TAR382 - Cumhuriyet Dönemi Harp Tarihi

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Cumhuriyet Dönemi Harp Tarihi	TAR382	6	3 + 0	5,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (yüz yüze)
Amaç	Bu dersin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan günümüze kadar geçen süreçte Türk askeri tarihini, doktrinel gelişimini ve katılım sağlanan askeri harekatları stratejik bir perspektifle analiz etmektir. Müfredat kapsamında, Milli Mücadele’nin askeri mirası üzerine inşa edilen yeni ordu yapısı, Soğuk Savaş dönemindeki NATO entegrasyonu ve Türk Silahlı Kuvvetleri’nin modernizasyon süreçleri derinlemesine incelenir. Öğrencilerin; Kore Savaşı, Kıbrıs Barış Harekatı ve terörle mücadele gibi kritik askeri süreçleri uluslararası güvenlik politikaları ve jeopolitik gereklilikler ışığında kavramaları hedeflenir. Ayrıca, savunma sanayiindeki yerlileşme hamleleri, sınır ötesi operasyonların askeri doktrindeki yeri ve asimetrik harp tekniklerinin gelişimi eleştirel bir bakışla ele alınır. Son olarak ders, öğrencilere Türk harp tarihini askeri bilimler ve uluslararası ilişkiler disiplinleri çerçevesinde değerlendirme yetkinliği kazandırarak, Türkiye’nin savunma stratejilerini tarihsel bir derinlikle analiz etme donanımı sağlamayı amaçlamaktadır.
Ders İçeriği	Askeri literatürün temel taşlarını oluşturan ve devletlerin topyekûn varlık mücadelesini simgeleyen "harp" kavramı ile orduların stratejik ve taktiksel düzlemdeki fiziki çarpışmalarını ifade eden "muharebe" arasındaki nüanslar, Türkiye’nin bir asırlık güvenlik mimarisinin temelini oluşturmuştur. Bu bağlamda; düşük yoğunluklu çatışma, özel operasyon ve müşterek harekat gibi alt kavramlar, Türkiye’nin jeopolitik krizlere verdiği tepkileri şekillendirmiş; özellikle küresel ölçekli Genel Harp, yerel dinamikli Bölgesel Harp, devlet dışı aktörlerin dahil olduğu Asimetrik Harp, denizden karaya güç aktarımını içeren Amfibi Harekat ve ideolojik kutuplaşmanın gölgesindeki Soğuk Harp, Türkiye’nin savunma doktrinlerini dinamik tutmasını zorunlu kılmıştır. Türk Silahlı Kuvvetleri, bu çok boyutlu tehdit yelpazesine karşı caydırıcılığını pekiştirmek amacıyla kara, deniz ve hava unsurlarını en ileri teknolojik envanterle donatırken, son yirmi yılda savunma sanayiinde yakalanan yerlilik ve millilik hamlesi, Türkiye’yi teknoloji bağımlılığından kurtararak kendi askeri stratejilerini dünya genelinde ihraç eden bir oyun kurucu haline getirmiştir. Temelleri Büyük Taarruz’un askeri dehası ve İstiklal Harbi’nin lojistik mucizesi üzerine atılan Cumhuriyet, Atatürk döneminde bir yandan Şeyh Sait ve Dersim gibi iç güvenlik krizlerini kararlılıkla yönetmiş, diğer yandan yaklaşan İkinci Dünya Savaşı tehlikesine karşı Kayseri Uçak Fabrikası ve Kırıkkale mühimmat tesisleri gibi vizyoner projeleri başlatarak bölgesel bir güç odağı olduğunu Ege ve Trakya manevralarıyla dünyaya ilan etmiştir. İnönü’nün İkinci Dünya Savaşı boyunca uyguladığı "silahlı tarafsızlık" ve denge politikası, ülkeyi küresel yıkımın dışında tutmayı başarsa da, savaş sonrası Stalin yönetimindeki SSCB’nin toprak ve boğazlar üzerindeki talepleri Türkiye’yi zorunlu bir güvenlik arayışına itmiş; bu süreçte NATO’ya katılım ve Amerikan askeri doktrinlerinin entegrasyonu ile Türk ordusu modern anlamda yapısal ve taktiksel bir dönüşüm geçirmiştir. Bu dönüşümün ilk kanlı sınavı olan Kore Savaşı’nda Türk tugayının sergilediği kahramanlık, 1960’lı yıllarda Kıbrıs’taki soydaşlara yönelik baskılara karşı düzenlenen hava harekatları ve nihayetinde 1974 Kıbrıs Barış Harekatı’nın amfibi başarısıyla taçlanarak, Türk askeri gücünün uluslararası hukuk çerçevesindeki operasyonel kabiliyetini tescillemiştir. Ortadoğu eksenindeki Arap-İsrail Savaşları’nın bölgeye getirdiği istikrarsızlığı dikkatle takip eden Türkiye, 1990’larda Bosna’da barışı koruma görevlerinden Karabağ’daki kardeş Azerbaycan’a verilen stratejik desteğe kadar geniş bir coğrafyada nüfuz kurarken, 1980’lerden itibaren tırmanan ve asimetrik harp tekniklerini kullanan terör örgütlerine karşı yürüttüğü mücadeleyi zamanla sınır ötesi "önleyici vuruş" doktrinine dönüştürmüştür. Modern dönemin zirve noktası olarak kabul edilen 2016-2017 Fırat Kalkanı, 2018 Zeytin Dalı, 2019 Barış Pınarı ve 2020 Bahar Kalkanı harekatları, Türkiye’nin kendi ürettiği İHA/SİHA teknolojilerini, ağ merkezli harp yeteneklerini ve komando birikimini hibrit savaş koşullarında başarıyla kullanarak, sadece sınır güvenliğini sağlamakla kalmayıp bölgesel istikrarın yegane garantörü olduğunu sarsılmaz bir askeri kudretle tüm dünyaya kanıtlamıştır.
Ders Veren	Selma GÖKTÜRK ÇETİNKAYA

