıkılması ve sonuçları. Fatih Dönemi’nde Balkanlar: Fetihler, yerleşim politikaları, Bizans sonrası yönetim. Fatih devri diğer siyasi gelişmeler, Çandarlı’nın tasfiyesi ve merkezi otorite. Fatih Sultan Mehmed’in şahsiyeti ve ölümü: Karakter analizi, sonrası siyasi dönüşümler. II. Bayezid dönemi siyasi olayları, iç politika ve dış ilişkiler. II. Bayezid dönemi gelişmeleri, babadan oğula siyasi ve toplumsal aktarım. Ara Sınav – kapsam: I–7. haftalar. II. Bayezid’in ölümü ve karakter portresi değerlendirmesi. Yavuz Sultan Selim dönemi Osmanlı–Safevî münasebetleri ve seferler. İslam birliğinin Osmanlı’ya geçişi, halifeliğin rolü ve Osmanlı’nın İslam dünyasındaki pozisyonu. Yavuz dönemi diğer gelişmeler, Selim’in ölümü ve politika değişimleri. Kanuni Dönemi ve Batı: Siyasi dengeler, Avrupa ile ilişkiler. Kanuni–Safevî ilişkileri ve diğer önemli sosyal/siyasi olaylar (1520–1574).

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/381973

Osmanlı Merkez Teşkilatı Tarihi dersi, imparatorluğun yönetim merkezi olan İstanbul’daki bürokratik yapıyı ve iktidarın kurumsallaşma sürecini en ince ayrıntılarıyla mercek altına alır. Dersin giriş bölümünde, Eski Türk ve İslam devletlerindeki merkez teşkilatı geleneklerinin Osmanlı’ya intikali ve "saray" kavramının siyasi otorite üzerindeki sembolik önemi tartışılır. Padişahın mutlak otoritesinin meşruiyet kaynakları, cülus törenleri ve saltanatın veraset usullerindeki tarihsel değişimler kronolojik olarak incelenir. Osmanlı Sarayı’nın temel birimleri olan ve devletin hem idari hem de özel yaşam alanı sayılan Birun, Enderun ve Harem yapısı tüm işlevleriyle analiz edilir. Enderun Mektebi’nin bir devlet adamı yetiştirme kurumu olarak işleyişi ve devşirme sisteminin merkez bürokrasisindeki stratejik rolü üzerinde durulur. Devletin en üst karar alma organı olan Divan-ı Hümayun’un klasik dönemdeki yapısı, toplantı günleri ve burada görüşülen konuların niteliği detaylandırılır. Sadrazamın padişahın mutlak vekili olarak yetkileri, mühr-i hümayun kullanımı ve diğer vezirlerle olan hiyerarşik ilişkisi ele alınır. Kazaskerlerin adli ve askeri hiyerarşideki yeri ile İlmiye sınıfının merkezdeki temsil gücü ve yargı sistemi üzerindeki denetimi anlatılır. Nişancının devletin kanunlarını koruma görevi, tuğra çekme yetkisi ve arazi kayıtlarının (tahrir) güvenliğinden sorumlu olması diplomatik açıdan işlenir. Defterdarın maliye yönetimindeki bağımsızlığı, bütçe hazırlama süreçleri ve hazine-i amirenin korunmasındaki kritik fonksiyonları vurgulanır. Şeyhülislamlık makamının yükselişi, fetva müessesesinin devlet kararları üzerindeki etkisi ve din-devlet ilişkilerinin kurumsal dengesi analiz edilir. Kaptan-ı Deryalık makamının merkez teşkilatına dahil olma süreci ve deniz aşırı eyaletlerin merkezden yönetilme dinamikleri incelenir. Reisülküttabın dışişlerinden sorumlu bir makama dönüşme süreci ve Kalemiye sınıfının bürokrasideki profesyonelleşme adımları takip edilir. Merkezdeki askeri güç olan Yeniçeri Ocağı ve Kapıkulu askerlerinin siyasi karar alma süreçlerine müdahale etme biçimleri tarihsel örneklerle tartışılır. Bab-ı Ali’nin bir hükümet merkezi olarak yükselişi ve sadrazam konaklarının klasik divan yapısının yerini alma süreci detaylandırılır. Tanzimat öncesi dönemde ortaya çıkan ıslahat çabaları ve II. Mahmud’un merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek için kurduğu yeni nezaretler (bakanlıklar) incelenir. Sadaret Kethüdalığından Dahiliye Nezaretine, Reisülküttablıktan Hariciye Nezaretine geçiş gibi modernleşme evreleri kurumsal düzeyde karşılaştırılır. Meclis-i Vala ve Şura-yı Devlet gibi yüksek danışma meclislerinin kuruluşu ve hukuk devletine geçişteki rolleri üzerinde durulur. Osmanlı bürokrasisinde kullanılan kayıt sistemleri, mühimme defterleri ve arz usulü gibi teknik yazışma gelenekleri arşivsel bir perspektifle tanıtılır. Saraydaki teşrifat kuralları (protokol), bayramlaşma törenleri ve yabancı elçi kabullerinin devletin ihtişamını temsil etmedeki önemi anlatılır. İlmiye sınıfının eğitim ve yargıdaki tekeli, nakibüleşraflık müessesesi ve ulemanın merkez siyasetindeki ağırlığı sosyal tarih bağlamında ele alınır. Harem-i Hümayun’un sadece bir ikametgah değil, aynı zamanda hanedan siyasetinin belirlendiği bir merkez olması ve Valide Sultanların yönetimdeki etkisi tartışılır. Merkez teşkilatındaki yozlaşma tartışmaları, ıslahatnameler ve Koçi Bey gibi düşünürlerin devlet yapısına dair sundukları eleştirel raporlar analiz edilir. 19. yüzyılda bürokrasinin kalemlerden nezaretlere evrilmesiyle birlikte memuriyet yapısının profesyonelleşmesi ve rütbe sistemleri üzerinde durulur. Kanun-ı Esasi’nin ilanıyla birlikte Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan’ın merkez teşkilatına eklemlenmesiyle oluşan yeni siyasi yapı incelenir. Ders süresince öğrencilere merkez teşkilatına ait özgün belgeler gösterilerek kurumsal terminolojinin pratik kullanımı pekiştirilir. Devletin "merkez" ile "çevre" arasındaki dengeyi nasıl kurduğu ve merkezi otoritenin en ücra köşelere kadar nasıl ulaştırıldığı yönetim bilimleri açısından sorgulanır. Osmanlı idari sisteminin özgünlüğü, Doğu ve Batı yönetim modelleriyle kıyaslanarak öğrencinin mukayeseli tarih bilinci kazanması sağlanır. Genel tekrar haftasında klasik yapıdan modern devlete geçişin sancıları ve süreklilik gösteren kurumlar özetlenerek dönem tamamlanır. Nihayetinde ders, öğrencinin Osmanlı İmparatorluğu’nun altı asır boyunca ayakta kalmasını sağlayan idari dehanın merkezdeki kaynağını tüm boyutlarıyla kavramasını hedefler.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/381974

Lale Devri ile ilk tohumları atılan Osmanlı modernleşme süreci, III. Selim’in Nizam-ı Cedit ıslahatlarıyla devlet yapısında köklü bir dönüşüm arayışına girmiş; II. Mahmut döneminde 1808 tarihli Sened-i İttifak ile padişahın mutlak yetkilerinin ilk kez hukuki bir belgeyle sınırlandırılması, Türk demokrasi tarihinin dönüm noktalarından biri olarak kayıtlara geçmiştir. Tanzimat ve Islahat fermanları ile kişisel hakların güvence altına alındığı Sultan Abdülmecid ve Abdülaziz dönemleri, hukuk devleti ilkesinin temellerini atarken; bu sürece damga vuran Jön Türk hareketi, 1876 yılında II. Abdülhamid’in tahta çıkışıyla beraber Türk tarihinin ilk anayasası olan Kanun-i Esasi’yi ve Birinci Meşrutiyet dönemini hayata geçirmiştir. 1878’den itibaren yaklaşık otuz yıl süren ve İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin muhalif bir güç olarak filizlendiği "İstibdad Dönemi"nin ardından, 1908’de ilan edilen II. Meşrutiyet ile çok partili siyasal hayat ve parlamenter denetim tecrübesi yoğunlaşmış, ancak I. Dünya Savaşı’nın yıkıcı etkisiyle bu demokratik ivme geçici bir durgunluğa girmiştir. Mondros mütarekesi sonrası başlayan İstiklal Harbi sürecinde, 1920’de TBMM’nin açılması ve 1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye) ile "Hâkimiyet kayıtsız şartsız milletindir" ilkesinin tescil edilmesi, savaş koşulları gereği uygulanan "güçler birliği" sistemine rağmen milli iradeyi esas kılan demokratik bir sıçrama teşkil etmiştir. Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanı ile perçinlenen bu süreçte, 1924’te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve 1930’da Serbest Cumhuriyet Fırkası denemeleriyle çok partili hayata geçiş arzusu somutlaşmış; ancak dönemin şartları gereği 1945’e kadar devam eden tek partili rejim ve CHP bünyesindeki Müstakil Grup gibi denetim mekanizmaları, tam demokratik standartların gerisinde kalsa da Cumhuriyet değerlerinin yerleşmesini sağlamıştır. 1945 yılından itibaren kalıcı olarak geçilen çok partili siyasal yaşam; 1960, 1971, 1980 askeri müdahaleleri, 28 Şubat süreci ve son olarak 15 Temmuz 2016 darbe girişimi gibi ağır kesintilere ve vesayet odaklarının baskılarına maruz kalsa da, her seferinde sivil siyasetin ve TBMM’nin meşruiyetine dönülmüş olması Türk halkının demokrasiyi içselleştirdiğinin en büyük kanıtı olmuştur. Diğer taraftan, 1925’teki Takrir-i Sükûn döneminden 1987’ye kadar uzanan sıkıyönetim uygulamaları ve terörle mücadele kapsamında başvurulan OHAL süreçleri, her ne kadar demokratik hakların kısıtlanması bağlamında eleştirilse de, devletin bekası ve demokrasinin varlığını sürdürebileceği güvenli bir ortamın tesisi adına zorunlu araçlar olarak tarihsel süreçteki yerini almıştır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382012

Bu ders, bilim tarihini kronolojik ve tematik bir çerçeve içinde ele alarak Antik Çağ’dan günümüze uzanan bilimsel bilgi üretim süreçlerini incelemektedir. Dersin başlangıcında bilim tarihinin temel kavramları, tarih yazımı yaklaşımları ve kaynak türleri tanıtılacaktır. Antik Mezopotamya, Mısır, Hint ve Çin uygarlıklarında matematik, astronomi, tıp ve doğa bilgisi; Antik Yunan ve Roma dünyasında felsefe, matematik ve doğa bilimlerinin kurumsallaşması ele alınacaktır. Orta Çağ İslam dünyasında tercüme hareketleri, bilimsel kurumlar, rasathaneler, medreseler ve bilim insanlarının çalışmaları dersin önemli bir bölümünü oluşturacaktır. Matematikte el-Hârizmî, astronomide el-Battânî ve Bîrûnî, tıpta İbn Sînâ ve Râzî, fizikte İbnü’l-Heysem gibi isimlerin eserleri üzerinden bilimsel düşüncenin gelişimi analiz edilecektir. Bu süreçte bilginin Hint, Helenistik ve İslam dünyaları arasındaki dolaşımı vurgulanacaktır. Dersin devamında Avrupa Orta Çağı ve Rönesans dönemlerinde bilimsel bilginin yeniden yorumlanması, üniversitelerin ortaya çıkışı, deneysel yöntemin gelişimi ve bilimsel devrim tartışmaları ele alınacaktır. Kopernik, Galileo, Kepler ve Newton gibi bilim insanlarının çalışmaları erken modern bilim bağlamında değerlendirilecektir. Sanayi Devrimi, modern bilim kurumları, uzmanlaşma ve teknolojik gelişmeler de dersin kapsamı içindedir. Son bölümde ise 19. ve 20. yüzyıllarda bilim ve toplum ilişkileri, bilimsel bilginin etik boyutları, bilim–teknoloji etkileşimi ve çağdaş bilim tarihi yaklaşımları tartışılacaktır. Ders boyunca öğrencilerin metin çözümleme, karşılaştırmalı okuma ve eleştirel değerlendirme becerilerini geliştirmeye yönelik uygulamalara yer verilecektir.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382013

