| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | AKTS | |
| Mekânsal Ekonometriye Giriş | VBL5037 | 1 | 3 + 0 | 7,5 |
| Birim Bölüm | VERİ BİLİMİ VE ANALİTİĞİ - YL |
| Derece Seviye | Lisansüstü - Seçmeli - Türkçe |
| Dersin Verilişi | Yüz yüze |
| EBS Koordinatörü | Prof. Dr. Serpil TÜRKYILMAZ (Yıl: 2025 - 2026) |
| Ders Veren | |
| Amaç |
Öğrencilere yatay kesit verilerle temel bilgilerin verilmesinin yanısıra ülke, şehir gibi coğrafi birimlerle çalışılırken ekonometrik modellerin nasıl kullanılacağı ve analiz edileceğinin öğretilmesi hedeflenmektedir. |
| Ders İçeriği |
Yatay kesit boyutun mahalleler, ilçeler, ülkeler, şehirler gibi mekanlar olduğu durumda bu coğrafi birimler arasındaki komşuluk ilişkilerini ve birlikte hareketlerini içeren mekansal ekonometrik modeller, bu modellerin tahmin yöntemleri, varsayımları ders içeriğini oluşturmaktadır. Ayrıca dersin önemli bir kısmı Türkiye ve Dünya haritalarına ayrılacak, çeşitli verilerin haritaları çizilip mekansal kümelenmeler ve ayrışmalar açısından tartışılacaktır. |
| Ders Kaynakları |
F.Yerdelen Tatoğlu, 2022, Mekansal Ekonomeri, Beta Yayıncılık, İstanbul. Ders notları, slaytlar
|
| Yarıyıl İçi Çalışmalar | Katkı Yüzdesi (%) |
| Bu bilgi girilmemiştir. | |
| Toplam | 0 |
| Yarıyıl Sonu Çalışmalar | Katkı Yüzdesi (%) |
| Bu bilgi girilmemiştir. | |
| Toplam | %0 |
| Yarıyıl İçinin Başarıya Oranı | %0 |
| Yarıyıl Sonu Çalışmalar | %0 |
| Toplam | %0 |
| Kategori | Ders İlişki Yüzdeleri (%) |
|
Aktarılabilir Beceri Dersleri
|
0
|
|
Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
|
0
|
|
Destek Dersleri
|
0
|
|
Ek Dersler
|
0
|
|
Kategori
|
0
|
|
Mesleki Seçmeli Dersler
|
0
|
|
Temel Meslek Dersleri
|
0
|
|
Uygulama Dersleri
|
0
|
|
Uzmanlık / Alan Dersleri
|
0
|
|
Yetkinlik Tamamlayıcı Ders
|
0
|
| Ders İş Yükü | Öğretim Metotlar / Öğretim Metodu | Süresi (Saat) | Sayısı | Toplam İş Yükü (Saat) |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||
| AKTS = Toplam İş Yükü (Saat) / 25.5 (s) | 0 | |||
| AKTS | 3,0 | |||
| Hafta | Konu | Öğretim Metodu |
|---|---|---|
| 1 | Mekansal Ekonometri - Temel Kavramlar (Mekansal Etki, Mekansal Otokorelasyon, Mekansal Heterojenlik) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 2 | Mekansal Ağırlık Matrisi, matrisin oluşturulması ve standardize edilmesi | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 3 | Mekansal haritalandırma | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 4 | Stata programının tanıtımı. Statada mekansal matris ve haritandırma uygulamaları | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 5 | Mekansal ekonometrik modeller I (Genel Yuvalanmış Mekansal Model, Genel Mekansal Model ve Mekansal Durbin Hata Modeli) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 6 | Mekansal ekonometrik modeller II (Mekansal Durbin Model, Mekansal Gecikme Modeli ve Mekansal Hata Modeli) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 7 | Mekansal ekonometrik modeller III (Mekansal Gecikmeli X Modeli ve Mekansal Etkinin Olmadığı Model) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 8 | Mekansal ekonometrik modellerin tahmin yöntemleri I (En küçük kareler ve en çok olabilirlik) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 9 | Mekansal ekonometrik modellerin tahmin yöntemleri II (Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi, İki Aşamalı En Küçük Kareler ve Genelleştirilmiş Meksanl İki Aşamalı En Küçük Kareler) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 10 | Model seçimi için mekansal istatisikler (Global ve Lokal Moran I, Geary C, Getis Ord G) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 11 | Model seçimi için testler (LM ve LR Mekansal gecikme ve hata testleri) ve Bilgi kriterleri | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 12 | Mekansal Ekonometrik Modellerde temel varsayımların testleri (Çoklu doğrusal bağlantı, heteroskedasite, normal dağılım, spesifikasyon hataları) | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 13 | Mekansal Ekonometrik Modellerde temel varsayımlardan sapmalar halinde düzeltme yöntemleri ve dirençli tahminciler | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| 14 | Genel Stata Uygulamaları | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders |
| Ders Öğrenme Çıktısı | Ölçme Değerlendirme | Öğretim Metodu | Öğrenme Faaliyeti |
| Mekansal bağımlılık ve heterojenlik kavramlarını açıklayarak, mekanın iktisadi değişkenler üzerindeki etkisini teorik ve ampirik açıdan değerlendirir. | Yazılı Sınav Ödev / Proje | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Veri setinin coğrafi veya ekonomik özelliklerine uygun ağırlık matrislerini (W) kurgular, farklı komşuluk kriterlerine göre matrisi oluşturur ve standardize eder. | Yazılı Sınav Ödev / Proje | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Farklı mekansal etkileşim yapılarını (gecikme, hata, Durbin) temsil eden modelleri kurar; bu modelleri En Çok Olabilirlik (ML) ve Genelleştirilmiş Momentler (GMM) yöntemleriyle tahmin eder. | Yazılı Sınav Ödev / Proje | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Mekansal veri yönetimi, haritalandırma ve model tahmin süreçlerini Stata yazılımı üzerinden uzmanlık düzeyinde yürüterek sayısal bulgular üretir. | Yazılı Sınav Ödev / Proje | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| İstatistiksel testler (Moran’s I, LM, LR) ve bilgi kriterleri aracılığıyla en uygun modeli belirler; varsayımlardan sapmaları tespit ederek gerekli iyileştirmeleri ve dirençli tahminleri uygular. | Yazılı Sınav Ödev / Proje | Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
DERS ÖĞRENME ÇIKTISI |
PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ortalama Değer | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
