PFE403 - Rehberlik ve Özel Eğitim (Pedagojik Formasyon)

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Rehberlik ve Özel Eğitim (Pedagojik Formasyon)	PFE403	7	3 + 0	4,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüzyüze)
Amaç	Bu dersin amacı, öğrenci kişilik hizmetleri kapsamında rehberliğin fonksiyonlarını ve türlerini tanıtarak, öğretmenin bu hizmetlerdeki kritik görevlerini kavratmaktır. Aynı zamanda özel eğitimdeki temel kavramların doğru kullanımını sağlayarak, özel gereksinimli öğrencilerin tanınması ve bu bireylere yönelik kapsayıcı sınıf düzenlemelerinin yapılması hedeflenmektedir. Böylece öğretmen adaylarının hem rehberlik hem de özel eğitim süreçlerinde yetkinlik kazanmaları amaçlanır.
Ders İçeriği	Bu ders, eğitim sisteminde rehberlik ve psikolojik danışmanlık hizmetlerinin temel tanımı, kapsamı ve ilkelerini detaylı bir şekilde ele almaktadır. Rehberlik hizmetlerinin eğitimdeki yeri incelenirken, bu alanın tarihsel doğuşu ve gelişimi üzerinde durulmaktadır. Rehberlikle ilgili temel model ve yaklaşımlar tartışılarak, gelişimsel rehberlik modelinin felsefesi ve amacı açıklanmaktadır. Kapsamlı gelişimsel rehberlik programlarının ilkeleri ve yapı taşları analiz edilmektedir. Bireyin bedensel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim alanları rehberlik perspektifiyle değerlendirilmektedir. Rehberlikte etik ilkeler ve hizmet uygulama etiği dersin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Eğitsel rehberlik hizmetleri kapsamında öğrencinin akademik başarısını artıracak stratejiler incelenmektedir. Mesleki rehberlik başlığı altında bireylerin kariyer planlama süreçleri ve yetenek keşifleri ele alınmaktadır. Kişisel ve sosyal rehberlik hizmetleri ile öğrencilerin özgüven ve uyum becerilerinin geliştirilmesi hedeflenmektedir. Önleyici rehberlik hizmetleri aracılığıyla olası risk faktörlerine karşı alınacak önlemler tartışılmaktadır. Rehberlikte bireyi tanıma teknikleri kapsamında çeşitli testler ve ölçme araçları tanıtılmaktadır. Test dışı tekniklerin kullanımı ve bu verilerin yorumlanması üzerinde durulmaktadır. Okul rehberlik hizmetlerinin organizasyon yapısı ve yönetim süreçleri açıklanmaktadır. Eğitim sisteminde rehberlik hizmetlerinin programlanması ve değerlendirilmesi süreçleri öğretilmektedir. Öğretmenin sınıf rehberliğindeki rolü, işlevi ve sorumlulukları kapsamlı bir şekilde tanımlanmaktadır. Aile ile iş birliği kurma yöntemleri ve yönlendirme süreçlerinin işleyişi ele alınmaktadır. Özel eğitimin temel kavramları, ilkeleri ve tarihsel gelişimi dersin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Özel eğitimle ilgili mevcut yasal düzenlemeler ve öğrenci hakları incelenmektedir. Özel gereksinimli bireylerin özellikleri ve bu bireylerin gelişimsel ihtiyaçları detaylandırılmaktadır. Özel eğitimde tarama, yönlendirme ve tanı süreçlerinin nasıl işlediği anlatılmaktadır. Eğitsel değerlendirme yöntemleri ve bu verilerin kullanım alanları üzerinde durulmaktadır. Öğretimin bireyselleştirilmesi süreci ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Programlarının (BEP) hazırlanması öğretilmektedir. BEP hazırlama aşamaları ve uygulama stratejileri örneklerle açıklanmaktadır. Entegrasyon, kaynaştırma ve kapsayıcı eğitim anlayışının teorik temelleri tartışılmaktadır. Kaynaştırma eğitimi alan öğrenciler için sınıf içi düzenlemelerin nasıl yapılacağı gösterilmektedir. Destek özel eğitim hizmetlerinin türleri ve bu hizmetlere erişim yolları anlatılmaktadır. Özel gereksinimli öğrenciler için uygun sınıf ortamı ve olumlu sınıf iklimi oluşturma stratejileri sunulmaktadır. Öğretim stratejilerinin özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarına göre nasıl uyarlanacağı ele alınmaktadır. Öğretmenlerin özel gereksinimli bireylerle etkili iletişim kurma yolları ve yöntemleri geliştirilmektedir. Ailenin özel eğitim sürecine katılımının önemi ve iş birliği modelleri üzerinde durulmaktadır. Özel eğitimde etik ilkeler ve profesyonel sorumluluklar vurgulanmaktadır. Rehberlik ve özel eğitim arasındaki disiplinlerarası ilişki analiz edilmektedir. Farklı engel gruplarına yönelik eğitsel yaklaşımlar ve materyal geliştirme süreçleri tanıtılmaktadır. Sınıf içindeki davranış yönetimi ve olumlu pekiştirme teknikleri özel eğitim bağlamında ele alınmaktadır. Teknolojinin rehberlik ve özel eğitim hizmetlerindeki rolü ve kullanımı tartışılmaktadır. Sosyal kabulü artırmaya yönelik okul temelli çalışmaların önemi vurgulanmaktadır. Öğrencilerin sosyal becerilerinin desteklenmesi için uygulanacak grup çalışmaları incelenmektedir. Akran zorbalığı ile mücadele ve önleme stratejileri rehberlik kapsamında ele alınmaktadır. Travma sonrası psikolojik destek ve kriz yönetimi süreçlerine değinilmektedir. Üstün zekalı ve yetenekli öğrencilerin tanılanması ve onlara yönelik eğitim modelleri açıklanmaktadır. Öğrenme güçlüğü çeken öğrencilere yönelik akademik destek stratejileri öğretilmektedir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan öğrenciler için sınıf içi müdahale yöntemleri tartışılmaktadır. Yaygın gelişimsel bozukluklar ve otizm spektrumu hakkında temel bilgiler verilmektedir. Bedensel yetersizliği olan bireyler için fiziksel erişilebilirlik ve öğretimsel uyarlamalar ele alınmaktadır. İşitme ve görme yetersizliği olan öğrencilerin eğitim süreçlerindeki destek mekanizmaları anlatılmaktadır. Rehberlik ve özel eğitim hizmetlerinde veri toplama ve raporlaştırma teknikleri gösterilmektedir. Disiplinlerarası ekip çalışmasının önemi ve uzmanlar arası koordinasyon süreçleri vurgulanmaktadır. Geleceğin öğretmen adayları için mesleki duyarlılık ve farkındalık kazandırılması hedeflenmektedir. Bu ders, tüm öğrencilerin eğitim hakkından eşit ve nitelikli şekilde yararlanmasını sağlayacak bilgi ve becerileri kazandırarak tamamlanmaktadır.
Ders Veren	Özge GAMSIZ TUNÇ