Bu ders, lisans seviyesindeki öğrencilere Yeniçağ Osmanlı tarihini (yaklaşık 1453-1789) akademik bir perspektifle araştırma becerisi kazandırmayı hedefler ve derste ilk olarak, Osmanlı tarihyazımının evrimi, Batı merkezci yaklaşımların eleştirisi ve yerli kaynaklara dayalı modern eğilimler detaylı bir şekilde incelenerek sağlam bir teorik alt yapı inşa edilir. Ardından, öğrencilerin birincil kaynaklara erişim yollarını öğrenmeleri için Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nin tasnif sistemleri, katalogların kullanımı ve dijitalleştirilmiş kaynakların çevrimiçi veri tabanları üzerinden nasıl tarandığı uygulamalı olarak gösterilir. Osmanlı paleografyasına giriş yapılarak, 'siyakat', 'divani' ve 'rika' gibi temel yazı çeşitleri tanıtılır ve bu yazı türlerinin okunmasındaki zorluklar ile çözüm yolları, orijinal belge örnekleri (berat, ferman, mühimme defteri kaydı gibi) üzerinden adım adım öğretilir. Kroniklerin (örneğin Aşıkpaşazade, Neşri, Solakzade) nasıl eleştirel bir bakışla okunması gerektiği, yazarlarının kimlikleri, yazılma amaçları ve olaylara yaklaşımları bağlamında tartışmaya açılır ve seyahatnamelerin (Busbecq gibi) Osmanlı toplumu hakkında nasıl bir bakış sunduğu değerlendirilir. Dersin ana teması olarak, merkezi otorite ile taşra yönetimi arasındaki ilişki, timar sisteminin işleyişi, âyanlık kurumunun yükselişi ve bu süreçte yaşanan dönüşümler, kanunnameler ve şer'iyye sicilleri gibi kaynaklar ışığında irdelenir. Ekonomik tarih araştırmaları için şehir tarihi çalışmalarında sıklıkla kullanılan avarız defterleri, mukataa kayıtları ve narh defterlerinin nasıl analiz edileceği örneklerle açıklanır ve sosyal tarih perspektifi kazandırmak amacıyla, toplumun farklı katmanlarındaki bireylerin gündelik yaşamları, aile yapıları ve sosyal hareketlilikleri, vaka kayıtları ve tereke defterleri üzerinden yorumlanır. Öğrencilerin belirli bir araştırma sorusu geliştirmeleri teşvik edilir ve bu soruyu cevaplamak için gereken kaynak taraması, literatür değerlendirmesi ve hipotez oluşturma süreçleri birebir danışmanlık yoluyla şekillendirilir. Araştırma etiği, intihalden kaçınma ve akademik dürüstlük ilkeleri vurgulanarak, alıntı yapma ve kaynak gösterme kuralları (Chicago veya APA stili) Osmanlı tarihi çalışmalarına özgü örneklerle öğretilir. Seminer formatında işlenen dersin her haftasında, öğrencilerden seçtikleri bir birincil kaynağı (bir belge veya bir kronik pasajı) çözümleyerek sunmaları ve bu sunum üzerinden sınıf içi tartışma yürütmeleri beklenir. Dönem sonunda ise, öğrencilerin derste edindikleri tüm bilgi ve becerileri sentezleyerek, yaklaşık 20-25 sayfalık, özgün bir araştırma makalesi (term paper) yazmaları istenir ve bu makale, araştırma sorusunun netliği, kaynak kullanımındaki yetkinlik, analizin derinliği ve akademik yazım kurallarına uygunluk kriterlerine göre değerlendirilir. Celali İsyanları, Kadıların rolü, İstanbul'un iaşesi gibi somut örnek olaylar üzerinden tarih yazımındaki farklı yorumlar karşılaştırılır ve nihayetinde bu ders, öğrenciyi sadece bir tarih okuyucusu olmaktan çıkarıp, eleştirel düşünebilen, arşiv malzemesine hâkim ve akademik üretim yapabilen bir araştırmacı adayı haline getirmeyi amaçlar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382014

Ders, Roma tarihinin başlangıcından Bizans’ın erken dönemlerine kadar olan süreci çok boyutlu bir perspektifle ele alırken, ilk olarak Roma’nın kuruluşu ve krallık döneminin efsanevi kökenleri ile tarihsel gerçekliklerini masaya yatırarak başlar. Cumhuriyet döneminde senatonun rolü, magistralıklar ve Roma’nın yayılmacı politikası incelenirken, Kartaca Savaşları’nın Akdeniz üzerindeki jeopolitik etkileri üzerinde durulur. Roma’nın sosyal yapısında yaşanan dönüşümler, Gracchus kardeşlerin reform girişimleri ve Cumhuriyet rejiminin krizleri, Sezar ve Augustus arasındaki geçiş dönemiyle analiz edilir. Augustus ile başlayan Pax Romana (Roma Barışı) döneminde imparatorluk idaresinin kurumsallaşması ve eyalet yönetim sistemlerinin işleyişi detaylandırılır. Roma hukukunun evrimi, mülkiyet hakları ve vatandaşlık kavramlarının imparatorluğun bir arada tutulmasındaki rolü tartışılır. Erken İmparatorluk döneminin askeri stratejileri, sınır güvenliği ve lejyonların siyasi gücü incelenirken, Roma ekonomisinin temelini oluşturan tarım, ticaret ve kölelik sistemi ele alınır. Hristiyanlığın yeraltı örgütlenmesinden devlet dinine dönüşme süreci, İmparator I. Konstantin’in Milano Fermanı ve İznik Konsili üzerindeki belirleyici rolü ile irdelenir. Başkentin Roma’dan Constantinopolis’e taşınmasının siyasi ve stratejik gerekçeleri üzerinde durularak, imparatorluğun ağırlık merkezinin Doğu’ya kayması analiz edilir. Roma’nın 395 yılında ikiye bölünmesi ve Batı Roma’nın çöküşüne neden olan iç ve dış faktörler, Kavimler Göçü çerçevesinde değerlendirilir. Bizans tarihinin başlangıç aşaması olarak kabul edilen Geç Antik Çağ’da, Greko-Romen mirası ile Hristiyan öğretisinin nasıl sentezlendiği incelenir. İmparator I. Justinianus döneminin idari reformları, Corpus Iuris Civilis (Roma Hukuku Derlemesi) ve imparatorluğun eski sınırlarına ulaşma çabası dersin ana temalarından birini oluşturur. Ayasofya’nın inşası ve Bizans sanatının erken dönem ikonografisi, mimari ve estetik bir açıdan ele alınır. Sasani İmparatorluğu ile yapılan uzun süreli savaşların Doğu Roma’nın askeri yapısı üzerindeki yıpratıcı etkileri tartışılır. Bizans saray teşkilatı, bürokrasi ve seremonilerin imparatorluk otoritesini meşrulaştırma işlevi vurgulanır. Erken Bizans dönemindeki dini çatışmalar, monofizitizm ve ekümenik konsillerin siyasi birliği nasıl etkilediği üzerinde durulur. Eğitim sistemi, felsefenin sürekliliği ve antik metinlerin korunmasında Bizans entelektüellerinin katkısı incelenir. İpek Yolu ve Akdeniz ticareti üzerinden Bizans ekonomisinin canlılığı ve sikke reformları ele alınır. Kent yaşamı, hipodrom kültürünün toplumsal dinamikleri ve halk isyanlarının (Nika Ayaklanması gibi) siyasi sonuçları analiz edilir. Akdeniz dünyasındaki demografik değişimler, salgın hastalıklar ve iklimsel faktörlerin imparatorluk gücü üzerindeki etkileri değerlendirilir. Ordu sisteminin Themes (Eyalet Orduları) sistemine evrilmeden önceki son durumu ve savunma stratejileri incelenir. İmparatorluğun kadın figürleri ve saray kadınlarının yönetimdeki nüfuzu örneklerle açıklanır. Bizans ve İslam fetihleri öncesi Orta Doğu’nun durumu, dersin kronolojik sonunu belirleyen bir eşik olarak ele alınır. Son olarak, Roma’dan Bizans’a geçişin bir kopuştan ziyade bir dönüşüm olduğu tezi, kurumlar ve zihniyet dünyası üzerinden kanıtlanarak ders tamamlanır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382015

Bu ders, Osmanlı İmparatorluğu'nun kuruluşundan modernleşme dönemine kadar olan bilimsel faaliyetlerini kapsamlı bir şekilde incelemeyi hedefler. İlk haftalarda, Osmanlı bilim anlayışının dayandığı İslami ilimler geleneği ve klasik medreselerin müfredat yapısı ele alınacaktır. Daha sonra, erken dönem Osmanlı biliminin Bizans ve diğer komşu kültürlerden nasıl etkilendiği analiz edilecektir. On beşinci yüzyılda Semerkant ve Bağdat gibi merkezlerden İstanbul'a aktarılan bilimsel birikimin rolü üzerinde durulacaktır. Özellikle Ali Kuşçu'nun Fatih Sultan Mehmed döneminde İstanbul'a gelişi ve burada gerçekleştirdiği astronomi ve matematik çalışmaları detaylandırılacaktır. On altıncı yüzyıl, Osmanlı biliminin altın çağı olarak kabul edilir ve bu dönemdeki kurumsal yapılar irdelenecektir. Müneccimbaşılık kurumunun işlevi ve devlet yönetimindeki konumu tartışılacaktır. Takiyüddin er-Râsıd'ın İstanbul Rasathanesi'ndeki çalışmaları ve bu rasathanenin akıbeti üzerine derinlemesine bir inceleme yapılacaktır. Osmanlı tıbbının teorik temelleri ve pratik uygulamaları, hekimbaşılık kurumu özelinde mercek altına alınacaktır. Şerafeddin Sabuncuoğlu'nun cerrahi alanındaki özgün katkıları ve resimli eserleri tanıtılacaktır. Coğrafya ve haritacılık alanında Piri Reis'in Kitab-ı Bahriye'si ve dünya haritası, çağdaşı Batılı eserlerle karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Matbaanın Osmanlı coğrafyasına geç gelişinin bilginin yayılımı üzerindeki olası etkileri eleştirel bir bakışla değerlendirilecektir. On yedinci yüzyılda yaşanan siyasi ve ekonomik dalgalanmaların bilimsel üretkenlik üzerindeki yansımaları sorgulanacaktır. Katip Çelebi'nin coğrafya ve bibliyografya alanındaki başyapıtları olan Cihannüma ve Keşfü'z-Zünun eserlerinin önemi vurgulanacaktır. Hezarfen Ahmed Çelebi ve Lagari Hasan Çelebi gibi isimler etrafında şekillenen erken dönem uçuş denemeleri, arka planlarındaki bilimsel düşünce ile birlikte tartışılacaktir. On sekizinci yüzyıla gelindiğinde, Batı bilimiyle artan temasın somut örnekleri olan tercüme bürolarının faaliyetleri inceleneceştir. Mühendishane-i Berr-i Hümayun ve Mühendishane-i Bahr-i Hümayun gibi modern askeri okulların kuruluş süreçleri ve Osmanlı bilim zihniyetinde yarattığı dönüşüm analiz edilecektir. İbrahim Müteferrika'nın sadece bir matbaacı değil, aynı zamanda bir bilim insanı olarak katkıları değerlendirilecektir. Ondokuzuncu yüzyılda tıp, mühendislik ve astronomi gibi alanlarda Avrupa'dan adapte edilen bilginin doğası ve sınırları irdelenecektir. Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'nin modern tıp eğitimindeki rolü ve buradan yetişen hekimlerin faaliyetleri mercek altına alınacaktır. Askeri alandaki teknolojik yeniliklerin, sivil bilimsel gelişmelerle olan etkileşimi araştırılacaktır. Osmanlı bilim tarihi yazımında sıklıkla ihmal edilen dil, din ve etnik köken çeşitliliğinin bilimsel topluluklara katkısı örneklerle gösterilecektir. Bilimsel araç-gereçlerin (usturlap, rubu tahtası vb.) kullanımı ve gelişimi, müfredattaki yerleriyle birlikte anlatılacaktır. Geleneksel medrese eğitimi ile modern okullar arasındaki gerilim ve bilim anlayışı farklılıkları masaya yatırılacaktır. Osmanlı bilimindeki "gerileme" naratifinin geçerliliği, son dönem akademik tartışmalar ışığında yeniden değerlendirilecektir. Son olarak, Cumhuriyet Türkiyesi'nin bilim politikalarının Osmanlı mirasını nasıl yorumladığı ve dönüştürdüğü ele alınacaktır. Bu dersin tamamlanmasının ardından öğrencilerin, Osmanlı bilim tarihini Batı-merkezci olmayan, eleştirel ve çok boyutlu bir perspektifle okuyabilme becerisi kazanmaları beklenmektedir.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382016

