TARİH

Bu dersin temel amacı, öğrencilerin başlangıç seviyesindeki çivi yazısı ve Hititçe bilgilerini derinleştirerek daha karmaşık ve ileri düzeydeki hiyeroglif ve çivi yazılı metin gruplarını çözümleyebilmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin Hitit devlet arşivlerinde yer alan bayram ritüelleri, antlaşma metinleri ve kanun maddeleri gibi farklı edebi türler üzerinde uzmanlaşarak filolojik analiz yetkinliklerini en üst seviyeye taşımak hedeflenmektedir. Ayrıca, metinlerdeki paleografik değişimleri kronolojik olarak ayırt edebilme ve orijinal tablet kalıntıları üzerinde bağımsız araştırma yürütebilme becerisinin kazandırılması amaçlanmaktadır.

Hitit Çivi Yazısı II dersi kapsamında, öğrencilerin ilk dönem edindikleri temel bilgiler bir üst seviyeye taşınarak Hititçe metinlerin yapısal karmaşıklığı ve tür çeşitliliği derinlemesine incelenmektedir. Dersin başlangıcında, Eski, Orta ve Yeni Hitit dönemlerine ait paleografik farklılıklar detaylandırılarak yazı karakterlerindeki kronolojik değişimler ve işaretlerin evrimi üzerine karşılaştırmalı analizler yapılmaktadır. Hitit devlet arşivlerinde yer alan ve daha nadir kullanılan ideogramların yanı sıra, bileşik Sümerogramlar ve ileri düzey Akadogram yapılarının metin içerisindeki semantik işlevleri kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır. Öğrenciler, sadece standart hece işaretlerini değil, aynı zamanda metinlerdeki nadir işaret varyasyonlarını ve kâtip hatalarını ayırt edebilecek filolojik donanıma ulaştırılmaktadır. Müfredatın merkezinde yer alan bayram ritüelleri, büyü metinleri ve kült envanterleri üzerinden Hitit dini dünyasının terminolojisi ve bu metinlerin yazım disiplini uygulamalı olarak işlenmektedir. Devletler arası hukuk ve diplomasinin temelini oluşturan antlaşma metinleri ile kralların başarılarını anlatan yıllıklar (annallar) üzerinde durularak, resmi ideolojinin yazıya dökülüş biçimi siyasi bir perspektifle analiz edilmektedir. Hitit Kanunları ve mahkeme kayıtları aracılığıyla hukuki metinlerin dili ve adli prosedürlerin yazılı belgelerdeki yansımaları, öğrencilerin ileri düzey gramer ve kelime haznesi çalışmalarıyla pekiştirilmektedir. Ders süresince tabletlerin fiziksel kondisyonuna bağlı olarak karşılaşılan kırık veya eksik kısımların (lacuna) bağlam yardımıyla nasıl tamamlanabileceği ve metin onarımı teknikleri üzerine metodolojik eğitimler verilmektedir. Hitit dünyasının diğer yazı sistemi olan Anadolu Hiyeroglifleri ile çivi yazısı arasındaki etkileşim ve mühürler üzerindeki yazı kullanımı, epigrafi çalışmaları bağlamında öğrencilere aktarılmaktadır. Fonolojik açıdan laryngeal teorisi gibi Hint-Avrupa dil bilimiyle ilişkili ileri düzey konular metinler üzerinden örneklendirilerek Hititçenin dilsel konumu tartışılmaktadır. Orijinal tablet fotoğrafları ve kopyaları (autography) üzerinden yapılan okuma pratikleriyle, öğrencilerin müzelerdeki ham verilere doğrudan erişim sağlayabilmesi ve bilimsel yayınları bağımsız olarak takip edebilmesi hedeflenmektedir. Bölgesel lehçelerin ve yabancı kökenli (Luvice, Hurrice, Palaca) kelimelerin Hitit çivi yazılı metinlere giriş yolları incelenerek Anadolu'nun çok dilli yapısı yazılı belgeler ışığında değerlendirilmektedir. Dönem sonunda öğrenciler, karmaşık yapılı bir tableti bağımsız olarak translitere ve transkribe etme, metindeki tarihsel verileri sentezleme ve bilimsel bir filolojik rapor hazırlama yetkinliğine sahip olmaktadır. Bu süreçte kazanılan analitik düşünme becerisi, öğrencinin birincil kaynaklar üzerinden özgün tarihsel yorumlar üretebilmesini sağlayarak akademik gelişimini bütüncül bir yaklaşımla tamamlamaktadır.