ATA102 - Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II	ATA102	2	2 + 0	2,0	Zorunlu

Birim Bölüm	Makine Mühendisliği - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Bu dersin temel amacı, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesini oluşturan Atatürk ilkelerini ve modernleşme sürecindeki inkılapların toplumsal, siyasi ve hukuki temellerini öğrencilere aktarmaktır. Müfredat kapsamında, Türk İnkılabı'nın evrensel boyutları ele alınarak, Türkiye’nin çağdaşlaşma yolunda attığı stratejik adımlar bilimsel bir perspektifle incelenir. Öğrencilerin, Cumhuriyet dönemi siyasi gelişmelerini ve dış politika stratejilerini analiz ederek Türkiye’nin bugünkü konumunu tarihsel bir derinlikle anlamaları hedeflenir. Ayrıca, toplumsal kurumların laiklik ve demokrasi ekseninde yeniden yapılandırılma süreci üzerinden bir vatandaşlık bilinci oluşturulması amaçlanmaktadır. Son olarak, Atatürk düşünce sisteminin güncel meselelere ışık tutan yönlerinin kavratılması ve gençliğin milli-manevi değerlerle evrensel değerleri sentezlemesi temel gaye olarak belirlenmiştir.
Ders İçeriği	Bu ders, Türkiye Cumhuriyeti’nin siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel temellerinin atıldığı inşa sürecini merkezine alarak, Türk İnkılabı'nın stratejik safhalarını ve Atatürkçü düşünce sisteminin yapı taşlarını ayrıntılı bir biçimde inceler. Cumhuriyet’in ilanı ile başlayan süreçte, saltanatın kaldırılmasından sonra ortaya çıkan otorite boşluğunun nasıl doldurulduğu ve yeni devletin yönetim biçiminin hukuki dayanakları tartışılır. 1924 Anayasası’nın kabulü, güçler birliği ilkesinden güçler ayrılığına geçiş çabaları ve anayasal düzenin yerleşmesi dersin ilk aşamalarını oluşturur. Halifeliğin kaldırılması ile din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılması, laiklik ilkesinin devlet mekanizmasına entegre edilmesi ve bu sürecin toplumsal yansımaları analiz edilir. Şer’iyye ve Evkaf Vekâleti’nin lağvedilmesi, Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti’nin ayrılması gibi idari reformların demokratikleşme yolundaki önemi vurgulanır. Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birliğin sağlanması, medreselerin kapatılması ve modern eğitim kurumlarının inşası kültürel dönüşüm bağlamında ele alınır. Şapka ve Kıyafet İnkılabı ile toplumsal görünümün çağdaşlaşması, Tekke ve Zaviyelerin kapatılmasıyla hurafelerden arınmış bir toplum yapısının hedeflenmesi işlenir. Türk Medeni Kanunu’nun kabulü ile kadın-erkek eşitliğinin aile hukukunda tesis edilmesi ve hukuk sisteminin tamamen laikleşmesi dersin en kritik başlıklarından biridir. Miladi takvim, uluslararası saat ve ölçü birimlerine geçişin ekonomik entegrasyondaki rolü ve Batı dünyasıyla olan ilişkiler üzerindeki etkisi değerlendirilir. Harf Devrimi’nin okuryazarlık oranını artırma amacı, Millet Mektepleri’nin faaliyetleri ve dil devriminin ulusal kimlik inşasındaki yeri analiz edilir. Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu’nun kuruluşuyla "tarih" ve "dil" bilincinin bilimsel temellere oturtulması süreci aktarılır. Çok partili hayata geçiş denemeleri çerçevesinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kurulması ile bu süreçte karşılaşılan dirençler tartışılır. Şeyh Sait İsyanı, İzmir Suikastı girişimi ve Menemen Olayı gibi rejime yönelik tehditler ve bu olayların siyasi atmosfer üzerindeki etkileri incelenir. Ekonomik alanda İzmir İktisat Kongresi ile belirlenen Milli İktisat hedefleri, devletçilik ilkesinin zorunluluktan doğan uygulamaları ve Beş Yıllık Sanayi Planları ele alınır. Kabotaj Kanunu’nun denizlerdeki bağımsızlığı perçinlemesi, aşar vergisinin kaldırılmasıyla köylünün üzerindeki yükün hafifletilmesi ve tarımsal kalkınma hamleleri işlenir. Soyadı Kanunu ile unvanların kaldırılması ve toplumsal sınıfsızlık idealinin hayata geçirilmesi halkçılık ilkesi çerçevesinde anlatılır. Kadınlara seçme ve seçilme hakkının verilmesiyle demokrasinin tam temsiliyet ilkesine ulaşması ve Türk kadınının siyasi arenadaki konumu değerlendirilir. Atatürk dönemi Türk dış politikasının temel ilkesi olan "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" perspektifiyle Musul Meselesi, Boğazlar Sorunu ve Hatay’ın ana vatana katılması kronolojik olarak sunulur. Milletler Cemiyeti’ne üyelik, Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi bölgesel ve küresel barış girişimleri Türkiye’nin diplomatik başarısı olarak ele alınır. Atatürk ilkeleri olan Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık kavramlarının birbirini tamamlayan bütünsel yapısı kuramsal olarak açıklanır. Üniversite Reformu ile yükseköğretimin modernleştirilmesi, Köy Enstitüleri’nin felsefi temelleri ve halk eğitiminin önemi üzerinde durulur. Atatürk’ün ölümünden sonra İsmet İnönü dönemi, İkinci Dünya Savaşı yıllarında Türkiye’nin takip ettiği denge politikası ve savaşın toplumsal etkileri analiz edilir. Türkiye’nin Birleşmiş Milletler’e katılımı ve çok partili siyasi yaşama kesin geçiş süreciyle dersin tarihsel kapsamı tamamlanır. Öğrencilerin bu süreçleri sadece ezberlemeleri değil, neden-sonuç ilişkisi kurarak günümüz Türkiye’sinin kurumlarını yorumlayabilmeleri beklenir. Toplumsal değişimin dinamikleri, modernite ve gelenek çatışması ile milli egemenlik kavramının evrimi dersin tartışma zeminini oluşturur. Tarih bilincinin bir vatandaşlık sorumluluğu olarak aşılanması ve Atatürk’ün Gençliğe Hitabe’sindeki vizyonun geleceğe taşınması hedeflenir. Son olarak, Türk İnkılabı'nın sadece yerel bir hareket değil, sömürge altındaki diğer uluslara ilham veren evrensel bir model olduğu vurgulanarak ders neticelendirilir.

