MIM329 - Hidrolik Makineler

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ

(2025 - 2026) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Hidrolik Makineler	MIM329	6	3 + 0	4,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Makine Mühendisliği - Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Türbomakinaların genel teorisini, tasarım kriterlerini ve konstrüksiyon özelliklerini aktarmak; akışkanlar mekaniği denklemlerinin pompa ve türbinlere uygulanmasını sağlayarak öğrencilere sistem gereksinimlerine göre uygun makine seçim yetisi kazandırmaktır.
Ders İçeriği	Hidrolik Makineler dersi kapsamında, akışkanlar mekaniğinin temel denklemleri ve prensipleri türbomakinalar özelinde detaylandırılarak ele alınmaktadır. Ders süresince, enerji transferi ve verimlilik analizleri çerçevesinde Euler teorisi, hız üçgenleri, güç tanımları ve boyutsuz sayılar ile benzerlik teorisi üzerinde durulmaktadır. Müfredat; Pelton, Ossberger gibi aksiyon tipi türbinlerin yanı sıra Francis, Kaplan ve uskur gibi reaksiyon tipi türbinlerin yapısal özelliklerini, tasarımlarını ve işletme karakteristiklerini kapsamaktadır. Ayrıca, santrifüj pompaların konstrüksiyonu, kavitasyon fenomeni, pompa karakteristik eğrileri ve sistemlerdeki çalışma noktalarının belirlenmesi gibi kritik konular işlenerek, öğrencilerin teknik ihtiyaçlara uygun makine seçimi yapabilme ve mevcut sistemleri analiz edebilme becerisi kazanması hedeflenmektedir.

Hafta	Konu
1	Akışkanlar mekaniğinin temel denklemleri ve makinelerin sınıflandırılması.
2	Türbomakinaların tek boyutlu teorisi, Euler denklemi ve verim tanımları.
3	Hidrolik türbinlerde enerji dönüşümü ve güç esasları.
4	Aksiyon (Pelton ve Ossberger) türbinlerinin analizi.
5	Reaksiyon (Francis) türbinlerinin yapısı ve özellikleri.
6	Türbinlerde kavitasyon oluşumu ve etkileri.
7	Eksenel akışlı (Uskur ve Kaplan) türbinlerin incelenmesi.
8	Türbomakinalarda boyut analizi ve benzerlik teorisi.
9	Ders tekrarı ve uygulamalı problem çözümleri.
10	Pompa sistemleri: Sınıflandırma ve temel kavramlar.
11	Santrifüj pompaların konstrüksiyonu ve hesaplama yöntemleri.
12	Pompa performans karakteristikleri ve kavitasyon analizi.
13	İşletme noktalarının belirlenmesi ve sistem adaptasyonu.
14	Pompalarda benzerlik yasaları ve performans tahmini.

Program Çıktıları
1	Mezunlar; matematik, fen bilimleri, temel mühendislik bilgileri ve Makine Mühendisliği alanına özgü konular hakkında yeterli bilgiye sahiptir. Bu bilgileri, karmaşık mühendislik problemlerinin çözümünde kullanabilme becerisine sahiptir.
2	Mezunlar; karmaşık mühendislik problemlerini tanımlama, formüle etme ve çözme becerisine sahiptir. Problemleri çözüm sürecinde temel bilimler, mühendislik bilgisi ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları çerçevesinde analitik düşünme yetkinliğini kullanır.
3	Mezunlar; karmaşık sistem, süreç, cihaz veya ürünlerin tasarımını, gerçekçi kısıtlar (çevresel, ekonomik, sosyal, politik, etik, sağlık, güvenlik vb.) altında gerçekleştirme ve yaratıcı mühendislik çözümleri geliştirme becerisine sahiptir.
4	Mezunlar; mühendislik problemlerinin çözümünde modern teknik ve mühendislik araçlarını, bilişim teknolojilerini ve yazılımları sınırlamalarının farkında olarak seçme ve etkin biçimde kullanma becerisine sahiptir.
5	Mezunlar; mühendislik problemlerinin incelenmesi sürecinde literatür araştırması yapma, deney tasarlama, deney gerçekleştirme, veri toplama, sonuçları analiz etme ve yorumlama becerisine sahiptir.
6	Mezunlar; mühendislik uygulamalarının toplumsal, çevresel, ekonomik etkilerinin farkındadır. Sağlık, güvenlik, sürdürülebilirlik ve çevresel sorumluluklar ile ilgili bilgi sahibidir; BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda çözüm geliştirme farkındalığına sahiptir.
7	Mezunlar; mühendislik meslek ilkelerine uygun davranır. Etik sorumlulukların bilincindedir, ayrımcılığa karşıdır, tarafsız ve kapsayıcı davranır.
8	Mezunlar; bireysel olarak ve disiplin içi ya da çok disiplinli takımlarda etkin biçimde çalışabilme, gerektiğinde liderlik rolü üstlenebilme becerisine sahiptir.
9	Mezunlar; teknik konularda farklı hedef kitlelere yönelik olarak Türkçe ve en az bir yabancı dilde yazılı ve sözlü etkin iletişim kurma becerisine sahiptir.
10	Mezunlar; proje yönetimi, ekonomik yapılabilirlik analizi, risk yönetimi, iş sağlığı ve güvenliği, çevre koruma uygulamaları hakkında bilgi sahibidir. Girişimcilik, yenilikçilik ve sürdürülebilir kalkınma konularında farkındalığa sahiptir.
11	Mezunlar; bilim ve teknolojideki gelişmeleri izleme, sürekli öğrenme, yeni ve gelişmekte olan teknolojilere uyum sağlama ve sorgulayıcı düşünme becerisine sahiptir.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11
Akışkanlar mekaniğinin temel yasalarını ve termodinamik prensipleri hidrolik makinelerin analizinde etkin bir şekilde kullanır.	5	4	2	-	-	-	-	-	-	-	-
Pompa ve türbinlerin iç yapısını, enerji transfer mekanizmalarını ve çalışma ilkelerini teknik detaylarıyla açıklar.	4	3	3	-	-	-	-	-	-	-	-
Boyutsuz sayılar ve benzerlik teorisi yardımıyla hidrolik makinelerin farklı çalışma koşullarındaki performansını modelleyebilir.	5	5	3	-	-	-	-	-	-	-	-
Mühendislik problemlerine yönelik hidrolik makine tasarımı yapar ve mevcut sistemlerin enerji verimliliğini analiz eder.	4	4	5	-	-	-	-	-	-	-	-
Belirli işletme parametreleri ve sistem ihtiyaçları doğrultusunda en uygun pompa veya türbin tipini seçer.	3	4	5	-	-	-	-	-	-	-	-
Ortalama Değer	4,2	4	3,6	-	-	-	-	-	-	-	-

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/392680