Bu ders, Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı sonrasındaki siyasal, askeri ve toplumsal durumunu anlamakla başlar. Mondros Mütarekesi’nin (30 Ekim 1918) hükümleri ve Osmanlı topraklarında yarattığı sonuçlar değerlendirilir. İtilaf Devletleri’nin Anadolu’yu işgal süreci ve halk üzerindeki etkileri ele alınır. İşgallere karşı gelişen yerel direniş hareketleri ve Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin kuruluşu açıklanır. Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkışı (19 Mayıs 1919) Millî Mücadele’nin dönüm noktası olarak işlenir. Havza ve Amasya genelgeleriyle başlayan teşkilatlanma süreci ayrıntılı biçimde analiz edilir. Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde alınan kararlar ve bu kararların önemi tartışılır. Anadolu’daki direniş hareketlerinin birleştirilmesi ve merkezi bir iradenin oluşturulması ele alınır. Temsil Heyeti’nin kurulması ve İstanbul Hükûmeti ile ilişkileri incelenir. Misak-ı Millî’nin ilanı ve içeriği detaylı olarak değerlendirilir. İstanbul’un işgali ve Mebusan Meclisi’nin dağıtılması karşısında Ankara merkezli yeni bir siyasal oluşum doğar. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 23 Nisan 1920’de açılması, yeni bir dönemin başlangıcı olarak ele alınır. TBMM’nin yapısı, yasama faaliyetleri ve kurucu meclis niteliği açıklanır. TBMM’ye karşı çıkan iç isyanlar ve bu isyanların bastırılması süreçleri tartışılır. Sevr Antlaşması’nın Osmanlı için öngördüğü ağır şartlar ve kamuoyundaki etkisi ele alınır. Sevr’in reddi ve Millî Mücadele’nin bu antlaşmaya karşı doğrudan bir tepki olduğu vurgulanır. Kuva-yı Milliye hareketinin oluşumu, yapısı ve sınırlılıkları değerlendirilir. Düzenli ordunun kuruluş süreci ve Kuva-yı Milliye’den orduya geçiş ele alınır. Doğu Cephesi’nde Ermenilerle yapılan mücadele ve Gümrü Antlaşması anlatılır. Güney Cephesi’nde Fransızlara ve Ermeni çetelerine karşı verilen mücadele örnekleri verilir. Maraş, Antep ve Urfa halkının kahramanca direnişleri anlatılır. Batı Cephesi’nin kuruluşu ve Yunan ilerleyişine karşı mücadele süreci açıklanır. I. İnönü Savaşı’nın kazanılması, moral üstünlük ve diplomatik yankıları açısından değerlendirilir. Londra Konferansı’na TBMM’nin katılması ve uluslararası meşruiyet arayışı işlenir. II. İnönü Savaşı ve Sakarya öncesi süreç detaylandırılır. Eskişehir-Kütahya Savaşları sonrası yaşanan kriz ve ordunun Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi tartışılır. Sakarya Meydan Muharebesi (1921) ve “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır” anlayışı ele alınır. Başkomutanlık Yasası ile Mustafa Kemal Paşa’nın yetkilerinin genişletilmesi açıklanır. Sakarya Savaşı’nın ardından imzalanan Kars ve Ankara Antlaşmaları diplomatik kazanımlar olarak değerlendirilir. Türk ordusunun taarruz hazırlıkları ve lojistik gücü ele alınır. Büyük Taarruz’un (26 Ağustos 1922) planlanışı ve uygulaması anlatılır. 30 Ağustos 1922’de kazanılan Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin sonuçları değerlendirilir. İzmir’in kurtarılması (9 Eylül 1922) Millî Mücadele’nin askeri safhasının zaferle sonuçlandığı gün olarak vurgulanır. Mudanya Mütarekesi (11 Ekim 1922) ile savaş durumu resmen sona erdirilir. Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922) yeni rejimin inşası açısından ele alınır. Lozan Barış Konferansı ve süreci detaylı biçimde değerlendirilir. İsmet Paşa’nın Lozan’daki müzakereleri ve Türk tarafının temel talepleri tartışılır. 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti’nin uluslararası alanda tanınması olarak yorumlanır. Ders kapsamında antlaşma metinleri, resmi belgeler ve dönemin basını da kaynak olarak kullanılır. Millî Mücadele’nin halk üzerindeki etkileri, toplumsal dayanışma ve fedakârlık ruhu anlatılır. Kadınların Millî Mücadele’ye katkıları da dersin önemli konularından biridir. Mustafa Kemal’in liderlik özellikleri ve stratejik dehası çeşitli örneklerle analiz edilir. Millî Mücadele dönemindeki siyasi, askeri ve sosyal kadroların rolü ele alınır. Bu süreçte gelişen milliyetçilik ve bağımsızlık düşüncesi ideolojik temelleriyle işlenir. TBMM'nin meşruiyeti ve halk iradesine dayalı bir devletin temellerinin nasıl atıldığı açıklanır. Ders boyunca görsel materyaller, haritalar ve biyografik çalışmalar destekleyici unsurlar olarak kullanılır. Öğrencilere tarihî belgelerle analiz yapma, kaynak karşılaştırması ve yorumlama becerisi kazandırılır. Millî Mücadele’nin yalnızca askerî değil, aynı zamanda siyasi ve toplumsal bir devrim olduğu vurgulanır. Dersin sonunda öğrenciler, Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi koşullar altında ve hangi mücadelelerle kurulduğunu kavrar. Genel olarak ders, Türk milletinin bağımsızlık ve egemenlik temelinde verdiği mücadeleyi bilimsel ve bütüncül bir yaklaşımla öğretmeyi amaçlar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382017

Mitolojiden felsefeye geçişin sosyal ve düşünsel kökenleri incelenir. Thales, Anaksimandros, Anaksimenes gibi İyonya düşünürlerinin arkhe araştırmaları incelenir. Pythagoras'ın fikirleri incelenir. Sokrates'in sorgulama yöntemi ve ahlak anlayışı incelenir. Platon'un ideal devlet anlayışı incelenir. Aristoteles'in fiziği, kozmolojisi ve metafiziği incelenir. Rönesans düşüncesinin getirdiği insan-merkezci yaklaşım ve düşünsel yeniden canlanma incelenir. Descartes'ın cogito fikri ve modern felsefeyi başlatmasının önemi tartışılır. Thomas Hobbes'un devlet ve sözleşme anlayışı incelenir. Spinoza'nın Tanrı ve varlık anlayışı incelenir. John Locke ve David Hume'un deneycilik yaklaşımı ele alınır. Leibniz'in "olanaklı dünyaların en iyisi" fikri ve temel felsefi düşünceleri ele alınır.Bu fikirler arasındaki geçişler, farklılıklar, dönüşümler ele alınır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382023

Siyaset Bilimi I dersi kapsamında, ilk olarak siyasetin bir bilim dalı olarak tanımı, kapsamı ve diğer sosyal bilimlerle olan disiplinlerarası ilişkisi üzerinde durulur. Siyasal olanın ne olduğu ve kamusal alan ile özel alan arasındaki sınırların tarihsel dönüşümü irdelenir. İktidar kavramı, türleri ve iktidarın toplumsal rıza veya zor kullanma ile olan bağlantısı kuramsal düzeyde analiz edilir. Meşruiyetin kaynakları üzerine Max Weber’in otorite tiplemeleri olan geleneksel, karizmatik ve yasal-rasyonel otorite modelleri detaylandırılır. Devletin kökeni, gelişimi ve modern devletin karakteristik özellikleri tarihsel bir perspektifle ele alınır. Devlet kuramları içinde liberal, Marksist, feminist ve çoğulcu yaklaşımların devlete bakış açıları karşılaştırmalı olarak sunulur. Egemenlik kavramının Jean Bodin’den günümüze kadar geçirdiği evrim ve küreselleşme çağında ulus-devlet egemenliğinin sınırları tartışılır. Siyasal ideolojilerin doğuşu, işlevleri ve toplumları mobilize etme güçleri üzerine genel bir giriş yapılır. Klasik liberalizm, muhafazakarlık ve sosyalizmin temel ilkeleri, insan doğası ve toplum tasavvurları çerçevesinde işlenir. Milliyetçilik ideolojisinin modern ulusların inşasındaki rolü ve farklı milliyetçilik türleri analiz edilir. Faşizm, anarşizm ve ekolojizm gibi ideolojik akımların siyasal sisteme yönelik eleştirileri ve önerileri tartışmaya açılır. Siyasal rejimlerin sınıflandırılmasında demokratik, otoriter ve totaliter sistemlerin temel farkları üzerinde durulur. Demokrasinin tarihsel gelişimi, doğrudan demokrasi, temsili demokrasi ve katılımcı demokrasi modelleri arasındaki yapısal farklar açıklanır. Liberal demokrasinin temel kurumları olan kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğü ve temel hak ve özgürlüklerin korunması prensipleri incelenir. Seçim sistemlerinin siyasal istikrar ve temsil adaleti üzerindeki etkileri, nispi temsil ve çoğunluk sistemleri üzerinden örneklendirilir. Siyasal partilerin işlevleri, parti tipolojileri ve parti sistemlerinin (tek parti, iki parti, çok parti) işleyiş dinamikleri ele alınır. Baskı grupları ve sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreçlerine etkisi ve lobicilik faaliyetleri tartışılır. Siyasal kültür kavramı ve toplumsal değerlerin siyasal sistemin istikrarı üzerindeki belirleyici rolü irdelenir. Siyasal sosyalleşme süreci ve aile, eğitim, medya gibi araçların bireyin siyasal kimliği üzerindeki etkileri analiz edilir. Kamuoyu oluşumu, medyanın gündem belirleme gücü ve dijitalleşmenin siyasal katılım üzerindeki dönüştürücü etkileri üzerinde durulur. Yasama organının yapısı, işlevleri ve parlamenter sistemlerdeki denetim yolları detaylandırılır. Yürütme organının güçlenmesi eğilimi ve başkanlık, yarı-başkanlık ve parlamenter sistemlerin yönetim kapasiteleri karşılaştırılır. Yargı bağımsızlığı, anayasal denetim ve yargının siyasallaşması tartışmaları güncel örneklerle işlenir. Bürokrasi kavramı, devlet aygıtının işleyişindeki rolü ve rasyonel yönetim ilkeleri çerçevesinde ele alınır. Yerel yönetimlerin demokrasiyle olan bağı ve yerinden yönetim ilkelerinin merkezi yönetimle ilişkisi analiz edilir. Siyasal istikrar ve siyasal krizlerin nedenleri, devrimler ve toplumsal hareketlerin sistemi dönüştürme potansiyeli tartışılır. Siyaset biliminde davranışsal yaklaşım, rasyonel tercih teorisi ve yeni kurumsalcılık gibi metodolojik tartışmalar üzerinde durulur. Kimlik siyaseti, etnisite ve dinin modern siyasal çatışmalardaki rolü ve sekülerleşme tartışmaları irdelenir. Toplumsal cinsiyet ve siyaset ilişkisi, kadının siyasal temsili ve feminist kuramın siyasal alana katkıları ele alınır. Küresel siyasetin aktörleri olan uluslararası örgütler, çok uluslu şirketler ve devlet dışı aktörlerin ulusal siyaset üzerindeki etkileri tartışılır. İnsan haklarının evrenselleşmesi süreci ve devletlerin egemenlik hakları ile insan hakları arasındaki gerilimler analiz edilir. Adalet kavramının siyasal boyutu ve gelir dağılımı adaletsizliğinin siyasal istikrar üzerindeki etkileri değerlendirilir. Vatandaşlık kavramının tarihsel gelişimi ve modern dünyada vatandaşlık haklarının kapsamı üzerinde durulur. Siyasal şiddet, terörizm ve devlet güvenliği ile özgürlükler arasındaki denge arayışları tartışmaya açılır. Siyasal katılımın farklı biçimleri, sandık dışı siyaset ve yeni toplumsal hareketlerin dinamikleri incelenir. Popülizm kavramı, yükseliş nedenleri ve liberal demokrasiye yönelik yarattığı meydan okumalar analiz edilir. Refah devleti modelleri ve ekonomik politikaların siyasal meşruiyet üzerindeki etkileri tartışılır. Karar alma süreçlerinde elitlerin rolü ve elit teorileri (Pareto, Mosca, Michels) çerçevesinde demokratik elitizm irdelenir. Siyasal iletişim stratejileri, siyasal reklamcılık ve seçim kampanyalarının seçmen davranışı üzerindeki etkileri işlenir. Teknokratik yönetim anlayışı ve uzmanlaşmanın siyasal irade üzerindeki sınırlandırıcı etkileri tartışılır. Siyaset felsefesinin temel soruları olan "Neden itaat etmeliyiz?" ve "İyi bir toplum nedir?" gibi konular ele alınır. Çatışma yönetimi ve uzlaşma kültürü oluşturmanın demokratik sistemler için hayati önemi vurgulanır. Dijital gözetim toplumu ve veri güvenliğinin demokratik haklar üzerindeki riskleri değerlendirilir. Ekolojik krizlerin siyasal gündemi nasıl dönüştürdüğü ve yeşil siyasetin geleceği tartışılır. Göç hareketlerinin siyasal kutuplaşma ve güvenlik politikaları üzerindeki etkileri analiz edilir. Kamu politikası analizinin temel aşamaları ve bir sorunun nasıl siyasal bir gündem maddesi haline geldiği anlatılır. Siyasal etik ve yolsuzlukla mücadele yöntemlerinin şeffaf yönetimdeki önemi üzerinde durulur. Farklı ülkelerden vaka analizleri yapılarak kuramsal bilgilerin pratikle pekiştirilmesi sağlanır. Öğrencilerin kendi siyasal analizlerini yapabilmeleri için gerekli olan veri toplama ve yorumlama becerileri geliştirilir. Nihayetinde, öğrencilerin bilinçli birer vatandaş ve yetkin birer sosyal bilimci olarak toplumsal süreçlere dahil olmalarını sağlayacak donanımı kazandırmak dersin genel çerçevesini oluşturur.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382024

