TAR219 - Haçlı Seferleri Tarihi

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Haçlı Seferleri Tarihi	TAR219	3	3 + 0	5,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Haçlı Seferleri Tarihi dersi, 11. yüzyıldan 13. yüzyıla kadar devam eden Haçlı Seferleri'ni siyasi, sosyal, ekonomik ve dini boyutlarıyla kapsamlı bir şekilde incelemeyi amaçlar. Bu süreçte Latin, Bizans, Ermeni, Süryani, Arap ve Fars kaynakları gibi birincil kaynaklar üzerinden olayları çok yönlü bir perspektifle değerlendirir. Ders, öğrencilere Haçlı Seferleri'nin Doğu-Batı ilişkileri üzerindeki etkilerini analiz etme ve günümüz küresel çatışmalarının tarihsel arka planını anlama becerisi kazandırmayı hedefler.
Ders İçeriği	Haçlı Seferleri'nin tarihsel arka planını anlamak için öncelikle 11. yüzyıl Avrupa'sının siyasi, sosyal ve dini dinamikleri incelenecektir. Bizans İmparatorluğu'nun Selçuklu ilerleyişi karşısında yaşadığı askeri ve siyasi kriz, Clermont Konsili'nin toplanması ve Papa II. Urbanus'un çağrısı dersin ilk bölümünü oluşturacaktır. Halk Haçlı Seferi'nin (Halkın Haçlı Seferi) sosyolojik analizi ve bu süreçte yaşanan toplumsal heyecanın nedenleri üzerinde durulacaktır. Birinci Haçlı Seferi'nin askeri seyri, önemli kuşatmalar ve muharebeler detaylı şekilde ele alınacaktır. Haçlıların Anadolu'da ilerleyişi, İznik, Antakya ve Kudüs kuşatmaları askeri tarih perspektifinden değerlendirilecektir. Kurulan Haçlı devletlerinin (Kudüs Krallığı, Trablus Kontluğu, Antakya Prensliği, Urfa Kontluğu) siyasi ve sosyal yapıları analiz edilecektir. Frank şövalyeleri ile yerel Hıristiyan ve Müslüman nüfus arasındaki ilişkiler, kültürel etkileşimler ve çatışma alanları irdelenecektir. İkinci Haçlı Seferi'nin nedenleri, Şam kuşatmasının başarısızlığı ve sonuçları üzerinde özellikle durulacaktır. Selahaddin Eyyubi'nin yükselişi, Hıttin Muharebesi ve Kudüs'ün yeniden fethi İslam dünyasının perspektifinden anlatılacaktır. Üçüncü Haçlı Seferi'nin karmaşık siyasi dinamikleri, İngiliz, Fransız ve Alman monarklarının tutumları karşılaştırmalı olarak incelenecektir. Aslan Yürekli Richard ile Selahaddin Eyyubi arasındaki mücadele ve anlaşmalar diplomatik tarih açısından değerlendirilecektir. Dördüncü Haçlı Seferi'nin beklenmedik seyri, Konstantinopolis'in yağmalanması ve Latin İmparatorluğu'nun kuruluşu Bizans tarihi açısından ele alınacaktır. Çocuk Haçlı Seferi gibi popüler hareketlerin sosyal tarihi, dini motivasyonları ve toplumsal etkileri bağlamında tartışılacaktır. Beşinci Haçlı Seferi'nin Mısır'a yönelmesi, Dimyat kuşatması ve sonuçları askeri strateji açısından irdelenecektir. Altıncı Haçlı Seferi'nin diplomatik boyutları, Kutsal Topraklara barışçıl erişim ve antlaşmalar üzerinden okunacaktır. Yedinci ve Sekizinci Haçlı Seferleri'nin Kuzey Afrika'ya yönelik girişimleri ve sonuçları değerlendirilecektir. Haçlı Seferleri döneminde Akdeniz ticaret ağlarının dönüşümü, İtalyan denizci cumhuriyetlerinin rolü ekonomik tarih perspektifinden analiz edilecektir. Tapınak ve Hospitalier Şövalyeleri gibi askeri tarikatların siyasi, ekonomik ve askeri gücü kurumsal tarih bağlamında incelenecektir. Haçlı ideolojisinin evrimi, kutsal savaş kavramının dönüşümü ve papalığın siyasi hedefleri ile ilişkisi teolojik tartışmalar eşliğinde ele alınacaktır. Moğol istilasının Haçlı devletleri ve İslam dünyası üzerindeki etkisi, ittifak arayışları ve diplomatik müzakereler bağlamında değerlendirilecektir. Memlük Devleti'nin yükselişi, Haçlı kalelerinin sistematik fethi ve son Haçlı varlığının ortadan kalkışı askeri tarih perspektifinden anlatılacaktir. Reconquista'nın İber Yarımadası'ndaki seyri ile Doğu'daki Haçlı Seferleri arasındaki paralellikler ve farklılıklar karşılaştırmalı tarih yöntemiyle irdelenecektir. Haçlı Seferleri'nin Avrupa'nın entelektüel ve kültürel gelişimine etkileri, bilimsel ve teknolojik transferler üzerinden okunacaktır. Bizans, Ermeni, Arap ve Latin kaynaklarının karşılaştırmalı analizi, tarihyazımı ve metodoloji üzerine eleştirel bir bakış geliştirmeyi sağlayacaktır. Haçlı Seferleri'nin modern Batı-Doğu ilişkilerindeki temsilleri, hafıza çalışmaları ve popüler kültür üzerindeki etkileri disiplinlerarası bir yaklaşımla tartışılacaktır. Ortaçağ Hıristiyan dünyasında şövalyelik ideali, savaş etiği ve kutsal şiddet kavramları felsefi ve etik boyutlarıyla değerlendirilecektir. Haçlı mimarisinin Levant'taki izleri, kaleler, kiliseler ve şehirler üzerinden okunacak ve korunmuş yapılar görsel materyaller eşliğinde incelenecektir. Akdeniz'de deniz gücünün önemi, lojistik zorluklar ve ikmal stratejileri askeri tarih bağlamında analiz edilecektir. Haçlı seferlerinin finansmanı, vergilendirme sistemleri ve Avrupa ekonomisi üzerindeki uzun vadeli etkileri iktisat tarihi perspektifinden irdelenecektir. Dinler arası ilişkilerin karmaşıklığı, Hıristiyan-Müslüman diyalog ve çatışma alanları, dini hoşgörü ve bağnazlık örnekleri üzerinden tartışılacaktır. Haçlı sonrası dönemde Kutsal Topraklara hac geleneğinin devamı, Frank yerleşimcilerin akıbeti ve kültürel mirasın korunması konuları ele alınacaktır. Modern siyasi söylemlerde Haçlı Seferleri metaforunun kullanımı, tarihin araçsallaştırılması ve çarpıtılması üzerine eleştirel bir bakış geliştirilecektir.
EBS Koordinatörü	Fatih ÇİFTÇİ

