TAR114 - Tarihte Usul

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Tarihte Usul	TAR114	2	3 + 0	5,0	Zorunlu

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Tarih biliminin temel kavramlarını, kaynak türlerini ve tarihsel araştırma yöntemlerini öğrencilere tanıtmak, öğrencilerin tarihsel bilgi üretim sürecini kavramasını ve akademik araştırmalara hazırlıklı hale gelmesini sağlamak.
Ders İçeriği	Bu ders, tarih disiplininin doğasını ve tarihsel bilginin nasıl üretildiğini anlamaya yönelik temel bir giriş niteliğindedir. Öğrencilere tarih yazımı sürecinde kullanılan kaynak türleri, bu kaynakların eleştirel değerlendirmesi ve tarihsel olayların bilimsel yöntemlerle nasıl analiz edileceği aktarılır. Ders kapsamında sözlü tarih, yazılı belgeler, arkeolojik buluntular gibi çeşitli kaynak türleri incelenir. Ayrıca, tarihsel olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkileri, zaman kavramı, kronoloji ve bağlam oluşturma üzerine çalışmalar yapılır. Tarihyazımı tarihsel yaklaşımlarla birlikte ele alınarak antik çağdan modern döneme kadar tarih düşüncesinin gelişimi tartışılır. Osmanlı ve Avrupa tarihyazımı arasındaki farklılıklar karşılaştırmalı olarak değerlendirilir. Öğrenciler arşiv belgelerini tanır, belge türlerini ayırt eder ve basit belge çözümleme pratiği yapar. Akademik yazım teknikleri, etik ilkeler ve doğru atıf sistemleri uygulamalı olarak işlenir. Ders sonunda öğrenciler, küçük bir araştırma projesi yürüterek hem tarihsel kaynak kullanımına dayalı bir plan oluşturur hem de akademik araştırma etiğini içselleştirir.
Ders Veren	İlhami YURDAKUL
EBS Koordinatörü	İlhami YURDAKUL

Hafta	Konu
1	Tarih nedir? Bilim olarak tarih
2	Tarihin kaynakları: Sözlü, yazılı, arkeolojik
3	Tarihsel zaman ve kronoloji
4	Nedensellik ve tarihsel bağlam
5	Birincil ve ikincil kaynak ayrımı
6	Tarih yazıcılığı: Antik çağdan modern döneme
7	Osmanlı ve Avrupa tarihyazımı
8	Ara Sınav
9	Belge türleri: Arşiv belgeleri, kronikler, seyahatnameler
10	Arşiv kullanımı ve belge çözümleme
11	Tarihsel metin okuma ve yorumlama
12	Akademik yazım kuralları ve etik
13	Tarihsel araştırma planı hazırlama
14	Kaynakça oluşturma ve atıf sistemleri
15	Uygulamalı örnek: Küçük bir araştırma projesi
16	Final Sınavı

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim, eleştirel düşünme, soru geliştirme, yönetsel beceriler, takım çalışması	Grup Çalışması	1	12
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması	Beyin Fırtınası	2	14
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	3	14
Ara Sınav 1		1	1
Ödev 1		1	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		127
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		4,98

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Tarihsel araştırma sürecinin temel aşamalarını tanımlayabilir.	4	3	3	5	4	4	3	1	3	4	4
Bir tarihsel olayla ilgili araştırma planı oluşturabilir.	3	3	3	4	3	3	3	1	3	4	3
Tarihyazımının gelişimini ve tarihsel yaklaşımları özetleyebilir.	3	3	3	4	3	4	3	1	3	3	3
Akademik araştırmalarda geçerli etik kuralları tanır.	3	3	3	5	3	4	3	1	3	4	3
Farklı kaynak türlerini ayırt ederek analiz edebilir.	3	3	4	5	4	4	3	1	3	3	4
Ortalama Değer	3,2	3	3,2	4,6	3,4	3,8	3	1	3	3,6	3,4

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/426088