TAR484 - Yerel Tarih Araştırmaları

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Yerel Tarih Araştırmaları	TAR484	8	3 + 0	5,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (yüz yüze)
Amaç	Bu dersin amacı, öğrencilerin yerel tarih araştırmalarının yöntem ve tekniklerini öğrenerek, belirli bir bölgenin tarihî gelişimini derinlemesine inceleyebilme becerisi kazanmalarını sağlamaktır. Öğrenciler, arşiv belgeleri, sözlü tarih ve saha çalışması gibi kaynakları kullanarak özgün tarihî veriler toplayıp analiz etmeyi öğreneceklerdir. Ayrıca, yerel tarih bilincini geliştirerek, bölgesel kimlik ve kültürün tarih içindeki yerini kavramaları hedeflenir.
Ders İçeriği	Bu ders, yerel tarih araştırmalarının önemi ve tarih bilimine katkılarını tanıtmakla başlar. Yerel tarih kavramı ve yerel tarihçilik biliminin temel özellikleri açıklanır. Ders kapsamında bölgesel tarih ile genel tarih arasındaki ilişki ele alınır. Yerel tarih araştırmalarında kullanılan temel kaynak türleri tanıtılır. Arşiv belgeleri, resmi kayıtlar ve nüfus defterleri incelenir. Sözlü tarih yöntemlerinin yerel tarih çalışmaları için önemi üzerinde durulur. Saha araştırması yapma teknikleri ve gözlem yöntemleri öğretilir. Yerel tarih çalışmasında etnografik yaklaşımlar anlatılır. Dönemsel olarak yerel tarih yazımının Türkiye’deki gelişimi incelenir. Osmanlı döneminden Cumhuriyet dönemine kadar yerel tarih kaynaklarının çeşitliliği ele alınır. Yerel tarih çalışmasında kullanılabilecek harita ve coğrafi bilgiler tanıtılır. Yerel arşivlerin yapısı, içerikleri ve erişim yöntemleri öğretilir. Ders süresince yerel tarih araştırmalarında karşılaşılan zorluklar ve çözümleri tartışılır. Yerel tarih yazımında kaynak eleştirisi yöntemleri üzerinde durulur. Sözlü tarih görüşmelerinin planlanması, kaydedilmesi ve analiz edilmesi anlatılır. Öğrencilere yerel tarih çalışmaları için röportaj teknikleri öğretilir. Yerel tarih araştırmalarında etik kuralların önemi vurgulanır. Araştırma projelerinde doğru veri toplama ve kayıt tutma teknikleri aktarılır. Yerel tarih çalışmaları için kullanılabilecek dijital kaynaklar tanıtılır. Ders kapsamında Türkiye’nin farklı bölgelerinden yerel tarih araştırması örnekleri incelenir. Öğrenciler kendi seçtikleri bir yerel alan üzerine araştırma yapmaya teşvik edilir. Yerel tarih araştırmalarında kullanılan bibliyografya oluşturma yöntemleri anlatılır. Ders boyunca çeşitli yerel tarih makaleleri ve monograflar okunur ve tartışılır. Yazılı kaynakların yanı sıra mimari eserler, mezar taşları ve anıtlar da yerel tarih verisi olarak değerlendirilir. Yerel tarih araştırmalarında fotoğraf, gazete ve dergi gibi matbu kaynakların kullanımı öğretilir. Bölgesel müzeler ve kültür merkezlerinin yerel tarih açısından önemi açıklanır. Ders, yerel tarih çalışmalarının bölgesel kimlik ve kültür üzerindeki etkilerini tartışır. Yerel tarih araştırmalarının toplumsal hafızanın korunmasındaki rolü üzerinde durulur. Tarihsel olayların yerel düzeyde nasıl algılandığı ve yorumlandığına ilişkin örnekler verilir. Yerel tarih yazımında dil ve anlatım teknikleri öğretilir. Öğrencilerden saha çalışmalarını rapor haline getirmeleri istenir. Araştırma sonuçlarının sunumu ve bilimsel yazım kuralları anlatılır. Yerel tarih alanında yapılmış önemli akademik çalışmalar tanıtılır. Bölgesel tarih konferansları ve sempozyumları takip edilerek katılım önerilir. Yerel tarih projeleri için finansman kaynakları ve başvuru yöntemleri öğretilir. Dijital ortamda yerel tarih arşivlerinin oluşturulması ve kullanımı tartışılır. Dersin uygulamalı kısmında saha gezileri ve yerel kaynak ziyaretleri düzenlenir. Öğrenciler, yerel tarih araştırmaları kapsamında çeşitli veri toplama yöntemlerini uygularlar. Ders sonunda öğrencilerin yerel tarih konusunda eleştirel düşünme ve analiz yapma becerileri gelişir. Genel olarak ders, öğrencilerin kendi bölgelerinin tarihini derinlemesine inceleyerek tarih bilimine katkıda bulunmalarını hedefler.
Ders Veren	Halim DEMİRYÜREK

