PDF hazırlanıyor, lütfen bekleyin...
PDF
BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ
İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
TARİH
(2025 - 2026)
Ders Bilgi Formu
Ders Adı
Kodu
Yarıyıl
T+U Saat
AKTS
Z / S
Hitit Çivi Yazısı I
TAR259
3
3 + 0
5,0
Seçmeli
Birim Bölüm
Tarih -
Lisans
(Yüz yüze)
Amaç
Bu dersin temel amacı, öğrencilere Hititçe metinlerin ana yazı sistemi olan çivi yazısının gelişim evrelerini ve teknik özelliklerini öğreterek temel işaret gruplarını tanıtmaktır. Öğrencilerin transkripsiyon ve transliterasyon yöntemlerini kullanarak orijinal tablet kesitlerini okuyabilme becerisini geliştirmesi ve bu sayede birincil kaynaklara doğrudan erişim sağlaması hedeflenmektedir. Ayrıca, filolojik analizler aracılığıyla Hitit toplumunun siyasi, sosyal ve kültürel yapısını yazılı belgeler üzerinden bilimsel bir bakış açısıyla değerlendirme yetisinin kazandırılması amaçlanır.
Ders İçeriği
Hitit Çivi Yazısı I dersinin içeriği kapsamında öncelikle çivi yazısının Mezopotamya’daki kökenleri ve bu yazı sisteminin Hititler tarafından devralınma süreci kronolojik bir perspektifle ele alınarak yazının evrimi incelenmektedir. Dersin ilk haftalarında kil tabletlerin hazırlanışı, stilus kullanımı ve çivi yazısının teknik altyapısı üzerinde durularak öğrencilerin fiziksel materyali tanıması sağlanırken, ardından temel yatay, dikey ve eğik çivi formlarının birleşiminden doğan ilk işaret grupları detaylandırılmaktadır. Hititçe fonetiğin yazıya nasıl yansıtıldığı, sesli ve sessiz harflerin birleşiminden oluşan hece sisteminin mantığı öğretilmekte, aynı zamanda Sümerce ve Akadca kökenli işaretlerin Hitit metinlerindeki işlevleri olan Sümerogram ve Akadogram kavramları kapsamlı bir şekilde analiz edilmektedir. Öğrenciler, temel hece işaretlerini tanıdıktan sonra determinatif denilen ve kelimelerin anlam kategorilerini belirleyen ön ekleri öğrenerek metinlerin genel bağlamını çözme becerisi kazanmakta ve dersin ilerleyen aşamalarında basit cümle yapılarından başlayarak Hititçe dil bilgisi kurallarını çivi yazılı orijinaller üzerinden takip etmektedirler. Transliterasyon kurallarına uygun olarak işaretlerin Latin harflerine aktarılması ve ardından transkripsiyon yöntemiyle metnin fonetik yapısının ortaya çıkarılması süreçleri uygulamalı olarak işlenirken, Boğazköy arşivlerinden seçilen dini, idari ve hukuki metin örnekleri üzerinde durularak öğrenilen işaretlerin pekiştirilmesi hedeflenmektedir. Yazı sistemindeki ideogramların sayısal ve sembolik değerleri üzerinde durulmakta, metinlerde sıkça karşılaşılan şahıs ve yer isimlerinin yazım kalıpları öğrencilere aktarılmakta ve tabletlerin üzerindeki mühür baskılarının yazı ile olan ilişkisi tartışılmaktadır. Dönem boyunca Hititçenin kendine has imla kuralları ve yazıdaki varyasyonlar incelenmekte, öğrencilerin farklı dönemlere ait yazı stillerini ayırt edebilmeleri için Eski, Orta ve İmparatorluk devri yazıları arasındaki paleografik farklar karşılaştırmalı olarak sunulmaktadır. Ders içeriğinde ayrıca çivi yazısının deşifre edilme süreci ve bu alandaki öncü bilimsel çalışmaların tarihçesine değinilmekte, bilimsel bir yayın hazırlarken takip edilen kopyalama (autography) ve fotoğraflama teknikleri hakkında temel bilgiler verilmektedir. Hitit çivi yazısının sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda devlet bürokrasisinin ve diplomatik yazışmaların vazgeçilmez bir parçası olduğu vurgulanarak metinlerin tarihsel doküman olarak nasıl değerlendirileceği üzerine metodolojik tartışmalar yürütülmektedir. Kelime haznesini geliştirmeye yönelik çalışmalarla desteklenen bu süreçte, öğrencilerin temel seviyedeki bir Hititçe tableti bağımsız olarak okuyabilmesi, yazıdaki lügatçeyi doğru çözümleyebilmesi ve filolojik analizler yaparak Hitit dünyasının düşünce yapısına dair çıkarımlarda bulunabilmesi hedeflenerek ders içeriği bütüncül bir şekilde tamamlanmaktadır.
Ders Veren
Sezer SEÇER FİDAN
EBS Koordinatörü
Fatih ÇİFTÇİ
Hafta
Konu
1
Yazı Tarihi
2
Sümerogramlar
3
Akadogramlar
4
Fonogramlar
5
Determinatifler
6
Hece Sistemi
7
Paleografi
8
Ara Sınav
9
Nominal Yapı
10
Pronominal Yapı
11
Verbal Yapı
12
Sözdizimi
13
Metin Okumaları
14
Tablet Analizi
15
Genel Tekrar
16
Yarıyıl Sonu Sınavı
Program Çıktıları
1
Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2
Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3
Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4
Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5
Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6
Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7
Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8
Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9
Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10
Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11
Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.
Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)
Ders Öğrenme Çıktısı
PÇ 1
PÇ 2
PÇ 3
PÇ 4
PÇ 5
PÇ 6
PÇ 7
PÇ 8
PÇ 9
PÇ 10
PÇ 11
Çivi yazısının gelişimini ve teknik özelliklerini açıklar.
2
2
2
2
5
2
2
5
2
2
2
Temel hece işaretlerini, Sümerogramları ve Akadogramları tanır.
2
2
2
2
5
2
2
5
2
2
2
Çivi yazılı metinlerin transliterasyon ve transkripsiyonunu yapar.
2
2
2
2
5
2
2
5
2
2
2
Hititçe kelime yapısını ve temel gramer kurallarını çözümler.
2
2
2
2
5
2
2
5
2
2
2
Birincil yazılı kaynakları tarihsel ve filolojik açıdan değerlendirir.
2
2
2
2
5
2
2
5
2
2
2
Ortalama Değer
2
2
2
2
5
2
2
5
2
2
2
https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/398081