Sanat Tarihi I dersi kapsamında, insanlık tarihinin en erken dönemlerinden başlayarak Orta Çağ sonuna kadar uzanan geniş bir zaman dilimindeki sanatsal üretimler ve estetik anlayışlar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Dersin başlangıcında, sanat tarihinin tanımı, metodolojisi ve temel terminolojisi üzerinde durularak sanat eserlerinin hangi kriterlere göre inceleneceği metodolojik bir çerçeveye oturtulmaktadır. Paleolitik ve Neolitik dönemlere ait mağara resimleri ile ilk yerleşik yaşamın mimari kalıntıları incelenerek sanatın doğuşu ve inanç sistemleriyle olan ilk ilişkisi analiz edilmektedir. Mezopotamya coğrafyasında yükselen Sümer, Akad, Babil ve Asur medeniyetlerinin ziggurat mimarisi, kabartma sanatı ve silindir mühürleri, bu toplumların hiyerarşik yapıları ve mitolojik dünyaları bağlamında detaylandırılmaktadır. Antik Mısır sanatı başlığında, piramitlerin mimari evrimi, mastabalar ve kaya mezarları ile birlikte Mısır resim ve heykel sanatındaki kanonlar, öbür dünya inancı ekseninde kapsamlı bir şekilde işlenmektedir. Anadolu medeniyetleri bölümünde Hitit, Urartu, Frig ve Lidya sanatının özgün karakterleri, özellikle anıtsal mimari ve maden işçiliği üzerinden öğrencilere aktarılmaktadır. Antik Yunan sanatının Geometrik, Arkaik, Klasik ve Helenistik dönemleri, heykel sanatındaki ideal insan formu arayışı ve tapınak mimarisindeki nizamlar (Dor, İyon, Korint) üzerinden kronolojik bir sıra ile incelenmektedir. Roma sanatının mühendislik harikası olan kubbe ve kemer yapıları, forumlar, amfitiyatrolar ve gerçekçi portre heykelciliği, imparatorluk ideolojisinin bir yansıması olarak ders içeriğinde önemli bir yer tutmaktadır. Erken Hristiyan sanatının katakomplardaki ilk izleri ve ardından Bizans sanatının ikonografi, mozaik ve kubbeli bazilika mimarisi üzerindeki etkisi, sembolizm ve teolojik arka planıyla birlikte değerlendirilmektedir. Avrupa'da gelişen Romanesk ve Gotik sanat akımları, katedral mimarisindeki dikey yükseliş, vitray kullanımı ve dini anlatıların sanatsal forma dönüşümü açısından detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Sanatın sadece estetik bir nesne değil, aynı zamanda iktidar, din ve toplum arasındaki etkileşimin bir ürünü olduğu vurgulanarak eserlerin üslup analizleri yapılmaktadır. Coğrafi ve kültürel etkileşimlerin sanat formlarını nasıl dönüştürdüğü, ticaret ve göç yollarının sanatsal üsluplar üzerindeki belirleyici rolü ders süresince tartışılmaktadır. Malzeme bilgisi ve teknik uygulama yöntemlerinin sanatsal gelişime katkısı incelenirken, antik çağın estetik mirasının Orta Çağ boyunca nasıl korunduğu veya dönüştürüldüğü üzerinde durulmaktadır. Öğrencilerin görsel okuryazarlık becerilerini geliştirmek amacıyla derslerde çok sayıda görsel materyal kullanılarak eserler üzerinde üslup kritiklerine yer verilmektedir. Dönem boyunca işlenen konular, mimariden el sanatlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayarak öğrencinin tarihsel süreçteki görsel kültürü kavramasını hedeflemektedir. Son olarak, tüm bu dönemlerin günümüz sanat anlayışına ve kültürel mirasa olan katkıları tartışılarak ders içeriği tarihsel ve teorik bir sentezle tamamlanmaktadır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382025

Türk Edebiyatı Tarihi I dersi kapsamında, Türklerin tarih sahnesine çıkışından itibaren gelişen edebi gelenekler, geniş bir tarihsel ve kültürel perspektifle ele alınmaktadır. Dersin başlangıcında, Türk edebiyatının dönemlere ayrılmasındaki temel ölçütler olan coğrafya, din ve dil değişimleri üzerinde durularak genel bir çerçeve çizilmektedir. İslamiyet öncesi dönemin sözlü ürünleri olan sav, sagu, koşuk ve destanlar, Türk toplumunun mitolojik dünyası ve göçebe yaşam tarzı bağlamında analiz edilmektedir. Türk yazı dilinin ilk abidevi örnekleri olan Orhun Yazıtları, dil özellikleri ve içerdiği siyasi-askeri hitabet sanatı açısından detaylıca incelenmektedir. Uygur dönemi metinleri üzerinden yerleşik hayata geçişin ve Maniheizm ile Budizm gibi dinlerin edebi üretimler üzerindeki etkisi tartışılmaktadır. İslamiyet’in kabulüyle başlayan geçiş dönemi eserleri, yeni inanç sistemi ile eski geleneklerin nasıl sentezlendiğini göstermesi bakımından dersin merkezinde yer almaktadır. Yusuf Has Hacib’in "Kutadgu Bilig" adlı eseri, ideal devlet yönetimi ve birey ahlakı üzerine kurulu alegorik yapısıyla derinlemesine işlenmektedir. Kaşgarlı Mahmud’un "Divanü Lugati’t-Türk" eseri, sadece bir sözlük değil, 11. yüzyıl Türk dünyasının kültürel ansiklopedisi olarak değerlendirilmektedir. Edib Ahmed Yükneki’nin "Atabetü’l-Hakayık"ı ve Ahmed Yesevi’nin "Divan-ı Hikmet"i üzerinden tasavvufi düşüncenin Anadolu ve Orta Asya’daki yayılımı analiz edilmektedir. Dede Korkut Hikayeleri, destandan halk hikayeciliğine geçişin en önemli verimi olarak dil ve kurgu özellikleri bakımından ele alınmaktadır. Halk edebiyatının kökenleri, aşık ve tekke geleneklerinin başlangıç evreleri ile anonim ürünlerin toplumdaki işlevi üzerinde durulmaktadır. Klasik Türk edebiyatının (Divan edebiyatı) oluşum süreci, Arap ve Fars edebiyatlarından alınan nazım şekilleri ve aruz vezninin Türk şiirine uyarlanışı çerçevesinde işlenmektedir. 13. yüzyıldan itibaren Anadolu’da gelişen Türk edebiyatının ilk temsilcileri olan Hoca Dehhani ve Sultan Veled gibi isimlerin eserleri incelenmektedir. Yunus Emre’nin insan sevgisi ve ilahi aşkı merkezine alan şiirleri, Türkçenin bir edebiyat dili olarak sadeleşmesindeki rolüyle vurgulanmaktadır. Selçuklu ve Beylikler dönemindeki edebi faaliyetler, kültürel süreklilik ve yerelleşme eğilimleri açısından değerlendirilmektedir. Mesnevi yazıcılığının gelişimi, aşk hikayeleri ve didaktik eserler üzerinden kronolojik bir sırayla aktarılmaktadır. Gazel ve kaside gibi temel nazım türlerinin estetik kuralları, beyit bütünlüğü ve mazmunlar dünyası örnek metinler üzerinden açıklanmaktadır. Şair tezkirelerinin edebiyat tarihindeki önemi ve biyografik gelenek üzerindeki etkileri tartışılmaktadır. Dönemin siyasi yapısı ile edebi üretim arasındaki ilişki, saray çevresinde gelişen sanat anlayışı üzerinden analiz edilmektedir. Türk edebiyatının Arapça ve Farsça ile girdiği etkileşim sürecinde Türkçenin korunması çabaları ve "Türkî-i Basit" gibi akımlar ders içeriğine dahil edilmektedir. Epik geleneğin İslam sonrası evrimi olarak Battalnameler ve Danişmendnameler gibi halk kahramanlık anlatıları işlenmektedir. Metin şerhi yöntemleri kullanılarak, öğrencilerin eski metinleri anlama ve yorumlama becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Ders boyunca, edebi metinlerin sadece sanatsal birer obje değil, aynı zamanda tarihi birer belge olduğu gerçeği üzerinde durulmaktadır. Coğrafi değişimlerin lehçe farklılıklarına ve edebi üsluplara nasıl yansıdığı karşılaştırmalı örneklerle gösterilmektedir. Klasik dönemin estetik zevki, dönemin mimari ve musiki anlayışıyla paralellikler kurularak somutlaştırılmaktadır. Öğrencilerin edebi terminolojiye hakimiyet kazanması için nazım birimleri, kafiye sistemleri ve edebi sanatlar üzerine uygulamalı çalışmalar yapılmaktadır. Türk edebiyatının evrensel edebiyat içindeki yeri ve özgün nitelikleri, farklı kültürlerle girilen diyaloglar üzerinden sorgulanmaktadır. Dersin son bölümünde, Osmanlı Devleti’nin kuruluşuna kadar olan sürecin edebi bilançosu çıkarılarak bir senteze varılmaktadır. Müfredat, öğrencinin Türk kültür tarihinin köklerini kavramasını ve bugünkü edebiyatın temellerini anlamasını sağlayacak bir perspektifle tamamlanmaktadır. Sonuç olarak bu ders, köklü bir geçmişe sahip olan Türk edebiyatının ilk evrelerini bilimsel ve eleştirel bir süzgeçten geçirerek öğrenciye aktarmayı amaçlamaktadır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382026

