TARİH

Siyaset Bilimi I dersinin temel amacı, öğrencilere siyasetin doğasını, temel kavramlarını ve modern siyasal sistemlerin işleyiş mekanizmalarını bilimsel bir çerçevede tanıtmaktır. Ders kapsamında devlet, iktidar, meşruiyet ve egemenlik gibi temel olgular tarihsel ve kuramsal açılardan analiz edilerek siyasal düşüncenin gelişimi ele alınır. Öğrencilerin farklı siyasal ideolojileri, rejim türlerini ve demokratik süreçleri birbirleriyle karşılaştırarak değerlendirebilme yetkinliği kazanmaları hedeflenir. Birey, toplum ve devlet arasındaki karmaşık ilişkiler odağa alınarak, güncel siyasal olaylara eleştirel ve analitik bir bakış açısıyla yaklaşılması amaçlanır. Nihayetinde bu ders, öğrencilere siyaset biliminin metodolojik araçlarını sunarak toplumsal meseleleri objektif bir süzgeçten geçirme ve akademik bir siyasal perspektif geliştirme becerisi aşılamayı vizyon edinir.

Siyaset Bilimi I dersi kapsamında, ilk olarak siyasetin bir bilim dalı olarak tanımı, kapsamı ve diğer sosyal bilimlerle olan disiplinlerarası ilişkisi üzerinde durulur. Siyasal olanın ne olduğu ve kamusal alan ile özel alan arasındaki sınırların tarihsel dönüşümü irdelenir. İktidar kavramı, türleri ve iktidarın toplumsal rıza veya zor kullanma ile olan bağlantısı kuramsal düzeyde analiz edilir. Meşruiyetin kaynakları üzerine Max Weber’in otorite tiplemeleri olan geleneksel, karizmatik ve yasal-rasyonel otorite modelleri detaylandırılır. Devletin kökeni, gelişimi ve modern devletin karakteristik özellikleri tarihsel bir perspektifle ele alınır. Devlet kuramları içinde liberal, Marksist, feminist ve çoğulcu yaklaşımların devlete bakış açıları karşılaştırmalı olarak sunulur. Egemenlik kavramının Jean Bodin’den günümüze kadar geçirdiği evrim ve küreselleşme çağında ulus-devlet egemenliğinin sınırları tartışılır. Siyasal ideolojilerin doğuşu, işlevleri ve toplumları mobilize etme güçleri üzerine genel bir giriş yapılır. Klasik liberalizm, muhafazakarlık ve sosyalizmin temel ilkeleri, insan doğası ve toplum tasavvurları çerçevesinde işlenir. Milliyetçilik ideolojisinin modern ulusların inşasındaki rolü ve farklı milliyetçilik türleri analiz edilir. Faşizm, anarşizm ve ekolojizm gibi ideolojik akımların siyasal sisteme yönelik eleştirileri ve önerileri tartışmaya açılır. Siyasal rejimlerin sınıflandırılmasında demokratik, otoriter ve totaliter sistemlerin temel farkları üzerinde durulur. Demokrasinin tarihsel gelişimi, doğrudan demokrasi, temsili demokrasi ve katılımcı demokrasi modelleri arasındaki yapısal farklar açıklanır. Liberal demokrasinin temel kurumları olan kuvvetler ayrılığı, hukukun üstünlüğü ve temel hak ve özgürlüklerin korunması prensipleri incelenir. Seçim sistemlerinin siyasal istikrar ve temsil adaleti üzerindeki etkileri, nispi temsil ve çoğunluk sistemleri üzerinden örneklendirilir. Siyasal partilerin işlevleri, parti tipolojileri ve parti sistemlerinin (tek parti, iki parti, çok parti) işleyiş dinamikleri ele alınır. Baskı grupları ve sivil toplum kuruluşlarının karar alma süreçlerine etkisi ve lobicilik faaliyetleri tartışılır. Siyasal kültür kavramı ve toplumsal değerlerin siyasal sistemin istikrarı üzerindeki belirleyici rolü irdelenir. Siyasal sosyalleşme süreci ve aile, eğitim, medya gibi araçların bireyin siyasal kimliği üzerindeki etkileri analiz edilir. Kamuoyu oluşumu, medyanın gündem belirleme gücü ve dijitalleşmenin siyasal katılım üzerindeki dönüştürücü etkileri üzerinde durulur. Yasama organının