AŞÇ243 - Yemek, Kültür ve Toplum

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ

MESLEK YÜKSEKOKULU

AŞÇILIK

(2026-2027) Ders Bilgi Formu

Ders Adı	Kodu	Yarıyıl	T+U Saat	AKTS	Z / S
Yemek, Kültür ve Toplum	AŞÇ243	2	3 + 0	4,0	Seçmeli

Birim Bölüm	Aşçılık - Ön Lisans (Yüz yüze)
Amaç	Öğrencilerin yeme-içme olgusunu antropolojik, sosyolojik ve kültürel boyutlarıyla kavramalarını; kimlik, inanç, sınıf ve cinsiyet dinamiklerinin mutfak kültürüne etkilerini çözümlemelerini sağlamaktır. Ayrıca küreselleşme, sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve gıda etiği ekseninde, kültürel mirasa duyarlı ve vizyoner bir şef bakış açısı kazandırmaktır.
Ders İçeriği	Beslenme antropolojisi ve sosyolojisinin temel kuramları; inançlar, tabular ve gıda kodları; toplumsal sınıf, beğeni ve cinsiyet dinamikleri; kolektif bellek, kültürel miras ve göçle şekillenen melez mutfaklar; küreselleşme, Fast food ve Slow Food hareketi; dijitalleşme, foodie kültürü, özel beslenme eğilimleri ve menü yaklaşımları, gastronomi turizminde otantiklik ve geleceğin gıda sistemleri.

Hafta	Konu
1	Yemeğin Sosyokültürel Boyutu: Biyolojik Gereksinimden Kültürel İnşaya
2	Yemek Sosyolojisinde Temel Kuramlar: Yapısalcılık, İşlevselcilik ve Beğeni Sosyolojisi
3	Yemek, İnanç Sistemleri ve Tabular: Kutsal Olan ile Yasak Olanın Mutfaktaki Sınırları
4	Toplumsal Tabakalaşma, Sınıf Dinamikleri ve Gastronomik Ayrışma
5	Toplumsal Cinsiyet, Emek Bölünmesi ve Mutfak Hiyerarşisi
6	Kolektif Bellek, Nostalji ve Mutfak Mirası
7	Ulusal ve Bölgesel Kimlik İnşasında Gastronomi: Anadolu Örneği
8	Göç, Diaspora ve Melez Mutfaklar: Kültürlerarası Karşılaşmalar
9	Küreselleşme, Standardizasyon ve Küyerelleşme (Glocalization)
10	Karşı Kültür Hareketi Olarak Slow Food ve Yerel Gıda Savunuculuğu
11	Tüketim Toplumu, Dijitalleşme ve "Foodie" Kültürü
12	Biyoiktidar, Beden Politikaları ve Çağdaş Beslenme Ahlakı
13	Gastronomi Turizmi, Otantiklik ve Mutfak Metalaşması
14	Geleceğin Mutfak Antropolojisi: Sosyal Şeflik, Gıda Adaleti

Program Çıktıları
1	Aşçılık ile ilgili temel, güncel bilgiye ve pratiğe sahip olur, mesleğinde bu bilgi ve pratiği kullanır.
2	Mesleği ile ilgili iş sağlığı ve güvenliği, çevre ve atık yönetimi, standart ve kalite süreçleri hakkında bilgi sahibi olur.
3	Aşçılık mesleğinde ve gastronomi alanında yeni trendleri, güncel bilgileri ve uygulamaları takip eder, bunları pratikte uygular.
4	Aşçılık ve yiyecek içecek alanında mevcut olan teknoloji, otomasyon, bilişim teknolojilerini etkin kullanır.
5	Aşçılık mesleğinde ve yiyecek içecek sektöründe var olan ve potansiyel problemler ile konuları analitik ve eleştirel olarak değerlendirme ve çözme becerisine sahiptir.
6	Düşüncelerini bilgi ve beceri düzeyinde, yazılı ve sözlü iletişim yoluyla etkili bir biçimde sunabilir ve anlaşılır bir biçimde ifade edebilir.
7	Aşçılık kariyerinde karşılaşabileceği sorunları çözmek ve potansiyel sorunlara önlem almak için ekip üyesi olarak sorumluluk alır.
8	Kariyer yönetimi ve yaşam boyu öğrenme konularında farkındalığa sahiptir.
9	Alanı ile ilgili verilerin toplanması, uygulanması ve sonuçlarının duyurulması aşamalarında toplumsal, bilimsel, kültürel ve etik değerlere sahiptir
10	Bir yabancı dili kullanarak alanındaki bilgileri takip eder ve meslektaşları ile iletişim kurar.
11	Aşçılık mesleği ile ilgili temel kavramları açıklar ve mutfakta kullanılan temel araç ve gereçleri tanımlar.
12	Mutfakta kullanılan yiyecek ve içecek gruplarını sınıflandırarak menü planlaması yapar ve bu doğrultuda standart yiyecek ve içecek reçetelerini hazırlar.
13	Doğrama ve pişirme tekniklerini kullanarak yemeklerin ön hazırlığı, pişirilmesi, süsleme, dekor ve sunumunu yapar.
14	Mutfakta; hiyerarşik yapıyı, hijyen uygulamalarını ve atık azaltımını örneklendirir.
15	Turizm ile ilgili birçok konu hakkında bilgi sahibi olur. Ülkemizde ve dünyada gerçekleştirilen turizm hareketleri hakkında pazarlama, coğrafya, davranış ve etik gibi konularda bilgi sahibidir.
16	Gıda türleri, hijyeni, teknolojisi ve muhafazası hakkında detaylı bilgi sahibi olur. Beslenme ve gıda ilişkisi hakkında bilgi sahibidir.

Ders Öğrenme Çıktısı - Program Çıktıları (1 -5 Puan Aralığı)

Ders Öğrenme Çıktısı	PÇ 1	PÇ 2	PÇ 3	PÇ 4	PÇ 5	PÇ 6	PÇ 7	PÇ 8	PÇ 9	PÇ 10	PÇ 11	PÇ 12	PÇ 13	PÇ 14	PÇ 15	PÇ 16
Küreselleşme ve Sürdürülebilirlik Dinamiklerini Değerlendirir	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Gastronomide Tüketim Kültürü ve Etiği Sorgular	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Yemeğin Sosyokültürel Boyutunu Analiz Eder	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Kültürel Çeşitliliğe Uygun Menüler Geliştirir	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Mutfak Mirasını ve Melezleşmeyi Yorumlar	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Ortalama Değer	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-	-

https://ebs.bilecik.edu.tr/pdf/dersbilgigetir/467744