Avrupa İktisat Tarihi I dersi, öğrencilerin Avrupa’nın ekonomik gelişim sürecini tarihsel bir bakış açısıyla kavramalarını amaçlayan temel bir lisans dersidir. Bu ders, Orta Çağ’dan Sanayi Devrimi’nin başlangıcına kadar Avrupa ekonomisinin geçirdiği dönüşümleri ele alır. Dersin ilk haftalarında, feodal ekonominin yapısı, tarımın toplumsal örgütlenmedeki rolü ve manoryal sistemin işleyişi incelenir. Ardından, Orta Çağ ticaret ağlarının genişlemesi ve kent ekonomilerinin yükselişi üzerinde durulur. Orta Çağ’daki lonca sistemi, zanaat üretimi ve ticaret şehirlerinin ekonomik yapıya katkısı analiz edilir. Akdeniz ticaretinin İtalyan şehir devletleri üzerindeki etkisi tartışılır. Haçlı Seferleri’nin ekonomik sonuçları ve Doğu ile kurulan yeni ticaret yolları değerlendirilir. Kara Avrupası’nda feodalizmin çözülmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni ekonomik ilişkiler ele alınır. Coğrafi keşiflerin Avrupa ekonomisine sağladığı yeni kaynaklar ve sermaye birikimi süreci detaylandırılır. 16. yüzyılda merkantilizmin doğuşu, devletlerin ekonomik politikaları ve ulusal ekonomilerin şekillenmesi dersin önemli konularındandır. Para ekonomisine geçiş süreci, fiyat devrimi ve Avrupa’daki ilk enflasyon dalgaları açıklanır. Avrupa’daki erken kapitalist unsurların oluşumu, ticaret burjuvazisinin yükselişi ve kolonilerle kurulan ekonomik bağlar tartışılır. Kuzey Avrupa ticaret ağları, Hansa Birliği ve Baltık ekonomisinin gelişimi incelenir. Tarımsal üretimdeki teknolojik yenilikler ve üretkenlik artışı analiz edilir. Nüfus hareketleri, veba salgınlarının ekonomik etkileri ve kırsal ekonominin yeniden yapılanması ele alınır. 17. yüzyıl ekonomik krizleri ve savaşların Avrupa piyasalarına etkisi değerlendirilir. Devlet müdahalesi, vergilendirme politikaları ve mali sistemlerin oluşumu anlatılır. Hollanda’nın ticari üstünlüğü ve deniz ticaretindeki rolü açıklanır. İngiltere’nin erken sanayileşme dinamikleri ve tarım devrimi süreci ders kapsamında ele alınır. Avrupa’da bankacılığın doğuşu, kredi sistemlerinin gelişimi ve finansal kurumların ekonomideki işlevi tartışılır. Erken modern dönemde ticaret şirketlerinin (örneğin Doğu Hindistan Şirketi) ekonomik etkileri üzerinde durulur. Altın ve gümüş akışlarının Avrupa ekonomisine katkıları analiz edilir. Kolonyal ekonomilerin sömürge metropollerine sağladığı avantajlar değerlendirilir. Sanayi öncesi dönemde enerji kaynakları, üretim teknikleri ve işgücü yapısı incelenir. Kadın emeğinin erken modern Avrupa ekonomisindeki yeri ve toplumsal cinsiyet ilişkileri tartışılır. Tarım, zanaat ve ticaretin karşılıklı ilişkisi tarihsel bağlamda açıklanır. Avrupa’da sermaye birikimi süreci ve girişimciliğin yükselişi örneklerle ele alınır. Avrupa içi ticaret yolları, gümrük politikaları ve ticaret rekabeti analiz edilir. Farklı bölgeler arasında ekonomik dengesizliklerin nedenleri açıklanır. Nüfus artışı, kentleşme ve tüketim kalıplarındaki değişimler üzerinde durulur. Fizyokrasi ve merkantilizm arasındaki düşünsel farklar tartışılır. Avrupa’nın kırsal ve kentsel ekonomileri arasındaki etkileşim incelenir. Tarımsal üretimdeki mülkiyet değişimleri ve köylü hareketlerinin ekonomik yönü ele alınır. Erken modern dönemde kamu maliyesi, bütçe dengesi ve borçlanma sistemleri incelenir. Avrupa’da ekonomik düşüncenin evrimi, klasik iktisat öncesi yaklaşımlar bağlamında tartışılır. 18. yüzyılın sonlarına doğru sanayi öncesi ekonomik yapının çözülme süreci değerlendirilir. Ders, ekonomik kurumların, üretim ilişkilerinin ve piyasa mekanizmalarının tarihsel evrimini anlamaya yöneliktir. Öğrenciler, Avrupa’daki ekonomik değişimleri tarihsel olaylarla ilişkilendirmeyi öğrenir. Ders kapsamında haritalar, tablolar ve birincil kaynaklardan örnekler kullanılır. Karşılaştırmalı analiz yöntemiyle Avrupa ekonomisinin farklı bölgelerdeki gelişimi incelenir. Öğrenciler, ekonomik tarih yazımında kullanılan kavram ve teorileri öğrenir. Ders, tarihsel bağlamda ekonomik sistemlerin oluşumuna dair eleştirel düşünme becerisi kazandırmayı hedefler. Avrupa İktisat Tarihi I, öğrencilere modern ekonomik yapının kökenlerini anlama imkânı sağlar. Ayrıca, Avrupa’nın ekonomik geçmişi ile günümüz küresel ekonomi arasındaki bağlantıları değerlendirme olanağı sunar. Öğrenciler dönem boyunca bireysel sunumlar ve kısa araştırma raporları hazırlar. Dönem sonunda kapsamlı bir değerlendirme sınavı yapılır. Ders, Avrupa’nın tarihsel ekonomik dönüşümünü bütüncül bir perspektifle kavratmayı amaçlar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382027

- Sosyolojik Bakış Açısının ve Sosyolojik Düşünmenin Önemi - Sosyolojinin Temel Kavramları - Sosyolojinin Bir Bilimsel Disiplin Olarak Doğuşu ve Gelişim Süreci - Aydınlanma Düşüncesi-Devrimler-Modernizm-Pozitif Bilimler - Bilim ve Yöntem - Doğa Bilimleri ile Sosyal Bilimlerin Farklılıkları - Bilimsel Yöntem ve Bilimsel Araştırma Süreci, Sosyolojik Yöntemde Farklı Bilimsel Yaklaşımların Gelişimi (Pozitivist, Yorumlayıcı, Eleştirel Sosyal Bilim Yaklaşımları) - Sosyolojik Yöntemde Çağdaş Tartışmalar - Sosyolojide Nicel ve Nitel Araştırma Yöntemleri ve Yöntemsel Çoğulculuk - Sosyolojide Temel Yaklaşımlar - Sosyolojinin Gelişimi: (i) Saint-Simon (ii) Auguste Comte (iii) Herbert Spencer - Klasik Sosyoloji: (i) Karl Marx (ii) Emile Durkheim (iii) Georg Simmel (iv) Max Weber - Kültür ve Toplum - Göç ve Toplum - Türkiye'de Göç ve Kültürel Sonuçları

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382028

Yeniçağ Avrupa Tarihi dersi, Türk milletinin en fazla münasebet kurduğu ve tarihinin şekillendiği olaylarla gelişmeleri havi medeniyetlerden biri olan Avrupa’nın tarihini, coğrafyasını, ülkelerini, sosyal ve kültürel atılımlarını Yeniçağ döneminin zaman sınırlaması içerisinde konu almaktadır. Bahsi geçen zaman kesiti ise İstanbul’un fethedildiği 1453’ten Fransız İhtilali’nin meydana geldiği 1789 yılına kadar olan, günümüzün fikriyatını, anlayışını ve temel meselelerini doğrudan ya da dolaylı olarak etkilemiş birçok olayın yaşanmış olduğu 336 senedir. İlk haftalardaki dersler, Yeniçağ Avrupa’sını hazırlayan Ortaçağ’daki tarihî gelişmelerin anlatımına ayrılmıştır. Kavimler Göçü, Roma İmparatorluğu’nun bölünmesi ve Batı kanadının yıkılması, Avrupa uluslarının şekillenmesi, Feodalite ve Skolastik düşünce, Avrupa’nın siyasi konjonktürü gibi meseleler bu derslerde anlatılarak Yeniçağ Avrupa Tarihi’nin zemini hazırlanır. Sonraki derslerde Yeniçağ’ın başındaki dönüm noktası olan olaylar İstanbul’un fethiyle Bizans’ın yıkılışı, Amerika’nın keşfi, Büyük Coğrafya Keşifleri, Rönesans, Reform, Askerî Devrim, Aydınlanma Çağı ve düşünürleri gibi konular kronolojik olarak ele alınır ve bu gelişmelerin Avrupa ve dünya tarihine etkileri tartışılır. Bunların yanı sıra Modern Avrupa’nın kuruluna giden süreçte ülkelerin ve devletlerin şekillenmesi işlenerek Papalık, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Portekiz, Lehistan, Felemenk, İskandinav ülkeleri ile çoğu günümüzde mevcut olmayan bazı küçük devletçikler ve şehir devletleri anlatılır. Yeniçağ zaman kesitinde meydana gelen önemli gelişmeler, olaylar, savaşlar, bilimsel atılımlar, literatüre geçen önemli yazınsal ve sanatsal aktiviteler de yine dersin konuları arasında yer almaktadır. Dersler işlenirken öğrencilere, hazırlanmaları istenen konularla alakalı söz verilerek derse katılımları sağlanır. Böylece tarihsel olayları neden–sonuç ilişkisi içinde değerlendirme yetkinliği gelişir. Bu ders, 15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar Avrupa’nın siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel gelişmelerini inceler. Dersin başlangıcında Rönesans’ın Avrupa’da yarattığı entelektüel ve kültürel dönüşüm ele alınır. Reform hareketleri ve Protestanlık ile Katoliklik arasındaki mücadeleler detaylandırılır. Avrupa’da merkezi devletlerin güçlenmesi ve mutlak monarşilerin yükselişi incelenir. Keşifler çağı ve sömürgecilik faaliyetleri, ekonomik ve politik sonuçlarıyla tartışılır. Ders, Osmanlı ve Avrupa ilişkilerini ve diplomatik gelişmeleri de kapsar. Avrupa’daki sosyal yapılar, feodalizmden modern topluma geçiş süreçleri üzerinden değerlendirilir. Ticaret devrimi ve kapitalizmin ilk izleri üzerinde durulur. Bilim Devrimi ve Aydınlanma düşüncesinin Avrupa toplumuna etkileri ayrıntılı olarak işlenir. Avrupa’da savaşlar ve diplomasi pratiği, özellikle 30 Yıl Savaşı ve Westphalia Antlaşması üzerinde durulur. Fransa, İngiltere, İspanya, Hollanda gibi önemli devletlerin iç ve dış politikaları incelenir. Ders boyunca önemli tarihi figürlerin etkileri ve düşünce akımları analiz edilir. Sanat, edebiyat ve mimarideki gelişmeler kültürel tarih perspektifiyle ele alınır. Yeniçağ Avrupa’sında ekonomik yapılar, ticaret yolları ve şehirleşme incelenir. Toplumsal hareketler ve halk ayaklanmaları dersin önemli konuları arasındadır. Aile, kadın ve günlük yaşam alanları sosyal tarih perspektifiyle değerlendirilir. Avrupa’da eğitim, bilim ve teknolojideki gelişmeler tartışılır. Ders, Avrupa’nın küresel etkisini artırdığı sömürgecilik ve denizaşırı ilişkilerle sonlanır. Öğrenciler, Avrupa’nın bu dönemdeki dönüşümünü çok boyutlu olarak kavrayarak, modern Avrupa’nın temellerini anlamayı amaçlar. Öğrenciler, Avrupa tarihinin oluşumunu sağlayan olay ve vakaları öğrenir ve bunların çağımıza intikal ederken geçirdiği safhaları görerek bağlantı kurar. Sonuç olarak ders, tarihsel bilgiyle güncel konjonktürü bağdaştırabilen ve bunu tarihsel derinlikle yapabilen bireyler yetiştirmeyi amaçlar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382019

