TAR355 - Sanat Tarihi I

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Sanat Tarihi I	TAR355	5	2 + 0	3,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Bu dersin temel amacı, tarih öncesi dönemlerden Orta Çağ'ın sonuna kadar olan süreçte sanatın gelişimini kronolojik bir perspektifle inceleyerek öğrencilerin temel üslup ve dönem bilgilerini edinmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin farklı uygarlıklara ait mimari yapıları, heykel ve resim sanatını estetik ve teknik açılardan analiz edebilme becerisini geliştirmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, sanat eserlerini üretildikleri dönemin siyasi, sosyal ve kültürel bağlamı içerisinde değerlendirerek tarihsel olaylar ile sanatsal üretimler arasındaki ilişkiyi kurabilme yetisinin kazandırılması amaçlanır.
Ders İçeriği	Sanat Tarihi I dersi kapsamında, insanlık tarihinin en erken dönemlerinden başlayarak Orta Çağ sonuna kadar uzanan geniş bir zaman dilimindeki sanatsal üretimler ve estetik anlayışlar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Dersin başlangıcında, sanat tarihinin tanımı, metodolojisi ve temel terminolojisi üzerinde durularak sanat eserlerinin hangi kriterlere göre inceleneceği metodolojik bir çerçeveye oturtulmaktadır. Paleolitik ve Neolitik dönemlere ait mağara resimleri ile ilk yerleşik yaşamın mimari kalıntıları incelenerek sanatın doğuşu ve inanç sistemleriyle olan ilk ilişkisi analiz edilmektedir. Mezopotamya coğrafyasında yükselen Sümer, Akad, Babil ve Asur medeniyetlerinin ziggurat mimarisi, kabartma sanatı ve silindir mühürleri, bu toplumların hiyerarşik yapıları ve mitolojik dünyaları bağlamında detaylandırılmaktadır. Antik Mısır sanatı başlığında, piramitlerin mimari evrimi, mastabalar ve kaya mezarları ile birlikte Mısır resim ve heykel sanatındaki kanonlar, öbür dünya inancı ekseninde kapsamlı bir şekilde işlenmektedir. Anadolu medeniyetleri bölümünde Hitit, Urartu, Frig ve Lidya sanatının özgün karakterleri, özellikle anıtsal mimari ve maden işçiliği üzerinden öğrencilere aktarılmaktadır. Antik Yunan sanatının Geometrik, Arkaik, Klasik ve Helenistik dönemleri, heykel sanatındaki ideal insan formu arayışı ve tapınak mimarisindeki nizamlar (Dor, İyon, Korint) üzerinden kronolojik bir sıra ile incelenmektedir. Roma sanatının mühendislik harikası olan kubbe ve kemer yapıları, forumlar, amfitiyatrolar ve gerçekçi portre heykelciliği, imparatorluk ideolojisinin bir yansıması olarak ders içeriğinde önemli bir yer tutmaktadır. Erken Hristiyan sanatının katakomplardaki ilk izleri ve ardından Bizans sanatının ikonografi, mozaik ve kubbeli bazilika mimarisi üzerindeki etkisi, sembolizm ve teolojik arka planıyla birlikte değerlendirilmektedir. Avrupa'da gelişen Romanesk ve Gotik sanat akımları, katedral mimarisindeki dikey yükseliş, vitray kullanımı ve dini anlatıların sanatsal forma dönüşümü açısından detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Sanatın sadece estetik bir nesne değil, aynı zamanda iktidar, din ve toplum arasındaki etkileşimin bir ürünü olduğu vurgulanarak eserlerin üslup analizleri yapılmaktadır. Coğrafi ve kültürel etkileşimlerin sanat formlarını nasıl dönüştürdüğü, ticaret ve göç yollarının sanatsal üsluplar üzerindeki belirleyici rolü ders süresince tartışılmaktadır. Malzeme bilgisi ve teknik uygulama yöntemlerinin sanatsal gelişime katkısı incelenirken, antik çağın estetik mirasının Orta Çağ boyunca nasıl korunduğu veya dönüştürüldüğü üzerinde durulmaktadır. Öğrencilerin görsel okuryazarlık becerilerini geliştirmek amacıyla derslerde çok sayıda görsel materyal kullanılarak eserler üzerinde üslup kritiklerine yer verilmektedir. Dönem boyunca işlenen konular, mimariden el sanatlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayarak öğrencinin tarihsel süreçteki görsel kültürü kavramasını hedeflemektedir. Son olarak, tüm bu dönemlerin günümüz sanat anlayışına ve kültürel mirasa olan katkıları tartışılarak ders içeriği tarihsel ve teorik bir sentezle tamamlanmaktadır.
Ders Veren	Handegül YAVAŞ
EBS Koordinatörü	Fatih ÇİFTÇİ Handegül YAVAŞ

Hafta	Konu
1	Terminoloji Giriş
2	Prehistorik Sanat
3	Mezopotamya Mimarisi
4	Mısır Kanonları
5	Anadolu Uygarlıkları
6	Arkaik Yunan
7	Klasik Sanat
8	Ara Sınav
9	Helenistik Dönem
10	Roma Mühendisliği
11	Portre Sanatı
12	Erken Hristiyanlık
13	Bizans İkonografisi
14	Romanesk Üslup
15	Gotik Mimari
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Sanat tarihinin temel kavramlarını ve terminolojisini tanımlar.	3	3	3	5	5	3	5	1	3	3	3
Antik dönem mimari yapılarını üslup özelliklerine göre ayırt eder.	3	3	3	5	5	3	5	1	3	3	3
Sanat eserlerini toplumsal ve kültürel bağlamları içinde analiz eder.	3	3	3	5	5	3	5	1	3	3	3
Kronolojik süreçteki sanatsal değişimleri ve süreklilikleri kavrar.	3	3	3	5	5	3	5	1	3	3	3
Görsel materyaller üzerinden eserlerin üslup kritiğini yapar.	3	3	3	5	5	3	5	1	3	3	3
Ortalama Değer	3	3	3	5	5	3	5	1	3	3	3

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382025