Hafta	Konu
1	Haçlı Tabiri ve Haçlı Coğrafyası
2	Haçlı Seferleri Kaynakları ve Müverrihleri
3	Haçlı Seferleri Tarihçileri ve Eserleri
3	Birinci Haçlı Seferleri
4	Haçlı Krallıkları
5	Haçlı Tarikatları
6	İkinci Haçlı Seferleri
7	Üçüncü Haçlı Seferleri
8	Ara Sınav
9	Dördüncü Haçlı Seferleri
10	Beşinci Haçlı Seferleri
11	Altıncı Haçlı Seferleri
12	Yedinci Haçlı Seferleri
13	Sekizinci Haçlı Seferleri
14	Dokuzuncu Haçlı Seferleri
15	Haçlı Seferlerinin Sonuçları
16	Yıl Sonu Sınavı

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Haçlı Seferleri hakkında kaynak eserler ve Haçlı tarihçileri öğrenilir.	5	4	5	4	5	4	5	1	5	4	5
Haçlı Seferlerine katılan millet hakkında bilgi sahibi olunur.	5	4	5	3	4	3	4	1	4	3	4
Haçlı Seferlerinin bıraktığı etki hakkında tartışmalar yapılır.	4	3	3	4	3	4	3	1	5	4	5
Haçlı Seferleri diğer askeri seferler ile karşılaştırılır.	5	4	5	4	3	4	3	1	3	4	3
Günümüzde Haçlı Seferlerinin olup olmadığı hakkında yorumlar yapılır.	5	4	4	5	4	5	4	1	4	5	4
Ortalama Değer	4,8	3,8	4,4	4	3,8	4	3,8	1	4,2	4	4,2

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/398070