İLH103 - Arap Dili Belagati I

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İLAHİYAT FAKÜLTESİ

İLAHİYAT

(2026-2027) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Arap Dili Belagati I	İLH103	1	2 + 0	4,0	Zorunlu

Birim Bölüm	İlahiyat - Lisans (Yüz Yüze (Teorik ders anlatımı, Kur'ân-ı Kerîm ve edebi metinler üzerinden tahlil, soru-cevap, pratik alıştırmalar ve sınıf içi uygulama).)
Amaç	Arap dilinin belagat ilkelerini tanıtmak, belagat ilminin ana dallarından "İlm-i Meâni" konularını teorik ve uygulamalı olarak kavratmak; edebi metinler ve Kur'an-ı Kerim ayetleri üzerindeki meâni sanatlarını analiz edebilme becerisi kazandırmaktır.
Ders İçeriği	Belâgat ilminin tanımı, doğuşu, tarihi gelişimi ve kısımları; Meânî ilminin temel kavramları ve kuralları (kelamın kısımları, haber ve inşâ cümleleri, müsned ve müsnedün ileyhin halleri, kasır, fasıl ve vasıl, îcâz, ıtnâb ve müsâvât); bu konuların Kur'ân-ı Kerîm ayetleri, hadis-i şerifler ve klasik Arap şiiri örnekleri üzerinde belâgî tahlili.
Ders Veren	İrfan KAYA , İhsan DELAL
EBS Koordinatörü	İrfan KAYA

Hafta	Konu
1	Belagat İlmine Giriş: Fesahat, Belagat ve Meâni
2	Kelâmın Yapısı: Haber ve İnşâ Ayrımı
3	İsnad-ı Haberî: Hakikat-i Aklî ve Mecaz-ı Aklî
4	Cümle Tipleri ve Muhatabın Durumu (İbtidaî, Talebî, İnkârî)
5	İnşâ-i Talebî I: Emir ve Nehiy Üslubu
6	İnşâ-i Talebî II: İstifham (Soru) Üslubu
7	Ara Sınav (Vize)
8	İnşâ-i Talebî III: Temennî ve Nidâ Üslupları
9	Cümle Unsurları: Müsnedün İleyh'in Halleri
10	Cümle Unsurları: Müsned'in Halleri ve Takdim-Tehir
11	Kasr (Hasr) Sanatı
12	Vasl ve Fasl
13	İcâz, İtnâb ve Musâvât
14	Uygulama: Ayet ve Şiir Analizi

Ders İş Yükü	Çalışma Türü / Öğretim Metotlar	Süresi (Saat)	Sayısı
Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim	Sınıf Dışı Çalışma	3	14
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması	Beyin Fırtınası	25	1
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme	Tartışmalı Ders	15	1
Dinleme ve anlamlandırma	Ders	2	14
Ara Sınav 1		1	1
Ödev 1		8	1
Final		1	1
Ders İş Yükü:		120
AKTS (Ders İş Yükü / 25.5):		4,71

Program Çıktıları
1	İlahiyat programı mezunu biri dini metinleri Arapça kaynaklarından okuyabilecek, alanındaki güncel bilgi ve gelişmeleri izleyebilecek ve meslektaşları ile iletişim kurabilecek düzeyde (B1) dil becerisine sahiptir.
2	Dini vecibe ve hizmetlerin ifasında gerekli olan genel kültür, alan bilgisi ve mesleki formasyona ilişkin bilgi ve beceriyi haizdir.
3	İlahiyat alanında temel kavram ve terimler, öne çıkan şahsiyetler ve tarihi süreçleri teorik olarak bilir, bu bilgiyi muhakeme edebilir ve tarihi-kültürel mirasımıza ilişkin bir aidiyet duygusu ve bilinci geliştirebilir.
4	Öğrendiği teorik bilgileri karşılaşacağı yeni bilgi ve meseleleri değerlendirme, eleştirme ve yorumlamanın yanı sıra dini içerikli sorunları tespit etme, onlara çözüm önerisi geliştirme ve düzenleyebileceği sosyal proje ve etkinlikleri yürütmede kullanabilir.
5	İlahiyat alanındaki çalışmalarda bireysel veya ekip üyesi olarak sorumluluk alma, planlama ve yürütebilme konusunda yetkindir.
6	Alanıyla ilgili araştırmalarda toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere uygun hareket eder.
7	Lisans eğitimi sırasında ve yaşamı boyunca alanındaki öğrenim gereksinimlerini belirleyebilir ve öğrenmesini yönlendirebilir.
8	İlahiyat alanında araştırma yapmak için gerekli bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanabilir.
9	İlahiyat alanındaki sorunlara yönelik bilimsel yöntemlerle ortaya konulmuş çözüm önerilerini ilgili toplumla, uzman kişilerle ve ilgili kurumlarla sözlü veya yazılı olarak paylaşabilir.
10	Sosyal hakların evrenselliği, sosyal adalet, kalite kültürü ve kültürel değerlerin korunması ile çevre koruma, iş sağlığı ve güvenliği konularına aşinadır.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10
İlm-i Meânî'nin tanımını, konusunu, gayesini ve belagat ilmi içerisindeki yerini açıklar.	3	4	3	4	3	3	3	3	3	3
Kelamın durumun gereğine (muktezâ-yı hâle) uygunluğu ilkesini mütekellim, muhatap ve bağlam ilişkisi çerçevesinde değerlendirir.	3	4	2	3	3	3	3	3	3	3
Haber ve inşâ cümlelerini ayırt eder; haberin çeşitlerini (iptidâî, talebî, inkârî) ve inşâ türlerini (talebî, gayr-i talebî) örnekler üzerinden tahlil eder.	3	3	2	4	4	4	4	2	2	2
Müsned ve müsnedün ileyhin zikri, hazfi, takdim-te'hiri ile marife veya nekre yapılma sebeplerini edebi bağlam açısından analiz eder.	2	2	3	3	3	3	3	3	3	3
Kasr (tahsîs/sınırlama) üslubunu, kasr yollarını ve ögelerini klasik Arapça metinlerde tespit eder.	3	3	3	3	3	3	3	3	3	3
Ortalama Değer	2,8	3,2	2,6	3,4	3,2	3,2	3,2	2,8	2,8	2,8

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/471073