TAR229 - Türk İnkılabının Temelleri

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Türk İnkılabının Temelleri	TAR229	3	3 + 0	5,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Türk İnkılabının Temelleri dersinin amacı, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde ortaya çıkan fikir hareketlerini ve modernleşme çabalarını analiz ederek, Türk İnkılabı'nın tarihsel ve düşünsel köklerini anlamaktır. Bu bağlamda, Millî Mücadele sürecini, siyasi ve toplumsal dinamikleri ile birlikte ele almak ve cumhuriyetin ilanına giden süreci kritik etmek hedeflenmektedir. Atatürk ilke ve inkılaplarının felsefesini, dayandığı temel prensipleri ve bu ilkelerin Türk toplumunu şekillendirmedeki rolünü kavratmak dersin önemli bir hedefidir. Ayrıca, inkılapların Türkiye'yi çağdaş bir ulus-devlet olarak inşa etme sürecindeki işlevini ve karşılaştığı tepkileri değerlendirmek amaçlanır. Nihayetinde, öğrencilerin, modern Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesini, laik ve demokratik değerlerini derinlemesine anlamalarını sağlamak dersin temel gayesini oluşturur.
Ders İçeriği	Bu ders, Türk İnkılabı'nı hazırlayan tarihsel arka planı, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemindeki çöküş sürecini ve bunun bir sonucu olarak ortaya çıkan fikir akımlarını derinlemesine inceler. Osmanlı modernleşme çabalarının, Lale Devri'nden Tanzimat'a, Islahat Fermanı'ndan I. ve II. Meşrutiyet dönemlerine kadar uzanan seyrini analiz eder. İmparatorluğun dağılmasını önlemek için geliştirilen Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük gibi siyasi düşüncelerin toplum ve devlet yapısı üzerindeki etkileri irdelenir. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında yaşanan büyük savaşların, özellikle Trablusgarp ve Balkan Savaşları'nın, ulus bilincinin oluşumundaki rolü değerlendirilir. I. Dünya Savaşı'nın imparatorluk üzerindeki yıkıcı etkisi ve savaşın sonunu getiren Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgal sürecini nasıl başlattığı ele alınır. İşgale karşı direnişin ilk kıvılcımları olan yerel cemiyetlerin kuruluşu ve faaliyetleri incelenir. Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkışı, bu süreçte bir dönüm noktası olarak kabul edilir ve sonrasında Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri ile ulusal mücadelenin teşkilatlı bir yapıya kavuşma süreci mercek altına alınır. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) açılışı, bu yeni meclisin otoritesini kabul ettirme mücadelesi ve iç isyanlarla nasıl başa çıktığı tartışılır. Düzenli ordunun kurulması ve Kurtuluş Savaşı'nın askeri stratejileri, Doğu, Güney ve Batı cephelerindeki muharebeler detaylı bir şekilde işlenir. Mudanya Mütarekesi ile ateşkes sağlanması ve nihayet Lozan Barış Antlaşması'nın Türkiye Cumhuriyeti'nin tapusu olarak kabul edilmesinin sebepleri ve antlaşmanın getirdiği hükümler analiz edilir. Saltanatın kaldırılması, cumhuriyetin ilanı ve halifeliğin lağvı gibi köklü siyasi değişikliklerin altında yatan nedenler ve bunların toplumsal yankıları irdelenir. Hukuk inkılapları çerçevesinde, Medeni Kanun'un kabulü ile laik bir hukuk düzenine geçiş süreci ve bu geçişin kadın hakları başta olmak üzere toplum hayatında yarattığı dönüşüm ele alınır. Eğitim alanında gerçekleştirilen devrimler, Tevhid-i Tedrisat Kanunu, Harf İnkılabı ve Millet Mektepleri'nin milli bir kültür ve kimlik inşasındaki işlevi değerlendirilir. Laiklik ilkesi doğrultusunda, tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması gibi toplumsal hayatı düzenleyen radikal adımlar incelenir. Ekonomik kalkınma için atılan adımlar, İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar ve devletçilik ilkesi çerçevesinde başlatılan sanayileşme hamleleri analiz edilir. Türk dil ve tarih alanlarında yapılan çalışmalar, Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu'nun kuruluş amaçları ve faaliyetleri çerçevesinde değerlendirilir. Atatürk ilkeleri olan cumhuriyetçilik, milliyetçilik, halkçılık, devletçilik, laiklik ve inkılapçılık, her biri ayrıntılı olarak ele alınarak, bu ilkelerin birbiriyle olan organik bağı ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temel felsefesini nasıl oluşturduğu tartışılır. Çok partili hayata geçiş denemeleri, Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşu ve Menemen Olayı gibi erken cumhuriyet dönemindeki muhalefet hareketleri ve bunlara verilen tepkiler incelenir. Atatürk'ün ölümünün ardından, İsmet İnönü'nün cumhurbaşkanlığı dönemi ve bu dönemde iç ve dış politikada yaşanan gelişmeler değerlendirilir. II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'nin izlediği denge politikası ve savaşın ülke ekonomisi üzerindeki etkileri irdelenir. Nihayetinde, bu ders, modern Türkiye Cumhuriyeti'nin, Osmanlı'nın enkazı üzerinde, bir dizi radikal reform ve milli mücadele ile nasıl inşa edildiğini bütüncül bir perspektifle anlamayı amaçlar. Öğrencilerin, Türk inkılaplarının felsefi temellerini, tarihsel bağlamını ve günümüz Türkiye'sinin siyasi, toplumsal ve kültürel yapısını şekillendirmedeki sürekliliğini kritik bir bakış açısıyla yorumlayabilmeleri hedeflenir. Bu çerçevede, inkılapların dayandığı akılcı ve bilimsel düşünce yapısının önemi vurgulanır. Ders, öğrencilere, geçmiş ile bugün arasında sağlam bağlar kurarak, ülkenin geleceğine dair eleştirel ve aydınlık bir vizyon geliştirme imkanı sunar.
EBS Koordinatörü	Fatih ÇİFTÇİ