Hafta	Konu
1	Öğrencilere yerel tarih dersinin Konusu Amacı ve Sınırları Hakkında Bilgi verilmesi, Yerel tarihin tanımı
2	Yerel Tarih alanında yapılan araştırmaların tanıtılması, bir literatür denemesi
3	Tarihin alanı üzerinde bir gezinti makro alanlardan yanı başımızdaki tarihe yerel tarihin boyutları
4	Türkiye’de ve dünya’da yerel tarih çalışmalarının tarihçesi
5	Yerel tarihin izlerinin peşinde ve öykü anlatma; tarihsel izleri bulmak, tarihsel izlerin kullanımı, becerilerin edinilmesi, algıların keskinleştirilmesi
6	Yerel tarih araştırmalarında kaynak sorunu yayınlanmış belgeler, kitaplar ve makaleler, yüksek lisans doktora tezleri, gazeteler, resmi belgeler, ephemera, ticaretle ilgili tarihçeler, şehir rehberleri, haritalar
7	Yayınlanmamış belgeler arşivler ve yazma koleksiyonları, yayınlanmamış kayıtların bulunması ve kullanılması, nüfus sayımı kayıtları, yerel kayıtlar
8	Ara Sınav
9	Fotoğraf ve yerel tarih, fotoğrafı okumak ve yorumlamak, yanı başımızdaki görsel malzeme kaynağı
10	Sözlü tarih çalışmaları ve yerel tarih; Yaşam öykülerinden yerel tarihe, tarihin yaşayan tanıkları
11	Yerel tarih ve halkbilim, giyim kuşam-geleneksel mutfak kültürü, geleneksel sporlar, etnomüzikoloji, yöresel müzik ve halkoyunları, etnobotanik, gelenek ve görenekler, geleneksel el sanatları, halk edebiyatı, yerel tarih ve dil bilim
12	Tarihi kent dokularının yaşatılması ve geliştirilmesi, yerel tarih ve kent tarihi müzelerine doğru
13	Yerel tarihin bir öğretim yaklaşımı olarak tarih derslerinde kullanımı
14	Bir yerel tarih çalışması hazırlama programı denemesi.
15	Dünyadaki Meşhur Yerel Tarihçiler
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Küçük Grup Tartışması	1	12
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması	Beyin Fırtınası	2	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	3	14
Ara Sınav 1		1	1
Ödev 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		127
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		4,98

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Öğrenci, yerel tarih kavramını tanımlar ve genel tarih içerisindeki yerini analiz eder.	5	3	4	4	2	3	2	3	4	2	5
Öğrenci, arşiv belgeleri, sözlü tarih ve saha çalışmaları gibi yerel tarih araştırma yöntemlerini etkin biçimde uygular.	4	5	5	4	5	5	4	4	5	4	4
Öğrenci, seçtiği bir bölgenin tarihî gelişimini belgeler ve kaynaklarla destekleyerek ortaya koyar.	5	5	5	3	4	5	3	5	4	4	4
Öğrenci, yerel tarih çalışmaları sırasında karşılaştığı verileri eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir.	5	5	5	4	3	5	3	4	5	5	4
Öğrenci, yerel tarih bilgisini toplumsal hafıza, kimlik ve kültürel miras bağlamında yorumlayabilir.	5	4	4	5	3	4	4	3	5	4	5
Ortalama Değer	4,8	4,4	4,6	4	3,4	4,4	3,2	3,8	4,6	3,8	4,4

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/349452