Tarih Felsefesi dersi, tarihin spekülatif felsefeden ve edebiyattan koparak bağımsız, nesnel ve profesyonel bir akademik disiplin olarak kurumsallaşma süreciyle başlar. Bu bağlamda, 19. yüzyıl tarihçiliğinin kurucu figürü Leopold von Ranke ve onun metodolojik devrimi merkeze alınır. Ranke’nin "geçmişte aslında ne olduğu" (wie es eigentlich gewesen) düsturu, tarihçinin geçmişi yargılamak veya geleceğe ders vermek yerine, sadece olanı biteni filolojik ve eleştirel bir yöntemle ortaya koyması gerektiği fikrini temellendirir. Bu bölümde, Ranke'nin kaynak eleştirisi (Quellenkritik) yöntemi, modern üniversitelerdeki tarih seminerlerinin doğuşu ve belge fetişizmi tartışılır. Hakikatin yalnızca resmi devlet arşivlerinde, diplomatik yazışmalarda ve "Büyük Adamlar"ın (krallar, generaller, elçiler) kararlarında arandığı bu "olay merkezli" (histoire événementielle) yaklaşımın, toplumun geri kalanını nasıl dışarıda bıraktığı eleştirel bir süzgeçten geçirilir. Dersin ilerleyen aşamasında, bu elitist, olay-temelli ve salt diplomatik/siyasi tarihçiliğe karşı 20. yüzyıldaki en büyük epistemolojik isyan olan Annales Okulu incelenir. 1929 yılında Marc Bloch ve Lucien Febvre tarafından başlatılan bu devrimin, tarihçinin çalışma alanını siyasetin dar koridorlarından çıkarıp sosyoloji, coğrafya, antropoloji ve ekonomi ile nasıl entegre ettiği (disiplinlerarasılık) detaylandırılır. Annales modülünde, "olay"ın yerini "yapı"ya bırakması tartışılırken, Fernand Braudel'in tarihsel zamanı katmanlara ayırdığı modeli üzerinde durulur. İnsan ömrüyle sınırlı ve anlık siyasi/diplomatik gelişmeleri kapsayan "olaysal zaman"ın ötesine geçilerek; coğrafyanın, iklimin ve demografinin belirlediği "uzun süre" (longue durée) kavramının tarihsel analize nasıl dahil edildiği incelenir. Ayrıca bu bölümde, belge tanımının nasıl genişletildiği; tarihçinin artık sadece diplomatik antlaşma metinlerine değil, vergi kayıtlarına, kilise defterlerine, haritalara, aletlere ve zihniyetleri (mentalité) yansıtan kültürel formlara da birer tarihi vesika olarak yaklaşmaya başlaması ele alınır. Dersin ikinci yarısında odak, devletten ve coğrafi yapılardan toplumsal eylemliliğe kayar. Klasik Marksist altyapı-üstyapı kuramlarının tarih yazımındaki yeri özetlendikten sonra, bilhassa E.P. Thompson ve Eric Hobsbawm gibi isimlerin öncülük ettiği İngiliz Marksist tarih ekolü derinlemesine incelenir. "Aşağıdan tarih" (history from below) yaklaşımıyla işçi sınıfının, köylülerin ve sıradan insanların kendi tarihlerinin aktif özneleri olarak nasıl ele alındığı analiz edilir. Bu sosyal tarih vurgusu, toplumsal hafıza ve kolektif bellek kavramlarıyla genişletilerek kentsel mekanların ve geçmişin nasıl hatırlandığı sorunsalına bağlanır. Son haftalarda ise sömürgecilik ve post-kolonyalizm temaları merkeze alınır. Batı-merkezci tarih anlatısının eleştirisi, imparatorlukların çevrelerinde gelişen direniş hareketleri (örneğin 19. yüzyıl sonu Afrika'sındaki anti-kolonyal hareketler) ve yerel aktörlerin tarihsel eylemliliği üzerinden tartışılır. Diplomasinin ve sömürgeciliğin sadece merkezlerde değil, kent hafızasında ve anıtlarında yarattığı beklenmedik mekansal sonuçlar, "çok yönlü hafıza" (multidirectional memory) kuramları ışığında analiz edilerek ders tamamlanır. Öğrenciler bu sürecin sonunda, tarih yazımının statik bir gerçeklik aktarımı değil, sürekli gelişen ve yöntemsel olarak zenginleşen analitik bir pratik olduğunu kavramış olurlar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382020

Bu ders, 1299’dan 1922’ye kadar uzanan geniş bir zaman diliminde Osmanlı mimarisinin doğuşunu, gelişimini ve imparatorluk coğrafyasına yayılmış olan eşsiz sanatsal mirasını kapsamlı bir biçimde incelemektedir. Erken dönem Osmanlı mimarisinin temelini oluşturan İznik, Bursa ve Edirne’deki yapılar üzerinden Selçuklu mirasının nasıl dönüştürüldüğü ve yeni bir üslubun nasıl filizlendiği dersin başlangıç noktasını oluşturur. İlk dönem eserlerinde görülen ters T planlı yapılar, tek kubbeli camiler ve zaviye tipi binaların mekânsal kurguları teknik detaylarıyla analiz edilir. Bizans mimarisiyle etkileşimler ve İstanbul’un fethi sonrasında Ayasofya’nın Osmanlı mimari düşüncesi üzerindeki dönüştürücü etkisi derinlemesine ele alınır. Klasik Dönem mimarisinin şekillenmesinde Mimar Sinan’ın dâhiyane mühendislik çözümleri, mekan arayışları ve statik bilgisi dersin merkezine yerleştirilir. Şehzade Camii ile başlayan "çıraklık", Süleymaniye ile süren "kalfalık" ve Selimiye ile zirveye ulaşan "ustalık" süreçleri; merkezi plan tipolojisi ve kubbe strüktürü üzerinden tartışılır. Mimar Sinan sonrası dönemde klasik formların korunması ve Sultanahmet Camii gibi anıtsal yapıların şehircilik anlayışındaki yeri incelenir. Mimari yapılarda kullanılan malzeme çeşitliliği, taş işçiliği, hat sanatı ve çini süslemelerinin yapısal formla nasıl bir estetik bütünlük oluşturduğu vurgulanır. Sivil mimarinin en önemli temsilcileri olan Osmanlı evleri, konaklar, yalılar ve bu yapıların mahalle kültürü içindeki sosyal işlevleri analiz edilir. Külliye kavramı üzerinden eğitim, sağlık ve sosyal yardım kurumlarının mekânsal birlikteliği ve vakıf sisteminin mimari üretime olan ekonomik etkisi değerlendirilur. Saray mimarisi kapsamında Topkapı Sarayı’nın eklemlenerek büyüyen organik yapısı, hiyerarşik mekan düzeni ve harem bölümünün mimari mahremiyeti işlenir. 18. yüzyıldan itibaren Avrupa ile gelişen yoğun ilişkilerin mimariye yansıması olan Lale Devri, Türk Baroğu ve Ampir üslubunun özellikleri örneklendirilir. Nuruosmaniye Camii ile başlayan değişim süreci, Batılı formların Osmanlı beğenisiyle nasıl harmanlandığı ve süslemedeki naturalist yaklaşımlar üzerinden analiz edilir. 19. yüzyılda inşa edilen Dolmabahçe, Çırağan ve Beylerbeyi saraylarındaki eklektik üslup ve bu yapıların imparatorluk temsilindeki yeni rolü tartışılır. Sanayi Devrimi’nin etkisiyle mimaride kullanılan demir ve cam gibi yeni malzemelerin, saat kuleleri, garlar ve kışla gibi kamu binalarındaki kullanımı değerlendirilir. Osmanlı mimari teşkilatı olan Hassa Mimarlar Ocağı’nın işleyişi, mimarların yetişme süreci ve bu kurumsal yapının modernleşme dönemindeki dönüşümü incelenir. Balyan ailesinin geç dönem Osmanlı mimarisindeki baskın rolü ve inşa ettikleri anıtsal yapıların üslup özellikleri karşılaştırmalı olarak ele alınır. Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın (Neoklasik Türk Üslubu) doğuşu, Vedat Tek ve Mimar Kemaleddin Bey’in eserleri üzerinden klasik formlara dönüş çabaları analiz edilir. Mezarlık mimarisi, türbeler, hazireler ve bu yapıların "ölümle iç içe yaşama" felsefesindeki yeri sosyolojik bir perspektifle tartışılır. Su mimarisi kapsamında inşa edilen bentler, su kemerleri, hamamlar ve özellikle meydan çeşmelerinin kentsel estetik içindeki önemi vurgulanır. Askeri mimarinin örnekleri olan kaleler, tabyalar ve kışla yapılarının savunma stratejileriyle uyumu ders kapsamında incelenir. Ticari hayatın mimari yansıması olan hanlar, bedestenler ve kapalı çarşıların kentsel ticaret dokusundaki mekânsal organizasyonu analiz edilir. Osmanlı coğrafyasının farklı bölgelerinde (Balkanlar, Orta Doğu, Kuzey Afrika) yerel malzeme ile Osmanlı üslubunun sentezlenmesi sonucu oluşan bölgesel varyasyonlar değerlendirilir. Mimari restorasyon ilkeleri, tarihi yapıların korunması sorunsalı ve günümüzde bu mirasa yönelik yapılan müdahaleler eleştirel bir süzgeçten geçirilir. Vakfiyeler ve arşiv belgeleri ışığında, yapıların inşa süreçlerindeki finansman modelleri ve usta-çırak ilişkileri incelenir. Işık ve gölge kullanımının iç mekandaki manevi atmosferi nasıl şekillendirdiği, pencere düzenlemeleri ve akustik çözümler üzerinden anlatılır. Mimari terminolojinin (revak, taç kapı, mihrap, minber, mukarnas) doğru kullanımı ve bu unsurların sembolik anlamları öğretilir. Osmanlı bahçe kültürü, köşkler ve çevre düzenlemesinin doğa ile kurduğu uyumlu ilişki üzerinde durulur. Yapıların şehircilik ölçeğinde topografya ile olan ilişkisi ve "yatay mimari" anlayışının toplumsal düzenle bağı kurulur. Mimari eserlerin sadece birer taş yığını değil, dönemin dünya görüşünü ve estetik anlayışını yansıtan birer metin olduğu vurgulanır. Ders boyunca görsel materyaller ve plan çizimleri üzerinden yapıların teknik analizleri yapılarak öğrencilerin üç boyutlu düşünme yetisi geliştirilir. Tarihsel süreçte mimarın toplumdaki statüsü, saray ile olan ilişkisi ve karar alma mekanizmalarındaki etkisi tartışılır. Batılılaşma sancılarının mimarideki yansıması olan oryantalist yaklaşımlar ve bu süreçteki kültürel kimlik tartışmaları analiz edilir. Osmanlı mimarisinin dünya mimarlık tarihi içindeki yeri, özgün yönleri ve diğer İslam coğrafyalarındaki mimari geleneklerle farkları karşılaştırılır. Sanat tarihçilerinin farklı ekolleri (Gabriel, Diez, Kuban vb.) üzerinden Osmanlı mimarisinin nasıl periyodize edildiği değerlendirilir. Ahşap mimarinin yangınlar karşısındaki kaderi ve kentsel dokunun bu felaketlerle nasıl yeniden şekillendiği işlenir. Köprü mimarisi üzerinden nehirlerin iki yakasını bağlayan estetik ve fonksiyonel çözümler (Mostar Köprüsü gibi) analiz edilir. Mimaride kullanılan geometrik desenlerin, bitkisel motiflerin ve figüratif olmayan süsleme anlayışının felsefi altyapısı tartışılır. Geleneksel yapı tekniklerinin modern mimariyle olan bağı ve bu mirasın günümüz Türk mimarisine olan etkileri üzerine beyin fırtınası yapılır. Mimari eserlerin korunmasında uluslararası normlar ve UNESCO kültürel miras listesindeki Osmanlı eserlerinin küresel değeri vurgulanır. Ders, imparatorluğun görkemini ve estetiğini taşlara kazıyan bu sanatın felsefesini öğrencilere aktararak sona erer. Bilimsel tarafsızlık ve birincil kaynaklar eşliğinde yürütülen bu çalışma, öğrencilere derinlemesine bir sanat tarihi bilinci kazandırır. Eleştirel düşünme yetisi sayesinde, binaların arkasındaki toplumsal ruhun ve teknik dehanın kavranması hedeflenir. Sonuç olarak ders, öğrencilerin çevrelerindeki tarihi dokuyu bilinçli bir gözle okumalarını ve bu mirası savunabilecek donanıma erişmelerini sağlar. Bu kapsamlı eğitim, mimariyi tarihsel, estetik ve teknik bir bütünlük içinde anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir temel sunar. Öğrenciler, her bir yapının dönemin siyasi ve kültürel iklimini nasıl yansıttığını vaka analizleri üzerinden öğrenirler. Nihayetinde ders, Osmanlı mimarisinin evrensel değerini ve insanlık tarihindeki eşsiz konumunu kanıtlarla ortaya koyar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382021