Hafta	Konu
1	Osmanlı Modernleşme Çabaları Ve Fikir Akımları
2	Milli Mücadele’nin Başlaması Ve Teşkilatlanma
3	Türkiye Büyük Millet Meclisi’Nin Açılışı Ve Yapısı
4	Kurtuluş Savaşı Cepheleri Ve Askeri Stratejiler
5	Mudanya Mütarekesi Ve Lozan Barış Antlaşması
6	Siyasi İnkılaplar Saltanatın Kaldırılması
7	Cumhuriyetin İlanı Ve Halifeliğin Kaldırılması
8	Ara Sınav
9	Hukuk İnkılabı Ve Medeni Kanun’Un Kabulü
10	Eğitim Ve Kültür Alanında İnkılaplar
11	Laikleşme Süreci Ve Toplumsal Düzenlemeler
12	Ekonomik Kalkınma Hamleleri Ve Devletçilik
13	Türk Tarih Ve Dil Çalışmaları
14	Atatürk İlkelerinin Analizi
15	Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Türk İnkılabının tarihsel ve düşünsel köklerini açıklar.	5	4	5	4	5	4	5	2	5	4	5
Milli Mücadele sürecini ve modern Türkiye'nin kuruluşunu analiz eder.	5	4	5	4	5	4	5	2	5	4	5
Atatürk ilke ve inkılaplarının temel prensiplerini tanımlar.	5	4	5	4	5	4	5	2	3	3	3
İnkılapların toplumsal ve kültürel dönüşümdeki rolünü değerlendirir.	4	3	4	3	4	3	4	2	4	3	4
Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin temel değerlerini yorumlar.	4	3	4	3	3	4	3	2	3	4	3
Ortalama Değer	4,6	3,6	4,6	3,6	4,4	3,8	4,4	2	4	3,6	4

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/398074