Hafta	Konu
1	Cumhuriyet’in İlanı ve Siyasi Reformlar
2	Halifeliğin Kaldırılması ve Laikleşme Adımları
3	Hukuk İnkılabı ve Türk Medeni Kanunu
4	Eğitim ve Kültür Alanındaki Dönüşümler
5	Toplumsal Alandaki Düzenlemeler ve Modernleşme
6	Ekonomi Alanındaki Gelişmeler ve Devletçilik
7	Atatürk Dönemi Çok Partili Hayata Geçiş Denemeleri
8	Ara Sınav
9	Türk Tarih ve Dil Kurumlarının Kuruluşu
10	Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1923-1932)
11	Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası (1932-1938)
12	Atatürk İlkeleri: Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık
13	Atatürk İlkeleri: Devletçilik, Laiklik, İnkılapçılık
14	Atatürk Sonrası Türkiye: İkinci Dünya Savaşı Yılları
15	Çok Partili Siyasi Hayata Geçiş ve Genel Değerlendirme
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Program Çıktıları
1	Mezunlar; matematik, fen bilimleri, temel mühendislik bilgileri ve Makine Mühendisliği alanına özgü konular hakkında yeterli bilgiye sahiptir. Bu bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisine sahiptir.
2	Mezunlar; karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisine sahiptir. Problemleri çözüm sürecinde temel bilimler, mühendislik bilgisi ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları çerçevesinde analitik düşünme yetkinliğini kullanır.
3	Mezunlar; karmaşık sistem, süreç, cihaz veya ürünlerin tasarımını, gerçekçi kısıtlar (çevresel, ekonomik, sosyal, politik, etik, sağlık, güvenlik vb.) altında gerçekleştirme ve yaratıcı mühendislik çözümleri geliştirme becerisine sahiptir.
4	Mezunlar; mühendislik problemlerinin çözümünde modern teknik ve mühendislik araçlarını, bilişim teknolojilerini ve yazılımları sınırlamalarının farkında olarak seçme ve etkin biçimde kullanma becerisine sahiptir.
5	Mezunlar; mühendislik problemlerinin incelenmesi sürecinde literatür araştırması yapma, deney tasarlama, deney gerçekleştirme, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisine sahiptir.
6	Mezunlar; mühendislik uygulamalarının toplumsal, çevresel, ekonomik etkilerinin farkındadır. Sağlık, güvenlik, sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluklar ile ilgili bilgi sahibidir; BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda çözüm geliştirme farkındalığına sahiptir.
7	Mezunlar; mühendislik meslek ilkelerine uygun davranır. Etik sorumlulukların bilincindedir, ayrımcılığa karşıdır, tarafsız ve kapsayıcı davranır.
8	Mezunlar; bireysel olarak ve disiplin içi ya da çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme, gerektiğinde liderlik rolü üstlenebilme becerisine sahiptir.
9	Mezunlar; teknik konularda farklı hedef kitlelere yönelik olarak Türkçe ve en az bir yabancı dilde yazılı ve sözlü etkin iletişim kurma becerisine sahiptir.
10	Mezunlar; proje yönetimi, ekonomik yapılabilirlik analizi, risk yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma uygulamaları hakkında bilgi sahibidir. Girişimcilik, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınma konularında farkındalığa sahiptir.
11	Mezunlar; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme, sürekli öğrenme, yeni ve gelişmekte olan teknolojilere uyum sağlama ve sorgulayıcı düşünme becerisine sahiptir.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Eğitim ve kültür devrimlerinin katkılarını değerlendirir.	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Cumhuriyet değerlerini tarihsel perspektifle yorumlar.	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Cumhuriyet dönemi siyasi ve hukuki reformlarını açıklar.	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Atatürk ilkelerini ve modernleşme etkilerini tanımlar.	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Atatürk dönemi diplomatik stratejilerini analiz eder.	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Ortalama Değer	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/428585