TAR465 - Siyaset Sosyolojisi I

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Siyaset Sosyolojisi I	TAR465	7	2 + 0	3,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze. )
Amaç	Siyaset Sosyolojisi I dersi; öncelikle temel sosyolojik kavram, kuram ve yaklaşımlar ile sosyolojide kullanılan araştırma yöntem ve tekniklerinin öğretilmesini amaçlamaktadır. Siyasetin toplumsal bir olgu olarak değerlendirilmesi; siyaset ve toplum arasındaki karşılıklı ilişkiyi incelemek için gerekli olan temel kavram ve kuramların öğretilmesi yine bu dersin temel amaçlarındandır.
Ders İçeriği	Bu ders kapsamında öncelikle sosyolojik bakış açısının ve sosyolojik düşünme biçiminin önemi ele alınarak öğrencilerin toplumsal olguları eleştirel ve analitik bir perspektifle değerlendirme becerisi kazanmaları amaçlanır. Dersin başlangıcında sosyolojinin temel kavramları tanıtılır ve bu kavramların gündelik yaşamla ilişkisi ortaya konur. Sosyolojinin bir bilimsel disiplin olarak doğuşu, tarihsel ve düşünsel arka planı içinde incelenir ve bu süreçte özellikle modern toplumların ortaya çıkışıyla birlikte sosyolojik düşüncenin nasıl şekillendiği tartışılır. Aydınlanma düşüncesinin birey, akıl ve ilerleme vurgusu ile devrimler çağının toplumsal dönüşümleri üzerindeki etkileri değerlendirilir. Modernizm olgusu, toplumsal yapı ve kurumlar üzerindeki dönüştürücü etkileri bağlamında ele alınır. Pozitif bilimlerin yükselişi ve bu yükselişin sosyolojinin bilimsel bir disiplin olarak oluşumuna katkısı analiz edilir. Bu çerçevede doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki temel farklılıklar yöntemsel ve epistemolojik boyutlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenir. Bilimsel yöntemin temel ilkeleri açıklanır ve bilimsel araştırma sürecinin aşamaları ayrıntılı biçimde ele alınır. Sosyolojik yöntemin kendine özgü yönleri vurgulanarak pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımları karşılaştırılır. Dersin devamında sosyolojide temel yaklaşımlar kuramsal bir bütünlük içinde tanıtılır. Sosyolojinin gelişim süreci, öncü düşünürler üzerinden tarihsel bir perspektifle değerlendirilir. Bu bağlamda Saint-Simon’un toplum tasavvuru ve bilim anlayışı ele alınır. Auguste Comte’un pozitivist sosyoloji anlayışı ve sosyolojiyi bir bilim olarak kurma çabası incelenir. Herbert Spencer’ın evrimci yaklaşımı ve toplumu organizmacı bir model üzerinden açıklama girişimi tartışılır. Klasik sosyoloji tarihi içerisinde ise Karl Marx’ın tarihsel materyalizm yaklaşımı, sınıf analizi ve çatışma kuramı değerlendirilir. Emile Durkheim’in toplumsal dayanışma, kolektif bilinç ve sosyal olgulara ilişkin yaklaşımı analiz edilir. Georg Simmel’in mikro sosyolojik perspektifi ve toplumsal etkileşim biçimlerine odaklanan yaklaşımı ele alınır. Max Weber’in anlamacı sosyoloji anlayışı, toplumsal eylem kuramı ve rasyonelleşme kavramı detaylı biçimde incelenir. Bu kuramsal birikim üzerinden sosyolojik düşüncenin çok boyutlu yapısı ortaya konur. Dersin ilerleyen aşamasında siyaset sosyolojisinin tanımı ve kapsamı ele alınır. Siyaset sosyolojisinin toplum ile siyasal yapılar arasındaki ilişkileri nasıl analiz ettiği açıklanır. İktidar, otorite ve meşruiyet gibi temel kavramlar sosyolojik bir bakış açısıyla değerlendirilir. Siyasal süreçlerin toplumsal yapı ile etkileşimi tartışılır. Birey, toplum ve siyaset arasındaki karşılıklı ilişkiler analiz edilir. Siyaset sosyolojisine ilişkin temel kavramlar kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla ele alınır. Böylece öğrencilerin eleştirel düşünme, ve analiz yapma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanır.
Ders Veren	Tuba SÜTLÜOĞLU

Hafta	Konu
1	Sosyolojik Düşünme ve Sosyolojinin Temel Kavramları
2	Aydınlanma Düşüncesi-Devrimler-Modernizm-Pozitif Bilimler
3	Doğa Bilimleri ile Sosyal Bilimlerin Farklılıkları
4	Bir Disiplin Olarak Sosyolojinin Gelişimi
5	Bilimsel Yöntem ve Bilimsel Araştırma Süreci, Sosyolojik Yöntemde Farklı Bilimsel Yaklaşımların Gelişimi (Pozitivist, Yorumlayıcı, Eleştirel Sosyal Bilim Yaklaşımları)
6	Sosyolojik Yöntemde Çağdaş Tartışmalar
7	Tekrar
8	Ara Sınav
9	Sosyolojide Nicel ve Nitel Araştırma Yöntemleri ve Yöntemsel Çoğulculuk
10	Sosyolojide Temel Yaklaşımlar-I Sosyolojinin Gelişimi: (i) Saint-Simon (ii) Auguste Comte (iii) Herbert Spencer
11	Sosyolojide Temel Yaklaşımlar-II Klasik Sosyoloji: (i) Karl Marx (ii) Emile Durkheim
12	Sosyolojide Temel Yaklaşımlar-III Klasik Sosyoloji: (iii) Georg Simmel (iv) Max Weber
13	Siyaset Sosyolojisinin Tanımı ve Kapsamı
14	İdeoloji, Otorite, Siyasal İktidar ve Meşruluk
15	Tekrar
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	1	3
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme	Gösterim	2	14
Ara Sınav 1		1	1
Kısa Sınav 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		76
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		2,98

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Siyaset sosyolojisine ilişkin temel kavramları açıklar.	5	5	4	5	1	3	4	1	5	1	5
Siyaset sosyolojisinin kapsamına yönelik farklı yaklaşımları değerlendirir.	5	5	4	5	1	3	4	1	5	3	5
Sosyolojinin temel kavramları ile temel sosyolojik yaklaşımları açıklar.	5	5	4	5	1	3	4	1	5	3	5
Sosyolojiyi bilimsel bir disiplin olarak ortaya çıkaran ve geliştiren koşulları açıklar.	5	5	4	5	1	3	4	1	5	4	5
Sosyolojik bakış açısının önemini kavrar ve toplumsal dünyaya ilişkin sosyolojik bir bakış açısı geliştirme refleksi kazanır.	5	5	4	5	1	4	4	1	5	4	5
Ortalama Değer	5	5	4	5	1	3,2	4	1	5	3	5

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/349444