TAR204 - Osmanlı Tarihi (1299-1453)

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Osmanlı Tarihi (1299-1453)	TAR204	4	3 + 0	5,0	Zorunlu

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Bu dersin amacı, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan İstanbul'un fethine kadar olan dönemdeki siyasi, sosyal ve ekonomik gelişmelerini kapsamlı şekilde incelemektir. Öğrencilerin erken dönem Osmanlı tarihinin temel olaylarını, yapısını ve kültürel özelliklerini anlamaları hedeflenmektedir. Ayrıca, bu dönemin Osmanlı İmparatorluğu’nun sonraki gelişimi üzerindeki etkileri analiz edilecektir.
Ders İçeriği	Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi, Anadolu'nun siyasi yapısı ve beylikler arası rekabet çerçevesinde ele alınacaktır. Osman Bey'in liderliğinde Osmanlı beyliğinin kuruluşu ve ilk devlet yapısı incelenecektir. Erken Osmanlı toplumunun sosyal ve ekonomik yapısı detaylı biçimde analiz edilecektir. Komşu beyliklerle olan ilişkiler ve sınırların genişlemesine yönelik stratejiler değerlendirilecektir. Malazgirt Savaşı sonrası Anadolu'da oluşan siyasi boşluk Osmanlıların yükselişini kolaylaştıran bir faktör olarak tartışılacaktır. Orhan Gazi döneminde Bursa'nın fethi ve Osmanlı teşkilatının şekillenmesi ele alınacaktır. Osmanlı yönetiminde devlet mekanizmasının temel kurumları ve işleyiş biçimleri açıklanacaktır. İlk dönem Osmanlı askeri sisteminin yapısı ve getirdiği yenilikler üzerinde durulacaktır. Bizans ile Osmanlılar arasındaki siyasi ilişkiler ve çatışmalar analiz edilecektir. Rumeli'ye geçiş süreci ve Balkanlar'daki Osmanlı yayılma faaliyetleri incelenecektir. I. Murad dönemi Balkan fetihleri ve Kosova Savaşı'nın Osmanlı tarihindeki önemi tartışılacaktır. Osmanlı toplumundaki dini ve etnik çeşitlilik sosyo-politik bağlamda değerlendirilecektir. Osmanlı hukuk sisteminin temel unsurları ve işleyişi akademik olarak ele alınacaktır. Devletin mali yapısı ve ekonomik kaynakları sistematik biçimde incelenecektir. Tımar sistemi ve askeri teşkilatın gelişimi Osmanlı askeri gücünün temelini oluşturması açısından irdelenecektir. Merkezî otoritenin güçlendirilmesi ve devlet yönetimindeki yenilikler tarihsel süreç içinde tartışılacaktır. I. Bayezid dönemi ve Anadolu'daki siyasi karışıklıkların Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri ele alınacaktır. Timur istilası ve Ankara Savaşı Osmanlı siyasetinde önemli kırılma noktaları olarak değerlendirilecektir. Fetret Devri sırasında yaşanan taht mücadeleleri ve devletin toparlanma süreci analiz edilecektir. Çelebi Mehmed'in devlet otoritesini yeniden tesis etme çabaları ayrıntılı biçimde incelenecektir. Balkanlar'daki Osmanlı egemenliğinin genişlemesi ve yerel yönetim politikaları tartışılacaktır. II. Murad döneminde devletin yeniden yapılanması ve iç sorunların çözümü akademik perspektifle ele alınacaktır. Osmanlı toplumunun kültürel ve sosyal hayatındaki temel dinamikler incelenecektir. Osmanlı hanedanının yönetim anlayışı ve padişahların devlet içindeki rollerinin tarihsel boyutu tartışılacaktır. 14. yüzyılda İstanbul’un siyasi ve ekonomik durumu bağlamında Osmanlı-Bizans ilişkileri analiz edilecektir. Osmanlı donanmasının gelişimi ve denizcilik politikaları detaylı olarak ele alınacaktır. Osmanlılar ile Venedik ve Ceneviz arasındaki diplomatik ve ticari ilişkiler incelenecektir. Osmanlı imparatorluk yapısı ve merkezi yönetim birimleri sistematik biçimde değerlendirilecektir. Saray hayatı, protokol ve devlet törenlerinin işlevleri akademik olarak tartışılacaktır. Balkanlarda Osmanlı yerel yönetim sistemi ve onun toplumsal etkileri incelenecektir. Osmanlı'daki dini kurumlar, mezhepler arası ilişkiler ve hoşgörü politikası ele alınacaktır. İslam hukuku ve Osmanlı hukuk sistemi arasındaki ilişki detaylandırılacaktır. Osmanlıların ticaret yolları, ekonomik faaliyetleri ve bunların devlet ekonomisine katkısı incelenecektir. Osmanlı toprak sistemi, özellikle tımar ve vakıf düzenlemeleri akademik açıdan analiz edilecektir. Anadolu ve Balkanlar'da Osmanlı kültürünün yayılma süreçleri ele alınacaktır. Osmanlı mimarisinin erken dönemdeki gelişimi ve önemli eserler incelenecektir. Osmanlı eğitim kurumları, özellikle medreselerin yapısı ve işlevleri üzerinde durulacaktır. Osmanlı toplumunda kadınların sosyal ve hukuki statüsü tarihsel bağlamda tartışılacaktır. Bilim, sanat ve edebiyat alanlarında Osmanlıların ilk dönemdeki katkıları incelenecektir. Bizans ile Osmanlı arasındaki çatışmalar ve işbirliği süreçleri ayrıntılı olarak analiz edilecektir. İstanbul'un fethine giden süreç ve bölgesel dinamikler tarihsel olarak ele alınacaktır. II. Mehmet’in yönetim anlayışı ve reform çabaları akademik perspektifle değerlendirilecektir. İstanbul Kuşatması’nın stratejik önemi ve askeri teknikleri detaylandırılacaktır. Fetih sonrası İstanbul’un yeniden imarı, sosyal ve idari yapısındaki değişiklikler incelenecektir. Osmanlıların İstanbul’u fethinin ekonomik ve siyasi etkileri tarihsel bağlamda analiz edilecektir. Osmanlıların Avrupa devletleriyle ilişkileri, diplomasi ve çatışma örnekleriyle ele alınacaktır. Erken Osmanlı dönemi önemli savaşları ve bunların devlet yapısına etkileri değerlendirilecektir. Osmanlı toplumunun çok kültürlü yapısı ve bu yapının yönetimi tarihsel süreçte incelenecektir. Ders kapsamında Osmanlı tarihinin sonraki dönemlere bıraktığı miras ve etkiler analiz edilecektir. Son olarak, Osmanlı tarihinin genel değerlendirmesi ve 1299-1453 dönemi tarih bilimine katkıları tartışılacaktır.
Ders Veren	Vedat TURĞUT

