| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | AKTS | |
| Yapay Zekânın Matematiksel Temelleri | VBL5039 | 1 | 3 + 0 | 7,5 |
| Birim Bölüm | VERİ BİLİMİ VE ANALİTİĞİ - YL |
| Derece Seviye | Lisansüstü - Seçmeli - Türkçe |
| Dersin Verilişi | Yüz Yüze |
| EBS Koordinatörü | Dr. Öğr. Üyesi Kadriye Nurdanay ÖZTÜRK (Yıl: 2025 - 2026) |
| Ders Veren | |
| Amaç |
İnsan beyninin işlevlerini yerine getiren bilgisayarların ve makinaların tasarımı Yapay Zekanın(YZ) temel amacı olmuştur. Amaç aynı olsa da kullanılan metodlar zaman içerisinde sürekli değişiklik göstermiştir. Başlangıçta öğrenme bir tabu olarak görülmüştür ama şimdi öğrenme şekilleri YZ araştırmalarının merkezi konumundadır. Yine başlangıçta insan beyni idiosynchratic olarak kabul edilmiş ama şimdi insan beyninin fonksiyonlarının anlaşılması ana konu olarak görülmektedir. Önceleri davranışların modellenmesi sadece sembolikti ama şimdi alt-sembolik modeller çalışmaların odak noktasındadır. Bütün bu eğilimlerin sonucunda Yapay zeka araştırmacılarının, bilişim kuramı, olasılık kuramı ve optimizasyon kuramı gibi konularda matematiksel ağırlıklı olarak bilgi gereksinimine ihtiyacı vardır . Bu ders zeki davranışların hesapsal modellemesini betimlemek ve beyindeki yapılarla nasıl ilintili olduğunu göstermek amacıyla giriş niteliğindedir. |
| Ders İçeriği |
Doğal hesaplamaya giriş, Olasılık kavramları ve işaretin karakteristiği, Bilişim kuramı, Öğrenme kuramı , verinin matematiksel yöntemlerle işlenmesi, Dinamik sistemlerin matematiksel modellenmesi/ Öğrenme teknikleri: Eğiticili ve eğiticisiz öğrenme, Hidden Markov Modelleri,Takviyeli öğrenme, Genetik programlama, Oyunlar. |
| Ders Kaynakları |
Dana H. Ballard, “An Introduction to Natural Computation”, Third Edition, MIT Press, 2000. 2. S. Haykin, "Neural Networks - A Comprehensive Foundation", Second Edition,Prentice Hall, 1999.
|
| Yarıyıl İçi Çalışmalar | Katkı Yüzdesi (%) |
| Bu bilgi girilmemiştir. | |
| Toplam | 0 |
| Yarıyıl Sonu Çalışmalar | Katkı Yüzdesi (%) |
| Bu bilgi girilmemiştir. | |
| Toplam | %0 |
| Yarıyıl İçinin Başarıya Oranı | %0 |
| Yarıyıl Sonu Çalışmalar | %0 |
| Toplam | %0 |
| Kategori | Ders İlişki Yüzdeleri (%) |
|
Aktarılabilir Beceri Dersleri
|
0
|
|
Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
|
0
|
|
Destek Dersleri
|
0
|
|
Ek Dersler
|
0
|
|
Kategori
|
0
|
|
Mesleki Seçmeli Dersler
|
0
|
|
Temel Meslek Dersleri
|
0
|
|
Uygulama Dersleri
|
0
|
|
Uzmanlık / Alan Dersleri
|
0
|
|
Yetkinlik Tamamlayıcı Ders
|
0
|
| Ders İş Yükü | Öğretim Metotlar / Öğretim Metodu | Süresi (Saat) | Sayısı | Toplam İş Yükü (Saat) |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||
| AKTS = Toplam İş Yükü (Saat) / 25.5 (s) | 0 | |||
| AKTS | 3,0 | |||
| Hafta | Konu | Öğretim Metodu |
|---|---|---|
| 1 | Doğal hesaplamaya giriş: Beynin yapısı, alt sistemleri, nöronlar, Hesaplama kuramı, Doğal hesaplamanın elemanları. | Ders |
| 2 | Olasılık kavramları ve işaret karakteristiği: temel olasılık kavramları, Bayes’ kuralı, Olasılık dağılımları | Ders |
| 3 | Bilişim kuramı | Ders |
| 4 | Öğrenme Kuramı 1: Temel Kavramlar ve öğrenme kuramına giriş | Ders |
| 5 | Öğrenme Kuramı 2:Öğrenmede kullanılan matematik metodlar | Ders |
| 6 | Verinin matematiksel yöntemlerle işlenmesi | Ders |
| 7 | Dinamik sistemlerin matematiksel modellenmesi | Ders |
| 8 | Hopfield Ağları | Ders |
| 9 | Eğiticili öğrenme: Algılayıcılar, Aktivasyon fonksiyonları: Gauss hataları ile maksimum olabilirlik | Ders |
| 10 | GeriBesleme Algoritması | Ders |
| 11 | Eğiticisiz öğrenme: Kendini örgütleyen eşlem (SOM) | Ders |
| 12 | Hidden Markov modelleri | Ders |
| 13 | Takviyeli öğrenme | Ders |
| 14 | Genetik algoritmalar:Genetik operatörler, genetik programlama, Oyunlar: Heuristik arama, iki kişiye dayalı oyunlar | Ders |
| Ders Öğrenme Çıktısı | Ölçme Değerlendirme | Öğretim Metodu | Öğrenme Faaliyeti |
| Öğrenciler ileride karşılaşacakları problemleri modeller | Yazılı Sınav | Ders | Dinleme ve anlamlandırma |
| Öğrenciler çözüm üretebilmeleri için gerekli yaratıcılığı kazanır | Yazılı Sınav | Ders | Dinleme ve anlamlandırma |
| Öğrencilerin algoritma yazma becerileri gelişir. | Yazılı Sınav | Ders | Dinleme ve anlamlandırma |
| Öğrenciler uygulama alanları üzerinde tecrübe kazanır. | Yazılı Sınav | Ders | Dinleme ve anlamlandırma |
| Karmaşık mühendislik problemlerini yapay öğrenme yöntemleri kullanarak çözme becerisi | Yazılı Sınav | Ders | Dinleme ve anlamlandırma |
DERS ÖĞRENME ÇIKTISI |
PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ortalama Değer | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |