TAR304 - Osmanlı Tarihi (1574-1774)

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Osmanlı Tarihi (1574-1774)	TAR304	6	3 + 0	6,0	Zorunlu

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Örgün ve yüz yüze)
Amaç	Bu dersin amacı, Osmanlı İmparatorluğu’nun 1574–1774 yılları arasındaki tarihsel sürecini çok yönlü biçimde analiz etmektir. Öğrencilerin, III. Murad’dan I. Abdülhamid’e kadar uzanan padişahlar döneminde gerçekleşen siyasal, askeri, idari ve sosyal dönüşümleri kavramaları hedeflenmektedir. 17. yüzyıldaki duraklama, isyanlar, saray entrikaları ve merkez-taşra ilişkileri detaylı biçimde incelenecektir. Aynı zamanda bu dönemin Avrupa’daki gelişmelerle olan karşılıklı etkileşimi vurgulanacaktır. Osmanlı’nın klasik dönemden çıkışı, reform arayışları ve modernleşme yönelimleri tartışılacaktır. Öğrenciler, arşiv belgeleri, kronikler, seyahatnameler ve diplomatik raporlar üzerinden dönemsel çözümlemeler yapmayı öğreneceklerdir. İktisadi yapının bozulması, mali krizler ve askeri dönüşümler üzerinde durulacaktır. Ayrıca ilmiyeye, ulemaya ve eğitim sistemine ilişkin gelişmeler de ele alınacaktır. Öğrencilerden bu dönemi hem iç dinamikleriyle hem de dış ilişkileriyle değerlendirmeleri beklenmektedir. Böylece Osmanlı tarihinin "Klasik-sonrası" evresine dair analitik bir bakış kazanmaları amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği	Bu derste, III. Murad döneminden başlayarak I. Abdülhamid dönemine kadar uzanan süreç ele alınacaktır. 17. yüzyıldaki iç isyanlar, Celali hareketleri ve saray entrikaları detaylı şekilde incelenecektir. Osmanlı’nın Avrupa’daki gelişmeler karşısındaki tepkileri, savaşlar ve diplomatik ilişkiler bağlamında değerlendirilecektir. Bu dönemdeki ekonomik bozulmalar, vergi düzenlemeleri ve mali krizler üzerinde durulacaktır. Yeniçeri Ocağı’nın yapısı ve ordudaki dönüşümler tartışılacaktır. Taşra teşkilatındaki değişimler ve merkez-taşra ilişkileri analiz edilecektir. Ayrıca, ulema sınıfı, eğitim kurumları ve toplumsal yapıdaki dönüşümler ele alınacaktır. Ders kapsamında özgün kaynaklara dayalı dönemsel çözümleme ve yorumlama becerileri kazandırılacaktır.
Ders Veren	Cem GÖRÜR

Hafta	Konu
1	II. Selim dönemi ve onun zamanındaki politik olaylar
2	III. Murad dönemi ve onun zamanındaki politik olaylar
3	III. Murad zamanı Osmanlı ve Avusturya III. Murad zamanı Osmanlı ve Avusturya III. Murad zamanı Osmanlı ve Avusturya III. Murad zamanı Osmanlı ve Avusturya III. Murad zamanı Osmanlı ve Avusturya
4	Osmanlı ve Avrupa'nın mali vaziyeti ve I. Ahmedin tahta çıkışı
5	II. Osman dönemi ve onun zamanındaki politik olaylar
6	Abaza Mehmed Paşa isyanı ve I. Mustafa
7	Osmanlı taşra isyanları
8	Vize Sınavı
9	IV. Murad zamanı ve Anadolu isyanı
10	Osmanlı İmparatorlu ve İran arasındaki savaşlar
11	Kasr-ı Şirin Antlaşması ve etkileri
12	Deli Hüseyin Paşa ve onun Girid komutanlığı
13	Köprülü devri olayları
14	III. Ahmed dönemi politik gelişmeler
15	I. Mahmud, III. Osman ve IIII. Mustafa dönemleri politik gelişmeleri
16	Final Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	12	2
Önceden planlanmış özel beceriler	Özel Destek / Yapısal Örnekler	14	2
Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim	Sınıf Dışı Çalışma	14	3
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	13	3
Önceden planlanmış özel beceriler	Vaka Çalışması	12	1
Ara Sınav 1		1	1
Ödev 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		148
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		5,80

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
574–1774 yılları arasındaki Osmanlı siyasi tarihini ana hatlarıyla açıklar.	4	4	5	5	4	4	4	5	5	5	4
17. ve 18. yüzyıllarda Osmanlı toplum yapısında meydana gelen ekonomik, sosyal ve kültürel dönüşümleri analiz eder.	3	5	4	3	4	5	5	4	3	5	4
Osmanlı’nın Avrupa devletleriyle olan diplomatik ve askerî ilişkilerini tarihsel bağlamda değerlendirir.	5	4	4	4	4	5	5	4	4	4	5
Dönemin kaynaklarını (kronikler, arşiv belgeleri, seyahatnameler vb.) kullanarak özgün yorumlar geliştirir.	5	4	4	5	5	5	3	5	4	5	4
Osmanlı’nın klasik dönem sonrası dönüşümünü merkez-taşra ilişkileri, yönetim reformları ve toplumsal dinamikler açısından karşılaştırmalı olarak tartışır.	3	4	4	3	3	3	4	3	3	3	5
Ortalama Değer	4	4,2	4,2	4	4	4,4	4,2	4,2	3,8	4,4	4,4

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/381976