Çince, (汉字) Sino-Tibet dilleri ailesine aittir. Dünyada en çok konuşulan dil olup 1,3 milyardan fazla insan tarafından farklı lehçeleriyle kullanılır. Tarih boyunca “Çince” dediğimiz dil aslında birçok lehçeyi (özellikle Mandarin, Wu, Yue (Kantonca), Min, Hakka vb.) kapsamaktadır. Bu derste verilen lehçe Mandarin olup, derste pinyin yazı sistemi Çince ile birlikte kullanılacaktır. Çince tarihi Shang Hanedanı (商朝) döneminde (mö. 1600-mö. 1046), Kaplumbağa Kemik Yazıları (甲骨文) olarak bilinen kayıtlar ile başlamaktadır. Bunun dışında daha eski dönemlere ait bazı ilkel bulgular bulunabilir. Çin yazısı hakkında bilinen bilgiler bilindiği üzere Çizgiler; (笔画 bǐhuà) her karakter belirli sayıdaki çizgiden yapılır. Örneğin 一 (yī, “bir”) sadece 1 çizgiden, 永 (yǒng, “ebedî”) ise 8 çizgiden oluşur. Çizgilerin sırası çok önemlidir (önce yatay, sonra dikey; önce sol, sonra sağ; önce üst, sonra alt gibi). Bileşenler; (部件 bùjiàn) Tek tek çizgiler bir araya gelerek bileşenleri oluşturur. Mesela 木 (mù, “ağaç”) tek başına bir karakterdir ama aynı zamanda başka karakterlerin parçası olabilir: 林 (lín, “orman”), 森 (sēn, “sık orman”). Kökler / Radikaller; (部首 bùshǒu) Çince sözlüklerde arama yapmayı sağlayan temel öğelerdir. Yaklaşık 214 klasik radikal vardır. Genellikle karakterin anlamıyla ilgilidir: 氵(radikal “su”): 河 (hé, “nehir”), 海 (hǎi, “deniz”) 扌(radikal “el”): 打 (dǎ, “vurmak”), 抓 (zhuā, “yakalamak”) Karakter Türleri; (Alt Yapı) Çince karakterler farklı yollarla oluşur (altı yazım yöntemi – 六书 liùshū): Piktogramlar (象形字) – nesnelerin resminden türeyenler: 山 (shān, “dağ”), 月 (yuè, “ay”). İdeogramlar (指事字) – soyut kavramları sembolleştirenler: 上 (shàng, “üst”), 下 (xià, “alt”). Birleşik anlamlı karakterler (会意字) – iki anlamlı öğenin birleşimi: 明 (míng, “aydınlık” = güneş + ay). Fonetik-bileşimli karakterler (形声字) – bir kısım anlamı, diğer kısım okunuşu gösterir: 河 (hé, “nehir”) = su radikali + fonetik 可 (kě). Değişmiş anlamlı karakterler (转注字) – birbirine yakın anlamlı varyasyonlar. Ödünç alınmış karakterler (假借字) – başka ses için ödünç alınanlar: 来 (lái, “gelmek”), aslında buğday resmi iken ses için alınmıştır. Bu nedenlerle öğrencilere öncelikle bu temel kavramlar öğretilecektir. Çince A1 dersi, öğrencilerin Çince diline giriş yapmalarını sağlayan, temel iletişim becerilerini ve kültürel farkındalığı geliştirmeyi amaçlayan bir derstir. Ders kapsamında öncelikle Çince’nin pinyin sistemi, tonlar ve telaffuz kuralları ayrıntılı şekilde öğretilir. Öğrenciler, dört temel tonu ayırt ederek basit kelimeleri doğru seslendirmeyi öğrenir. Karakter yazımı için temel çizgiler, çizgi sırası kuralları ve en sık kullanılan radikaller tanıtılır. Öğrenciler günlük yaşamda en çok karşılaşılan 150 temel karakteri yazma, tanıma ve okuma alıştırmaları yapar. Selamlaşma, kendini tanıtma, teşekkür etme, özür dileme ve basit sosyal etkileşimler için temel ifadeler öğretilir. Öğrenciler Çince’de kişi zamirleri, sayı sistemi, takvim, günler ve saat ifadeleri ile tanıştırılır. Basit cümle yapıları üzerinden “var/yok”, “kim”, “ne”, “nerede” gibi soru kalıpları çalışılır. Öğrenciler, alışveriş, yol tarifi, yemek siparişi, aile bireyleri ve hobiler gibi günlük konularla ilgili temel kelime bilgisini edinir. Dinleme etkinlikleri ile öğrencilerin kulağı tonlara ve temel diyaloglara alıştırılır. Konuşma çalışmalarıyla öğrenciler, basit diyaloglarda kendilerini ifade edebilir hale gelir. Yazma çalışmalarıyla öğrenciler, pinyin kullanarak cümleler kurar ve karakterlerle kısa metinler yazmaya başlar. Okuma etkinlikleri, kısa diyalog metinleri, tabelalar ve basit hikâyeler üzerinden yürütülür. Kültürel boyutta, Çin’de selamlaşma gelenekleri, toplumsal hitap biçimleri, sayılara yüklenen anlamlar ve günlük yaşamdan kültürel öğeler tanıtılır. Öğrenciler, basit şarkılar, tekerlemeler ve diyalog oyunlarıyla öğrenmeyi pekiştirir. Sınavlarda öğrencilerden temel dinleme anlama, pinyin ile yazma, kısa diyalog kurma ve 30–40 karakterlik basit bir metin yazma becerisi beklenir. Dönem boyunca öğrenciler haftalık ödevlerle öğrendiklerini tekrar eder. Grup çalışmalarıyla öğrencilerin işbirliği ve iletişim becerileri desteklenir. Öğretim sürecinde rol oynama etkinlikleri, eşli diyalog çalışmaları ve küçük sunumlar yapılır. Teknolojik destekli öğrenme için çevrim içi pinyin alıştırmaları, karakter yazma uygulamaları ve dijital sözlükler kullanılır. Öğrencilerin özerk öğrenme becerilerini geliştirmesi için ders dışında günlük kısa tekrarlar önerilir. Çince A1 dersinde öğrenciler, hem sözlü hem yazılı olarak günlük yaşamda karşılaşabilecekleri basit iletişim durumlarını yönetebilecek seviyeye ulaşır. Bu ders aynı zamanda Çince’nin yapısal farklılıklarını anlamak ve kendi anadiliyle karşılaştırmak için bir fırsat sunar. Öğrenciler, dönem sonunda yaklaşık 150 kelimelik bir temel söz varlığına sahip olur. Çince karakterlerin tarihî gelişimi ve estetik boyutu hakkında kısa bilgiler verilerek öğrencilerin yazıya ilgi duyması sağlanır. Ayrıca öğrenciler, Çin kültüründe kullanılan selamlaşma ve saygı ifadelerinin sosyal bağlamdaki önemini öğrenir. Öğrenciler, küçük gruplar halinde kısa diyalog canlandırmaları yaparak iletişim pratiği kazanır. Dersin sonunda öğrenciler, Çince’de kendini tanıtabilir, aile ve arkadaşları hakkında konuşabilir, basit alışveriş yapabilir ve günlük rutinlerini anlatabilir. Öğrenciler, bir restoranda yemek siparişi verme, birine yol sorma veya saat sorma gibi basit durumları Çinceyle çözebilir. Temel dilbilgisi yapıları üzerinden olumlu, olumsuz ve soru cümlelerini ayırt etmeyi öğrenirler. Öğrenciler, sesli okuma alıştırmaları yaparak telaffuz güveni kazanır. Dersin bir başka hedefi, öğrencilere Çince öğrenmenin uzun soluklu bir süreç olduğunu göstererek onları motivasyon açısından desteklemektir. Öğrenciler, küçük başarılarla özgüven kazanır ve ileri düzey derslere hazırlanır. A1 seviyesinde temel iletişim becerilerini edinmenin yanında öğrenciler, Çince öğrenmenin kültürle ne kadar bağlantılı olduğunu fark eder. Ders, öğrencilere hem akademik hem günlük bağlamda kullanılabilecek dil becerilerini kazandırmayı hedefler. Öğrenciler, öğretim elemanının yönlendirmesiyle ders dışında Çin müziği, film ve basit metinlerle temas ederek dili daha doğal bir bağlamda deneyimler. Böylece öğrenciler, dersin sonunda temel düzeyde ama işlevsel bir Çince iletişim becerisine sahip olur. Çince A1 dersi, sonraki seviyelerde derinleştirilecek bilgi ve becerilerin ilk adımı olarak tasarlanmıştır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/426064

Bu ders, Osmanlı iktisadi düşüncesinin temelini oluşturan dünya görüşünü ve bu görüşün toplumsal yapıya yansıyan kurumsal tezahürlerini inceleyerek başlar. İlk olarak, klasik dönemin iktisadi sacayakları olan iaşecilik, gelenekçilik ve fiskalizm ilkeleri kuramsal bir çerçeveye oturtulur. İaşecilik ilkesi kapsamında piyasada mal bolluğunun sağlanması ve tüketicinin korunması stratejileri ele alınır. Gelenekçilik başlığı altında, iktisadi ve sosyal dengelerin bozulmadan sürdürülmesi için devletin aldığı önlemler tartışılır. Fiskalizm ilkesiyle hazine gelirlerinin en üst düzeye çıkarılması ve harcamaların minimize edilmesi süreçleri analiz edilir. Toprak yönetiminin temel taşı olan tımar sisteminin askeri, mali ve zirai fonksiyonları detaylandırılarak incelenir. Reaya, mülk ve miri arazi kavramları arasındaki hukuki ve iktisadi farklar vurgulanır. Osmanlı şehir ekonomisinin kalbi olan lonca teşkilatının üretim standartları, fiyat belirleme (narh sistemi) ve usta-çırak ilişkileri üzerindeki rolü anlatılır. Ticaret yollarının kontrolü, kervansaraylar ve menzil teşkilatının lojistik önemi üzerinde durulur. 16. yüzyılda gerçekleşen "Fiyat Devrimi"nin Osmanlı maliyesi üzerindeki enflasyonist etkileri ve paranın değer kaybı süreçleri ele alınır. Celali İsyanları’nın tarımsal üretimde yarattığı kesintiler ve "Büyük Kaçgun" döneminin sosyo-ekonomik sonuçları değerlendirilir. Tımar sisteminin çözülmesiyle ortaya çıkan iltizam ve sonrasında malikane sisteminin mülkiyet ve vergi toplama rejimindeki etkileri analiz edilir. Ayanların taşrada yükselişi ve bu durumun merkezin mali kontrolü üzerindeki etkileri tartışılır. Osmanlı maden işletmeciliği, darphaneler ve para politikalarının gelişimi kronolojik olarak aktarılır. Kapitülasyonların başlangıçtaki diplomatik amacından saparak zamanla iktisadi bir bağımlılık aracına dönüşme süreci incelenir. 1838 Baltalimanı Ticaret Antlaşması’nın yerli sanayi üzerindeki yıkıcı etkileri ve Osmanlı pazarının Avrupa için açık bir pazar haline gelişi anlatılır. Tanzimat Fermanı ile başlayan mali modernleşme çabaları ve bütçe disiplini oluşturma gayretleri ele alınır. Kırım Savaşı ile başlayan ilk dış borçlanma süreci ve bu borçların yönetilemez hale gelmesi tartışılır. Moratoryum ilanı sonrası kurulan Duyun-u Umumiye İdaresi’nin devletin mali egemenliği üzerindeki gölgesi analiz edilir. Islah-ı Sanayi Komisyonu ve yerli üretimi canlandırma teşebbüslerinin neden başarısız olduğu sorgulanır. Şirket-i Hayriye gibi ilk anonim şirketleşme örnekleri ve bankacılık sektörünün (Bank-ı Osmanî ve Ziraat Bankası) doğuşu anlatılır. Demiryolu imtiyazları ve yabancı sermayenin altyapı projelerindeki rolü iktisadi milliyetçilik bağlamında değerlendirilir. İkinci Meşrutiyet sonrası "Milli İktisat" politikalarının doğuşu ve yerli burjuvazi oluşturma çabaları incelenir. Savaş ekonomisi şartlarında iaşe sorunu ve karaborsa ile mücadele yöntemleri üzerinde durulur. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e miras kalan borçlar, kurumlar ve iktisadi insan kaynağı perspektifiyle ders sonuçlandırılır. Bu süreçte kullanılan arşiv belgeleri ve tahrir defterlerinin metodolojik önemi her aşamada hatırlatılır. Öğrencilerin bu geniş zaman dilimindeki yapısal kırılmaları görmesi için karşılaştırmalı tablolar kullanılır. İktisat tarihindeki temel teorilerin Osmanlı vakası üzerindeki geçerliliği eleştirel bir süzgeçten geçirilir. Küresel ticaret ağlarının Akdeniz'den Atlas Okyanusu'na kaymasının yarattığı jeopolitik ve mali sonuçlar vurgulanır. Sanayi Devrimi’ne Osmanlı el sanatlarının verdiği tepki ve direnç noktaları gösterilir. Gümrük politikalarındaki değişimlerin ithalat ve ihracat dengeleri üzerindeki uzun vadeli sonuçları rakamlarla analiz edilir. Kentleşme hareketleri ve büyük liman şehirlerinin (İstanbul, İzmir, Selanik) iktisadi cazibe merkezi haline gelişi betimlenir. Göçebe toplulukların yerleşik hayata geçirilmesi politikalarının vergi gelirlerine katkısı incelenir. Osmanlı maliyesinde kağıt para (kaime) denemeleri ve yaşanan krizlerin toplumsal güven üzerindeki etkileri anlatılır. Vakıf müessesesinin eğitim ve sağlık harcamalarını üstlenerek devlet bütçesi üzerindeki yükü nasıl hafiflettiği gösterilir. Ahilik geleneğinin etik ilkelerinin ticaret hayatındaki dürüstlük ve kalite üzerindeki etkisi vurgulanır. Avrupa’daki Merkantilizm akımına Osmanlı’nın verdiği cevabın neden farklı olduğu teorik düzeyde tartışılır. Klasik dönemden modern döneme geçişte bürokrasinin ve kalemiyye sınıfının iktisadi kararlardaki ağırlığı analiz edilir. Vergilendirme sistemindeki haksızlıkların toplumsal hareketliliğe ve isyanlara etkisi incelenir. İpek ve Baharat yollarının önemini yitirmesinin iç pazardaki esnaf üzerindeki yansımaları değerlendirilir. Batılı anlamda ilk fabrikaların kuruluşu ve Tophane-i Amire gibi devlet sanayisinin işleyişi anlatılır. Osmanlı deniz ticaretinin sınırlılıkları ve yabancı bayraklı gemilerin karasularındaki hakimiyeti tartışılır. İstatistik kurumlarının kuruluşu ve modern veri toplama yöntemlerinin mali yönetime katkısı ele alınır. 19. yüzyıldaki tarımsal makineleşme çabaları ve çiftçinin borçlanma sarmalı analiz edilir. Kapitülasyonların kaldırılması için yürütülen diplomatik ve iktisadi mücadelenin aşamaları gösterilir. Ders boyunca her iktisadi gelişme dönemin siyasi olaylarıyla ilişkilendirilerek neden-sonuç bağı kurulur. Son olarak, Osmanlı iktisadi mirasının günümüz kurumları üzerindeki izleri takip edilerek kapsamlı bir sentez yapılır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/381975

