PFE301 - Öğretim İlke ve Yöntemleri (Pedagojik Formasyon)

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Öğretim İlke ve Yöntemleri (Pedagojik Formasyon)	PFE301	5	3 + 0	4,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (yüzyüze)
Amaç	Bu dersin temel amacı; öğretmen adaylarına öğretim süreciyle ilgili temel kavramları, ilkeleri, strateji, yöntem ve teknikleri teorik ve uygulamalı olarak kavratmaktır. Öğrencilerin öğretim programlarını analiz edebilme, hedef davranışlara uygun yöntem seçebilme, ders planı hazırlama ve bu planları sınıf ortamında etkili bir şekilde uygulayabilme becerilerini geliştirmektir. Ayrıca, çağdaş eğitim yaklaşımları ışığında, öğrenci merkezli bir öğrenme ortamı tasarlama ve öğretim süreçlerini etik değerler çerçevesinde yönetme yetkinliği kazandırılması hedeflenmektedir.
Ders İçeriği	Öğretim İlke ve Yöntemleri dersi, eğitim bilimlerinin temel taşlarından biri olarak geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır: 1. Ders kapsamında öncelikle eğitimin temel kavramları olan öğretim, öğrenme ve yaşantı arasındaki farklar detaylandırılır. 2. Eğitim programı ve öğretim programı arasındaki hiyerarşik yapı ile bu yapıların öğeleri incelenir. 3. Öğretimin planlanması aşamasında hedeflerin (kazanımların) taksonomik sınıflandırılmasına (Bloom vb.) geniş yer ayrılır. 4. Öğretim ilkeleri başlığı altında; öğrenciye görelik, yakından uzağa, somuttan soyuta ve tasarruf ilkeleri tartışılır. 5. Ayanilik (açıklık) ve hayatilik (yaşama yakınlık) ilkelerinin ders materyallerine nasıl yansıtılacağı örneklenir. 6. Yapılandırmacı öğrenme kuramının temel felsefesi ve sınıfa yansımaları ele alınır. 7. Öğretim stratejilerinden ilki olan "Sunuş Yoluyla Öğretim" (Anlamlı Öğrenme) stratejisinin uygulama basamakları öğretilir. 8. "Buluş Yoluyla Öğretim" stratejisinin öğrenciyi keşfetmeye nasıl yönelttiği ve örnek olaylarla desteklenmesi işlenir. 9. "Araştırma-İnceleme Yoluyla Öğretim" stratejisinin problem çözme basamakları ile ilişkisi kurulur. 10. Dersin merkezinde yer alan anlatım, tartışma ve örnek olay gibi temel öğretim yöntemleri analiz edilir. 11. Problem çözme yöntemi ve bilimsel araştırma basamaklarının öğretimdeki kritik rolü üzerinde durulur. 12. Gösterip yaptırma yönteminin özellikle beceri eğitimindeki (psikomotor alan) önemi vurgulanır. 13. Grupla öğretim tekniklerinden olan beyin fırtınası, altı şapkalı düşünme ve istasyon tekniği uygulamalı olarak gösterilir. 14. Mikro öğretim tekniği ile öğretmen adaylarının kendi performanslarını değerlendirmelerine imkan tanınır. 15. Soru-cevap tekniğinin etkili kullanımı ve üst düzey düşünme becerilerini tetikleyen soru türleri incelenir. 16. Eğitsel oyunların her kademede motivasyonu artırıcı etkisi ve tasarım kriterleri tartışılır. 17. Kavram haritaları, zihin haritaları ve V-diyagramları gibi görsel araçların öğretimdeki işlevselliği anlatılır. 18. İşbirlikli öğrenme (Cooperative Learning) modelleri ve bireysel sorumluluk bilincinin geliştirilmesi işlenir. 19. Farklılaştırılmış öğretim yaklaşımı ile sınıftaki bireysel farklılıklara (hazırbulunuşluk, ilgi) hitap etme yolları aranır. 20. Tam öğrenme modeli ve okulda öğrenme modellerinin değişkenleri arasındaki farklar ortaya konur. 21. Çoklu zeka kuramının ders planlarına entegrasyonu ve etkinlik çeşitliliği üzerine çalışılır. 22. Proje tabanlı öğrenme ve disiplinlerarası yaklaşım çerçevesinde ürün ortaya koyma süreçleri değerlendirilir. 23. Eleştirel düşünme, yaratıcı düşünme ve yansıtıcı düşünme becerilerinin öğretim süreciyle içselleştirilmesi sağlanır. 24. Metabilişsel (üstbilişsel) farkındalığın öğrencilere kazandırılması için stratejiler geliştirilir. 25. Uzaktan eğitim ve harmanlanmış (blended) öğrenme ortamlarında yöntem seçiminin önemi ele alınır. 26. Öğretim teknolojilerinin materyal tasarımı ile uyumlu şekilde ders planına yerleştirilmesi sağlanır. 27. Dersin sonuç kısmında, bir ders saatinin planlanması (giriş, geliştirme, sonuç bölümleri) üzerine atölye çalışması yapılır. 28. Öğretim sürecinde ölçme ve değerlendirme ile yöntem seçimi arasındaki korelasyon açıklanır. 29. Sınıf yönetimi ile öğretim yöntemlerinin etkileşimi ve disiplin modelleriyle ilişkisi kurulur. 30. Son olarak, öğretmen adaylarının mesleki etik ve değerler eğitimi çerçevesinde model olma rolleri pekiştirilir.
Ders Veren	Emre Burak GÜNGÖR

Hafta	Konu
1	Eğitimle ilgili temel kavramlar 1
2	Eğitimle ilgili temel kavramlar 2
3	Eğitim Programının Geliştirilmesi
4	Eğitim ve Öğretimin Planlanması
5	Eğitim ve Öğretimin Planlanması
6	Öğretim ilkeleri
7	Öğretim Stratejileri
8	Ara Sınav
9	Öğrenme ve öğretme yaklaşımları
10	Öğrenme ve öğretme yaklaşımları
11	Öğretim Yöntem ve Teknikleri
12	Öğretim Yöntem ve Teknikleri
13	Öğretim Yöntem ve Teknikleri
14	Yapay Zekanın Öğrenme Öğretme Süreçlerinde Kullanımı Öğretimde Program ve Planlama
15	Yapay Zekanın Öğrenme Öğretme Süreçlerinde Kullanımı Öğretimde Program ve Planlama
16	Yarıl Sonu Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	1	14
Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim, eleştirel düşünme, soru geliştirme, yönetsel beceriler, takım çalışması	Grup Çalışması	1	7
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması	Beyin Fırtınası	1	7
Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma	İnceleme / Anket Çalışması	2	1
Önceden planlanmış özel beceriler	Problem Çözme	3	6
Ara Sınav 1		1	1
Ödev 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		93
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		3,65

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Planlanan ve uygulanan öğretimi öğretim ilkelerine göre değerlendirebilme.	3	3	3	3	5	5	3	4	5	3	3
Öğretim ilkeleri ilgili kavramları açıklayabilme.	3	3	3	3	3	4	3	4	5	4	3
Etkili öğretimi sağlayıcı orijinal etkinlikler düzenleyebilme.	3	3	3	3	4	4	3	3	5	4	3
Öğretim ile ilgili ilkeleri yorumlayabilme.	3	3	3	3	3	4	3	3	5	4	3
Öğretim ilke ve yöntemleri ile ilgili kavramların bilgisine sahip olur	3	3	3	3	5	5	3	4	5	4	3
Ortalama Değer	3	3	3	3	4	4,4	3	3,6	5	3,8	3

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382079