Hafta	Konu
1	Osmanlı Devleti'nin kuruluşu ve Anadolu'nun siyasi yapısı
2	Osman Bey ve Orhan Gazi dönemlerinde devletin ilk gelişimi
3	Osmanlı teşkilatı ve askeri yapının oluşumu
4	Osmanlı-Bizans ilişkileri ve Rumeli’ye geçiş
5	I. Murad dönemi Balkan fetihleri ve Kosova Savaşı
6	Osmanlı toplumunda etnik ve dini yapı; hukuk sistemi
7	Tımar sistemi, mali yapı ve merkezi otoritenin güçlendirilmesi
8	Ara Sınav
9	I. Bayezid dönemi ve Timur istilası; Ankara Savaşı
10	Fetret Devri ve Çelebi Mehmed’in toparlanma dönemi
11	II. Murad dönemi; devletin yeniden yapılanması
12	Osmanlı toplumunun kültürel ve sosyal yapısı
13	İstanbul’un siyasi durumu; Osmanlı donanması ve deniz politikası
14	Osmanlı-Venedik ve Ceneviz ilişkileri; imparatorluk yapısı
15	II. Mehmet ve İstanbul’un fethi; fetih sonrası düzenlemeler
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Küçük Grup Tartışması	1	12
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması	Beyin Fırtınası	2	14
Ara Sınav 1		1	1
Kısa Sınav 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		127
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		4,98

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Öğrenci, Osmanlı Devleti’nin kuruluş sürecindeki iç ve dış dinamikleri tanımlar.	4	4	4	3	1	3	2	3	3	3	4
Öğrenci, 1299-1453 arasındaki temel siyasi olayları kronolojik olarak sıralar.	4	3	3	2	1	2	2	3	3	2	3
Öğrenci, erken dönem Osmanlı yönetim ve teşkilat yapısını analiz eder.	5	4	5	4	1	3	2	3	3	3	4
Öğrenci, Osmanlı’nın Balkanlar ve Anadolu’daki yayılma stratejilerini açıklar.	5	4	4	4	1	3	2	3	3	3	5
Öğrenci, İstanbul’un fethinin tarihsel önemini ve sonuçlarını değerlendirir.	5	4	4	4	1	3	2	3	3	4	5
Ortalama Değer	4,6	3,8	4	3,4	1	2,8	2	3	3	3	4,2

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/398054