Osmanlı Paleografyası ve Diplomatikası I dersi, öğrencilere Osmanlı arşiv belgelerinin dilsel ve yapısal dünyasına giriş yapmalarını sağlayacak kapsamlı bir teknik eğitim süreci sunar. Dersin başlangıcında Osmanlı Türkçesinin temel gramer yapıları ve imla kuralları hızlıca gözden geçirilerek arşiv metinlerini okumaya yönelik dilsel bir temel oluşturulur. Paleografyanın tanımı, tarihçesi ve Osmanlı yazı kültüründeki yeri üzerinde durularak öğrencinin el yazması metinlere karşı teorik bir bakış açısı kazanması sağlanır. Osmanlı bürokrasisinde kullanılan kalem ve mürekkep türleri ile kağıt çeşitleri gibi maddi kültür unsurları incelenerek belgenin fiziksel yapısı tanıtılır. Rika hattının temel karakteristik özellikleri, harf birleşmeleri ve bu yazı türünde sıkça karşılaşılan ligatürler detaylı bir şekilde analiz edilir. Öğrenciler, matbu metinlerden el yazmasına geçiş sürecinde ilk olarak basit rika örnekleri üzerinde okuma pratikleri gerçekleştirirler. Diplomatika biliminin temel ilkeleri çerçevesinde bir belgenin "form" özellikleri olan davet, rükün, beyan ve dua gibi bölümlerinin işlevleri anlatılır. Padişah tuğralarının gelişimi, bölümleri ve tuğra çekme geleneği görsellerle desteklenerek öğrencilere öğretilir. Arşiv belgelerinde sıkça kullanılan tarihleme sistemleri olan Hicri ve Rumi takvimlerin çevrim yöntemleri ile ay isimlerinin kısaltmaları üzerinde durulur. Resmî yazışmalarda kullanılan lakaplar, rütbeler ve makam isimlerinin terminolojisi belgeler üzerinden örneklendirilir. Ferman ve berat gibi en temel diplomatik türlerin yapısal farklılıkları ile bu belgelerin yazımında kullanılan özel formüller incelenir. Öğrenciler, orijinal arşiv belgelerinin tıpkıbasımları üzerinden kelime kelime transkripsiyon çalışmaları yaparak göz aşinalığı kazanırlar. Divanî yazı türünün genel kuralları ve bu yazının devletin üst düzey yazışmalarındaki sembolik önemi üzerinde durulur. Belge üzerindeki pençe, mühür ve derkenar gibi unsurların yerleşimi ve bu işaretlerin bürokratik hiyerarşideki karşılıkları açıklanır. Tanzimat öncesi ve sonrası bürokratik dilde meydana gelen değişimler ile yazı üsluplarındaki farklılaşmalar kronolojik olarak takip edilir. Şifre yazılar, siyakat yazısının temel mantığı ve muhasebe kayıtlarındaki kullanım alanları hakkında genel bilgilendirme yapılır. Ders boyunca vakfiyeler, arzuhaller ve tahrir defterleri gibi farklı türdeki belgelerin ortak şablonları ve dil kalıpları karşılaştırmalı olarak ele alınır. Öğrencilerin metin okuma hızlarını artırmak amacıyla "siyak-sibak" ilişkisi kurarak eksik veya bozuk yazılmış kelimeleri anlamlandırma teknikleri geliştirilir. Osmanlı arşivlerinin genel yapısı, tasnif sistemleri ve bir araştırmacının arşivde nasıl çalışması gerektiğine dair metodolojik bilgiler paylaşılır. Her hafta farklı bir kurumdan (Bâb-ı Âlî, Dîvân-ı Hümâyun vb.) çıkan belge örnekleri okunarak kurumlar arası yazışma dili farklılıkları gözlemlenir. Metinlerde geçen yer isimlerinin, özel adların ve teknik terimlerin doğru okunması için gerekli olan sözlük ve yardımcı kaynak kullanım becerisi pekiştirilir. Paleografik zorlukların aşılması için noktalama işaretlerinin olmadığı metinlerde cümle yapısını ayrıştırma yöntemleri üzerinde durulur. Dersin son aşamasında öğrenciler, karmaşık ve yoğun el yazısı içeren belgeleri hatasız bir şekilde Latin harflerine aktarma ve belgenin özetini (regest) çıkarma yetkinliğine ulaşırlar. Tüm bu süreç boyunca öğrencinin birincil kaynaklara doğrudan erişim sağlayarak tarihsel olayları belgenin kendi diliyle yorumlama kapasitesi artırılır. Osmanlı idari sisteminin nasıl işlediği, kararların nasıl alındığı ve kağıt üzerine nasıl döküldüğü bizzat belgelerin içerisindeki hiyerarşik yapıdan takip edilir. Yazıdaki estetik unsurlar ile belgenin hukuki geçerliliği arasındaki ilişki incelenerek paleografyanın sadece bir okuma değil, aynı zamanda bir anlama sanatı olduğu vurgulanır. Öğrenciler, dönem sonunda temel düzeydeki her türlü Osmanlı bürokratik belgesini tanımlayabilecek, türünü belirleyebilecek ve içeriğini analiz edebilecek seviyeye getirilir. Bu teknik donanım, öğrencinin ileride yapacağı akademik çalışmalarda arşiv belgelerini özgün birer veri olarak kullanabilmesinin önünü açar. Nihayetinde ders, Osmanlı tarihçiliğinin temel taşı olan arşivcilik bilincini ve belgeye dayalı çalışma disiplinini öğrenciye aşılayarak akademik gelişimi tamamlar.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382018

Hukuk Tarihi dersi kapsamında, ilk olarak hukukun tanımı, kapsamı ve tarihsel metodolojisi üzerinde durularak hukuk sistemlerinin toplumsal yaşamdaki merkezi rolü irdelenir. Mezopotamya’da Hammurabi Kanunları ile başlayan yazılı hukuk geleneği incelenirken, Hitit ve Eski Mısır hukuk sistemlerinin kurumsal yapıları ve aile hukuku üzerindeki etkileri detaylandırılır. Antik Yunan’da adalet kavramının felsefi temelleri ve Atina demokrasisinin hukuk üzerindeki dönüştürücü gücü ele alınır. Roma Hukuku’nun doğuşu, On İki Levha Kanunları’ndan Iustinianus derlemelerine kadar olan süreci kapsayacak şekilde derinlemesine analiz edilir. Kişiler hukuku, borçlar hukuku ve mülkiyet kavramlarının Roma hukukundaki gelişimi, modern Kıta Avrupası hukukuna olan yansımalarıyla birlikte tartışılır. Orta Çağ Avrupa’sında feodal hukuk yapısı, kilise hukuku (kanon hukuku) ve kraliyet hukukunun birbiriyle olan rekabeti üzerinde durulur. İslam hukukunun doğuşu, fıkıh ekollerinin oluşumu ve şer’i hukukun temel kaynakları olan Kur’an, sünnet, icma ve kıyas yöntemleri sistemli bir şekilde işlenir. Türk hukuk tarihinin kökleri olan Orta Asya bozkır kültürü ve töre hukuku, İslamiyet öncesi dönemdeki devlet yapısıyla ilişkilendirilerek aktarılır. Büyük Selçuklu ve Anadolu Selçuklu devletlerindeki hukuki kurumlar ile örfi ve şer’i hukukun birlikteliği incelenir. Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemindeki hukuki yapılanması ve padişah yasaknamelerinin (kanunnamelerin) hukuki niteliği üzerinde durulur. Osmanlı hukukunda kadılık müessesesi, mahkeme yapısı ve fetva kurumunun işleyişi toplumsal düzen bağlamında ele alınır. Tanzimat Fermanı ile başlayan Osmanlı modernleşme süreci ve bu dönemde Batı hukukundan yapılan iktibaslar dersin önemli bir bölümünü oluşturur. Mecelle-i Ahkam-ı Adliyye’nin hazırlanış süreci, içeriği ve İslam borçlar hukukunun kodifikasyonu üzerindeki etkisi ayrıntılı olarak tartışılır. Kanun-i Esasi’nin ilanı ile Türk hukuk tarihindeki anayasacılık hareketlerinin başlangıcı ve bu sürecin siyasi sonuçları analiz edilir. Cumhuriyet dönemi hukuk devrimleri kapsamında İsviçre Medeni Kanunu ve İtalyan Ceza Kanunu gibi metinlerin kabul edilme gerekçeleri ve toplumsal dönüşümdeki rolleri incelenir. Laik hukuk sistemine geçişin hukuki altyapısı ve yeni Türk Medeni Kanunu’nun aile yapısındaki demokratikleşme üzerindeki etkileri değerlendirilir. Hukukun evrensel ilkeleri olan hakkaniyet, adalet ve eşitlik kavramlarının tarihsel süreç içerisindeki evrimi üzerinde durulur. İnsan hakları kavramının Magna Carta’dan Fransız İhtilali’ne ve oradan modern beyannamelere kadar olan tarihsel gelişimi eleştirel bir süzgeçten geçirilir. Modern devletin doğuşuyla birlikte kamu hukuku ve özel hukuk ayrımının netleşmesi ve bu ayrımın tarihsel gerekçeleri açıklanır. Uluslararası hukukun tarihsel kökenleri, savaş ve barış hukukunun zaman içindeki değişimi ve küreselleşmenin hukuk üzerindeki etkileri tartışmaya açılır. Batı dışı hukuk sistemleri ile Batı hukuku arasındaki etkileşimler ve çatışma alanları mukayeseli bir perspektifle sunulur. Hukuk tarihinin sadece yasalar toplamı değil, aynı zamanda bir zihniyet tarihi olduğu gerçeği üzerinden toplumsal hafızanın önemi vurgulanır. Öğrencilerin geçmişin hukuki deneyimlerinden yola çıkarak güncel hukuki sorunlara çözüm odaklı yaklaşabilmeleri için metodolojik araçlar sunulur. Ders boyunca birincil kaynak niteliğindeki beratlar, fermanlar ve mahkeme sicilleri üzerinden uygulama örnekleri gösterilir. Hukuki kavramların etimolojik gelişimi ve dilsel dönüşümü tarihsel bağlamı içerisinde örneklendirilir. Toplumların adalet arayışının tarihsel bir süreklilik arz ettiği ve hukukun statik değil, dinamik bir yapı olduğu düşüncesi dersin temel eksenini oluşturur. Son olarak, dijitalleşen dünyada hukukun yeni tarihsel evresi ve siber hukuk gibi kavramların tarihsel birikim üzerindeki olası etkileri tartışılarak ders sonlandırılır.

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/426062

--Temel Etik Kavramlar -- Etik Yaklaşımlar -- Sağlık ve Hak Kavramları -- Etik İlkeler ve Bakım Etiği -- Meslek Kavramı ve Hemşirelikte Meslekleşme Süreci -- Meslek Etiği -- Hemşirelere İlişkin Mesleki Etik Kodlar -- Uluslararası Hemşireler Birliği’nin (ICN) Hemşireler İçin Etik Kodları -- Etik Sorunlar -- Etik Karar Verme Süreci -- Tıbbi Hatalar ve Hemşirelik -- Aydınlatılmış Onam, Etik ve Yasal Unsurları -- Dünyada Etik ve Sağlık -- Hemşirelik Uygulamalarında Etkili Olan Evrensel Konular

http://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382030