TAR359 - Avrupa İktisat Tarihi I

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

İNSAN VE TOPLUM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ

TARİH

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Avrupa İktisat Tarihi I	TAR359	5	2 + 0	3,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Tarih - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Avrupa İktisat Tarihi I dersinin temel amacı, Orta Çağ'dan Sanayi Devrimi'nin başlangıcına kadar uzanan süreçte Avrupa ekonomisinin temel dönüşümlerini incelemektir. Bu ders kapsamında, feodal ekonominin yapısı, ticaret yollarının genişlemesi, ticari kapitalizmin yükselişi ve fiyat devrimi gibi temel olgular analiz edilir. Amaç, öğrencilerin modern öncesi Avrupa ekonomilerinin karakteristiği olan tarımsal üretim, zanaatkârlık ve erken dönem ticaret ağları hakkında eleştirel bir bakış açısı geliştirmesidir. Coğrafi Keşifler'in ekonomik sonuçları, nüfus hareketleri ve kurumsal değişimler gibi faktörlerin Avrupa'nın ekonomik kalkınmasını nasıl şekillendirdiği üzerinde durulur. Nihai hedef, öğrencilerin günümüz ekonomik sistemlerinin tarihsel köklerini anlamasını ve iktisadi yapıların zaman içinde nasıl bir evrim geçirdiğine dair bir kavrayış kazanmasını sağlamaktır.
Ders İçeriği	Avrupa İktisat Tarihi I dersi, öğrencilerin Avrupa’nın ekonomik gelişim sürecini tarihsel bir bakış açısıyla kavramalarını amaçlayan temel bir lisans dersidir. Bu ders, Orta Çağ’dan Sanayi Devrimi’nin başlangıcına kadar Avrupa ekonomisinin geçirdiği dönüşümleri ele alır. Dersin ilk haftalarında, feodal ekonominin yapısı, tarımın toplumsal örgütlenmedeki rolü ve manoryal sistemin işleyişi incelenir. Ardından, Orta Çağ ticaret ağlarının genişlemesi ve kent ekonomilerinin yükselişi üzerinde durulur. Orta Çağ’daki lonca sistemi, zanaat üretimi ve ticaret şehirlerinin ekonomik yapıya katkısı analiz edilir. Akdeniz ticaretinin İtalyan şehir devletleri üzerindeki etkisi tartışılır. Haçlı Seferleri’nin ekonomik sonuçları ve Doğu ile kurulan yeni ticaret yolları değerlendirilir. Kara Avrupası’nda feodalizmin çözülmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni ekonomik ilişkiler ele alınır. Coğrafi keşiflerin Avrupa ekonomisine sağladığı yeni kaynaklar ve sermaye birikimi süreci detaylandırılır. 16. yüzyılda merkantilizmin doğuşu, devletlerin ekonomik politikaları ve ulusal ekonomilerin şekillenmesi dersin önemli konularındandır. Para ekonomisine geçiş süreci, fiyat devrimi ve Avrupa’daki ilk enflasyon dalgaları açıklanır. Avrupa’daki erken kapitalist unsurların oluşumu, ticaret burjuvazisinin yükselişi ve kolonilerle kurulan ekonomik bağlar tartışılır. Kuzey Avrupa ticaret ağları, Hansa Birliği ve Baltık ekonomisinin gelişimi incelenir. Tarımsal üretimdeki teknolojik yenilikler ve üretkenlik artışı analiz edilir. Nüfus hareketleri, veba salgınlarının ekonomik etkileri ve kırsal ekonominin yeniden yapılanması ele alınır. 17. yüzyıl ekonomik krizleri ve savaşların Avrupa piyasalarına etkisi değerlendirilir. Devlet müdahalesi, vergilendirme politikaları ve mali sistemlerin oluşumu anlatılır. Hollanda’nın ticari üstünlüğü ve deniz ticaretindeki rolü açıklanır. İngiltere’nin erken sanayileşme dinamikleri ve tarım devrimi süreci ders kapsamında ele alınır. Avrupa’da bankacılığın doğuşu, kredi sistemlerinin gelişimi ve finansal kurumların ekonomideki işlevi tartışılır. Erken modern dönemde ticaret şirketlerinin (örneğin Doğu Hindistan Şirketi) ekonomik etkileri üzerinde durulur. Altın ve gümüş akışlarının Avrupa ekonomisine katkıları analiz edilir. Kolonyal ekonomilerin sömürge metropollerine sağladığı avantajlar değerlendirilir. Sanayi öncesi dönemde enerji kaynakları, üretim teknikleri ve işgücü yapısı incelenir. Kadın emeğinin erken modern Avrupa ekonomisindeki yeri ve toplumsal cinsiyet ilişkileri tartışılır. Tarım, zanaat ve ticaretin karşılıklı ilişkisi tarihsel bağlamda açıklanır. Avrupa’da sermaye birikimi süreci ve girişimciliğin yükselişi örneklerle ele alınır. Avrupa içi ticaret yolları, gümrük politikaları ve ticaret rekabeti analiz edilir. Farklı bölgeler arasında ekonomik dengesizliklerin nedenleri açıklanır. Nüfus artışı, kentleşme ve tüketim kalıplarındaki değişimler üzerinde durulur. Fizyokrasi ve merkantilizm arasındaki düşünsel farklar tartışılır. Avrupa’nın kırsal ve kentsel ekonomileri arasındaki etkileşim incelenir. Tarımsal üretimdeki mülkiyet değişimleri ve köylü hareketlerinin ekonomik yönü ele alınır. Erken modern dönemde kamu maliyesi, bütçe dengesi ve borçlanma sistemleri incelenir. Avrupa’da ekonomik düşüncenin evrimi, klasik iktisat öncesi yaklaşımlar bağlamında tartışılır. 18. yüzyılın sonlarına doğru sanayi öncesi ekonomik yapının çözülme süreci değerlendirilir. Ders, ekonomik kurumların, üretim ilişkilerinin ve piyasa mekanizmalarının tarihsel evrimini anlamaya yöneliktir. Öğrenciler, Avrupa’daki ekonomik değişimleri tarihsel olaylarla ilişkilendirmeyi öğrenir. Ders kapsamında haritalar, tablolar ve birincil kaynaklardan örnekler kullanılır. Karşılaştırmalı analiz yöntemiyle Avrupa ekonomisinin farklı bölgelerdeki gelişimi incelenir. Öğrenciler, ekonomik tarih yazımında kullanılan kavram ve teorileri öğrenir. Ders, tarihsel bağlamda ekonomik sistemlerin oluşumuna dair eleştirel düşünme becerisi kazandırmayı hedefler. Avrupa İktisat Tarihi I, öğrencilere modern ekonomik yapının kökenlerini anlama imkânı sağlar. Ayrıca, Avrupa’nın ekonomik geçmişi ile günümüz küresel ekonomi arasındaki bağlantıları değerlendirme olanağı sunar. Öğrenciler dönem boyunca bireysel sunumlar ve kısa araştırma raporları hazırlar. Dönem sonunda kapsamlı bir değerlendirme sınavı yapılır. Ders, Avrupa’nın tarihsel ekonomik dönüşümünü bütüncül bir perspektifle kavratmayı amaçlar.
EBS Koordinatörü	Fatih ÇİFTÇİ