Hafta	Konu
1	Rehberlik Dersine Giriş
2	Çağdaş Eğitimde Öğrenci Kişilik Hizmetleri ve Rehberlik Hizmetleri
3	Eğitim Sürecinde Rehberlik Hizmetleri
4	Eğitim Sürecinde Rehberlik Hizmetleri (Devam)
5	Kapsamlı Gelişimsel Rehberlik Programları
6	Kapsamlı Gelişimsel Rehberlik Programları
7	Kişisel-Sosyal Rehberliğin Amacı, İçeriği ve Kapsamı
8	Ara Sınav
9	Kişisel-Sosyal Rehberliğin Farklı Gelişim Düzeyindeki Çocuk ve Ergenlere Uygulanması
10	Eğitsel Rehberliğin Amacı, İçeriği ve Kapsamı
11	Eğitsel Rehberliğin Farklı Gelişim Düzeyindeki Çocuk ve Ergenlere Uygulanması
12	Mesleki Rehberliğin Amacı, İçeriği ve Kapsamı
13	Mesleki Rehberliğin Farklı Gelişim Düzeyindeki Çocuk ve Ergenlere Uygulanması
14	Bireyi Tanıma Teknikleri
15	Özel Eğitim Gerektiren Bireyler ve Rehberlik Hizmetleri
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Rehberliğin tanımı, amacı, ilkeleri, temellerini bilir.	1	1	1	1	2	1	1	1	2	3	1
Eğitsel, kişisel-sosyal ve mesleki rehberliğin amaçlarını, kapsamlarını ve gelişim düzeylerine göre uygulamalarını bilir. ;	1	1	2	1	1	1	2	2	1	1	2
Rehberlik hizmetlerinin örgütlenmesini, psikolojik danışmanın rol ve görevlerini bilir. ;	2	1	1	1	1	1	2	1	1	2	2
Bireyi tanıma tekniklerini bilir. ;	1	1	1	2	1	1	1	2	1	2	2
özel eğitime dair işleyişi bilir ve yürütür	1	1	1	2	1	1	2	1	1	2	1
Ortalama Değer	1,2	1	1,2	1,4	1,2	1	1,6	1,4	1,2	2	1,6

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/381949