Hafta	Konu
1	Hafta: Harp nedir? Harbin özellikleri ve Harp Türleri
2	Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Gelişimi (Kara Kuvvetleri Komutanlığı)
3	Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Gelişimi (Hava Kuvvetleri Komutanlığı)
4	Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Gelişimi (Deniz Kuvvetleri Komutanlığı)
5	Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Gelişimi (Jandarma Genel Komutanlığı)
6	Atatürk Döneminde İç Ayaklanmalarla Mücadele
7	İkinci Dünya Savaşı’nın Türkiye’ye Tesirleri
8	Ara Sınav
9	Kore Savaşı ve Türkiye
10	Bölgesel Savaşların Türkiye’ye Tesiri (Arap-İsrail Savaşları)
11	Bölgesel Savaşların Türkiye’ye Tesiri (Bosna Savaşı)
12	Bölgesel Savaşların Türkiye’ye Tesiri (Karabağ Savaşları)
13	Kıbrıs Barış Harekatı
14	Sınır Ötesi Harekatlar (Fırat Kalkanı ve Bahar Kalkanı Harekatları)
15	Sınır Ötesi Harekatlar (Zeytin Dalı ve Barış Pınarı Harekatları)
16	Yıl Sonu Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması	Beyin Fırtınası	2	14
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Küçük Grup Tartışması	1	12
Ara Sınav 1		1	1
Ödev 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		127
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		4,98

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Cumhuriyetin ilanı sonrası Türk ordusunun teşkilat yapısını öğrenir.	5	4	5	3	1	3	2	1	3	3	4
Bölgesel savaşlarda ve Türkiye içindeki iç güvenlik problemlerinde TSK’nın politikalarını öğrenir.	5	5	4	4	1	3	3	1	3	4	5
Türk harp sanayiinin oluşturulması için atılan adımları öğrenir.	4	4	4	4	1	3	2	1	3	3	4
Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin harp sanayiine yönelik politikalarını öğrenir.	4	4	4	4	1	3	2	1	3	3	4
Türkiye’nin dahil olduğu savaşlarda Türk ordusunun mevcut savaşa katkısnı öğrenir.	5	4	4	4	1	3	2	1	3	3	5
Ortalama Değer	4,6	4,2	4,2	3,8	1	3	2,2	1	3	3,2	4,4

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382037