Hafta	Konu
1	Avrupa İktisat Tarihinin Temel Kavramları Ve Metodolojisi
2	Orta Çağ Avrupası'nda Feodal Ekonominin Yapısı
3	Tarım Devrimi Ve Manör Sisteminin Dönüşümü
4	Ticaretin Canlanması Ve Orta Çağ Kentlerinin Yükselişi
5	Geç Orta Çağ'da Kriz: Kara Veba Ve Ekonomik Etkileri
6	Coğrafi Keşifler Ve Avrupa Ekonomisinin Küreselleşmeye Açılması
7	Ticaret Devrimi Ve Sermaye Birikiminin Başlangıcı
8	Ara Sınav
9	Fiyat Devrimi Ve Avrupa'da Enflasyonun Sosyoekonomik Sonuçları
10	Merkantilizm: Erken Modern Dönemde Ekonomi Politikaları
11	Hollanda Altın Çağı: Ticari Ve Finansal Bir Güç Modeli
12	Sanayi Öncesi Avrupa'da Nüfus Dinamikleri Ve Tarımsal Yapı
13	İngiltere'de Sanayi Devrimi'ne Giden Yol: Öncül Koşullar
14	Teknolojik Yenilikler Ve Erken Sanayileşme Süreçleri
15	Dönemin Genel Bir Değerlendirmesi Ve Sonuçlar
16	Yarıyıl Sonu Sınavı