yapısı, işlevleri ve parlamenter sistemlerdeki denetim yolları detaylandırılır. Yürütme organının güçlenmesi eğilimi ve başkanlık, yarı-başkanlık ve parlamenter sistemlerin yönetim kapasiteleri karşılaştırılır. Yargı bağımsızlığı, anayasal denetim ve yargının siyasallaşması tartışmaları güncel örneklerle işlenir. Bürokrasi kavramı, devlet aygıtının işleyişindeki rolü ve rasyonel yönetim ilkeleri çerçevesinde ele alınır. Yerel yönetimlerin demokrasiyle olan bağı ve yerinden yönetim ilkelerinin merkezi yönetimle ilişkisi analiz edilir. Siyasal istikrar ve siyasal krizlerin nedenleri, devrimler ve toplumsal hareketlerin sistemi dönüştürme potansiyeli tartışılır. Siyaset biliminde davranışsal yaklaşım, rasyonel tercih teorisi ve yeni kurumsalcılık gibi metodolojik tartışmalar üzerinde durulur. Kimlik siyaseti, etnisite ve dinin modern siyasal çatışmalardaki rolü ve sekülerleşme tartışmaları irdelenir. Toplumsal cinsiyet ve siyaset ilişkisi, kadının siyasal temsili ve feminist kuramın siyasal alana katkıları ele alınır. Küresel siyasetin aktörleri olan uluslararası örgütler, çok uluslu şirketler ve devlet dışı aktörlerin ulusal siyaset üzerindeki etkileri tartışılır. İnsan haklarının evrenselleşmesi süreci ve devletlerin egemenlik hakları ile insan hakları arasındaki gerilimler analiz edilir. Adalet kavramının siyasal boyutu ve gelir dağılımı adaletsizliğinin siyasal istikrar üzerindeki etkileri değerlendirilir. Vatandaşlık kavramının tarihsel gelişimi ve modern dünyada vatandaşlık haklarının kapsamı üzerinde durulur. Siyasal şiddet, terörizm ve devlet güvenliği ile özgürlükler arasındaki denge arayışları tartışmaya açılır. Siyasal katılımın farklı biçimleri, sandık dışı siyaset ve yeni toplumsal hareketlerin dinamikleri incelenir. Popülizm kavramı, yükseliş nedenleri ve liberal demokrasiye yönelik yarattığı meydan okumalar analiz edilir. Refah devleti modelleri ve ekonomik politikaların siyasal meşruiyet üzerindeki etkileri tartışılır. Karar alma süreçlerinde elitlerin rolü ve elit teorileri (Pareto, Mosca, Michels) çerçevesinde demokratik elitizm irdelenir. Siyasal iletişim stratejileri, siyasal reklamcılık ve seçim kampanyalarının seçmen davranışı üzerindeki etkileri işlenir. Teknokratik yönetim anlayışı ve uzmanlaşmanın siyasal irade üzerindeki sınırlandırıcı etkileri tartışılır. Siyaset felsefesinin temel soruları olan "Neden itaat etmeliyiz?" ve "İyi bir toplum nedir?" gibi konular ele alınır. Çatışma yönetimi ve uzlaşma kültürü oluşturmanın demokratik sistemler için hayati önemi vurgulanır. Dijital gözetim toplumu ve veri güvenliğinin demokratik haklar üzerindeki riskleri değerlendirilir. Ekolojik krizlerin siyasal gündemi nasıl dönüştürdüğü ve yeşil siyasetin geleceği tartışılır. Göç hareketlerinin siyasal kutuplaşma ve güvenlik politikaları üzerindeki etkileri analiz edilir. Kamu politikası analizinin temel aşamaları ve bir sorunun nasıl siyasal bir gündem maddesi haline geldiği anlatılır. Siyasal etik ve yolsuzlukla mücadele yöntemlerinin şeffaf yönetimdeki önemi üzerinde durulur. Farklı ülkelerden vaka analizleri yapılarak kuramsal bilgilerin pratikle pekiştirilmesi sağlanır. Öğrencilerin kendi siyasal analizlerini yapabilmeleri için gerekli olan veri toplama ve yorumlama becerileri geliştirilir. Nihayetinde, öğrencilerin bilinçli birer vatandaş ve yetkin birer sosyal bilimci olarak toplumsal süreçlere dahil olmalarını sağlayacak donanımı kazandırmak dersin genel çerçevesini oluşturur.