Program Çıktıları
1	Tarih alanında edindiği kuramsal ve uygulamalı bilgi birikimini; tarihsel olay, süreç ve olguları analiz etme, yorumlama ve anlamlandırma süreçlerinde etkin biçimde kullanır.
2	Tarihsel sorunları saptar, analiz eder ve uygun araştırma yöntemlerini kullanarak kanıta dayalı çözümler/açıklamalar geliştirir; süreç yönetiminde eleştirel analiz ve sentez yetkinliği sergiler.
3	Tarihsel sistemleri, kurumları ve süreçleri analiz eder; çağdaş Tarih yazıcılığı yöntemleri ve kaynak tenkidi vasıtasıyla tarihsel sorunsallara yönelik bilimsel açıklamalar/çözümler geliştirir.
4	Tarih disiplini dışındaki pedagoji, felsefe, sanat ve sosyal bilimlerin (siyaset, sosyoloji vb.) sunduğu kuramsal bilgileri tarihsel analiz süreçlerine entegre eder.
5	Tarih araştırmalarında; dijital beşeri bilimler araçlarını, dijital arşivleri ve veri tabanlarını etkin bir şekilde kullanır; araştırma süreçlerinde bilişim teknolojilerinden yararlanarak verileri dijital ortamda analiz eder.
6	Tarihsel bir araştırmayı bağımsız olarak tasarlar; birincil ve ikincil kaynaklardan veri toplar, analiz eder, yorumlar ve sonuçlarını bilimsel etik kurallara uygun biçimde raporlar ve sunar.
7	Bireysel ve disiplinler arası ekip çalışmalarında etkin rol alır; tarihsel sorunsallara yönelik tartışmalarda bilimsel etik çerçevesinde iş birliği yapar ve ortak projelerde sorumluluk üstlenir.
8	Türkçe’yi ve Osmanlı Türkçesi’ni yazılı ve sözlü olarak etkin ve akademik düzeyde kullanır; en az bir yabancı dilde Tarih literatürünü takip edebilecek düzeyde iletişim kurar.
9	Yaşam boyu öğrenme bilinciyle; Tarih disiplini ve ilgili alanlardaki bilimsel gelişmeleri takip eder, yeni bilgi kaynaklarına erişim sağlar ve mesleki yetkinliklerini sürekli günceller.
10	Tarih yazıcılığı ve mesleki uygulamalarda etik ilkeleri içselleştirir; bilimsel dürüstlük, nesnellik ve toplumsal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
11	Tarihsel olay ve uygulamaların evrensel, toplumsal, kültürel, ekonomik ve hukuksal boyutlarını değerlendirir; çevre, sürdürülebilirlik ve insan hakları gibi küresel meselelere tarihsel derinlik ve perspektif kazandırarak çözüm süreçlerine katkı sağlar.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Avrupa'nın Ekonomik Evrimini Ana Hatlarıyla Açıklar	5	5	4	5	4	5	4	5	4	5	4
Tarihsel Dönüşümleri Tanımlar	4	5	4	5	4	5	4	3	4	3	4
Geçmiş Olaylarin Günümüze Etkisini Analiz Eder	4	3	4	3	4	3	4	3	4	3	4
Ekonomik Mekanizmalarını Karşılaştırır	4	3	5	4	5	4	5	4	5	4	5
Tarihsel Kökenlere Eleştirel Bakış Açısı Geliştirir	5	4	5	4	4	3	4	3	4	3	4
Ortalama Değer	4,4	4	4,4	4,2	4,2	4	4,2	3,6	4,2	3,6	4,2

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/382027