EN
  • Anasayfa
  • TAR355 Sanat Tarihi I (2025 - 2026 / 5. Yarıyıl)
  • EN
TAR355 - Sanat Tarihi I
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat AKTS Pdf
Sanat Tarihi I TAR355 5 2 + 0 3,0 Pdf
Birim Bölüm
TARİH
Derece Seviye Lisans - Seçmeli - Türkçe
Dersin Verilişi Yüz yüze
EBS Koordinatörü Öğr. Gör. Handegül YAVAŞ (Yıl: 2025 - 2026)
Ders Veren Öğr. Gör. Handegül YAVAŞ
Amaç

Bu dersin temel amacı, tarih öncesi dönemlerden Orta Çağ'ın sonuna kadar olan süreçte sanatın gelişimini kronolojik bir perspektifle inceleyerek öğrencilerin temel üslup ve dönem bilgilerini edinmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin farklı uygarlıklara ait mimari yapıları, heykel ve resim sanatını estetik ve teknik açılardan analiz edebilme becerisini geliştirmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, sanat eserlerini üretildikleri dönemin siyasi, sosyal ve kültürel bağlamı içerisinde değerlendirerek tarihsel olaylar ile sanatsal üretimler arasındaki ilişkiyi kurabilme yetisinin kazandırılması amaçlanır.

Ders İçeriği

Sanat Tarihi I dersi kapsamında, insanlık tarihinin en erken dönemlerinden başlayarak Orta Çağ sonuna kadar uzanan geniş bir zaman dilimindeki sanatsal üretimler ve estetik anlayışlar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Dersin başlangıcında, sanat tarihinin tanımı, metodolojisi ve temel terminolojisi üzerinde durularak sanat eserlerinin hangi kriterlere göre inceleneceği metodolojik bir çerçeveye oturtulmaktadır. Paleolitik ve Neolitik dönemlere ait mağara resimleri ile ilk yerleşik yaşamın mimari kalıntıları incelenerek sanatın doğuşu ve inanç sistemleriyle olan ilk ilişkisi analiz edilmektedir. Mezopotamya coğrafyasında yükselen Sümer, Akad, Babil ve Asur medeniyetlerinin ziggurat mimarisi, kabartma sanatı ve silindir mühürleri, bu toplumların hiyerarşik yapıları ve mitolojik dünyaları bağlamında detaylandırılmaktadır. Antik Mısır sanatı başlığında, piramitlerin mimari evrimi, mastabalar ve kaya mezarları ile birlikte Mısır resim ve heykel sanatındaki kanonlar, öbür dünya inancı ekseninde kapsamlı bir şekilde işlenmektedir. Anadolu medeniyetleri bölümünde Hitit, Urartu, Frig ve Lidya sanatının özgün karakterleri, özellikle anıtsal mimari ve maden işçiliği üzerinden öğrencilere aktarılmaktadır. Antik Yunan sanatının Geometrik, Arkaik, Klasik ve Helenistik dönemleri, heykel sanatındaki ideal insan formu arayışı ve tapınak mimarisindeki nizamlar (Dor, İyon, Korint) üzerinden kronolojik bir sıra ile incelenmektedir. Roma sanatının mühendislik harikası olan kubbe ve kemer yapıları, forumlar, amfitiyatrolar ve gerçekçi portre heykelciliği, imparatorluk ideolojisinin bir yansıması olarak ders içeriğinde önemli bir yer tutmaktadır. Erken Hristiyan sanatının katakomplardaki ilk izleri ve ardından Bizans sanatının ikonografi, mozaik ve kubbeli bazilika mimarisi üzerindeki etkisi, sembolizm ve teolojik arka planıyla birlikte değerlendirilmektedir. Avrupa'da gelişen Romanesk ve Gotik sanat akımları, katedral mimarisindeki dikey yükseliş, vitray kullanımı ve dini anlatıların sanatsal forma dönüşümü açısından detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Sanatın sadece estetik bir nesne değil, aynı zamanda iktidar, din ve toplum arasındaki etkileşimin bir ürünü olduğu vurgulanarak eserlerin üslup analizleri yapılmaktadır. Coğrafi ve kültürel etkileşimlerin sanat formlarını nasıl dönüştürdüğü, ticaret ve göç yollarının sanatsal üsluplar üzerindeki belirleyici rolü ders süresince tartışılmaktadır. Malzeme bilgisi ve teknik uygulama yöntemlerinin sanatsal gelişime katkısı incelenirken, antik çağın estetik mirasının Orta Çağ boyunca nasıl korunduğu veya dönüştürüldüğü üzerinde durulmaktadır. Öğrencilerin görsel okuryazarlık becerilerini geliştirmek amacıyla derslerde çok sayıda görsel materyal kullanılarak eserler üzerinde üslup kritiklerine yer verilmektedir. Dönem boyunca işlenen konular, mimariden el sanatlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayarak öğrencinin tarihsel süreçteki görsel kültürü kavramasını hedeflemektedir. Son olarak, tüm bu dönemlerin günümüz sanat anlayışına ve kültürel mirasa olan katkıları tartışılarak ders içeriği tarihsel ve teorik bir sentezle tamamlanmaktadır.

Ders Kaynakları ÇALIŞMA ESERLER
.
Berger, John - Görme Biçimleri
D'Alleva, Anne - Methods and Theories of Art History
Farthing, Stephen - Sanatın Tüm Öyküsü
Gardner, Helen - Art Through the Ages
Gombrich, E. H. - Sanatın Öyküsü
Honour, Hugh - A World History of Art
Janson, H. W. - Janson’s History of Art
Keser, N. - Sanat Sözlüğü
Mülayim, Selçuk - Sanata Giriş
Mülayim, Selçuk - Sanat Tarihine Giriş
Nelson, Robert S. - Critical Terms for Art History
Öney, Gönül - Anadolu Selçuklu Mimarisi
Stokstad, Marilyn - Art History
Turani, Adnan - Dünya Sanat Tarihi
Tüfekçioğlu, Abdülhamit - Erken Dönem Osmanlı Mimarisinde Yazı
Ünal, Ahmet - Sanat Tarihi Metodu
Vasari, Giorgio - Sanatçıların Hayat Hikayeleri
Wölfflin, Heinrich - Sanat Tarihinin Temel Kavramları
Açıldığı Öğretim Yılı 2013 - 2014 2014 - 2015 2015 - 2016 2016 - 2017 2017 - 2018 2024 - 2025 2025 - 2026
Yarıyıl İçi Çalışmalar Katkı Yüzdesi (%)
Ara Sınav 1 30
Ödev 1 20
Toplam 50
Yarıyıl Sonu Çalışmalar Katkı Yüzdesi (%)
Final %50
Toplam %50
Yarıyıl İçinin Başarıya Oranı %50
Yarıyıl Sonu Çalışmalar %50
Toplam %100
Kategori Ders İlişki Yüzdeleri (%)
Aktarılabilir Beceri Dersleri
0
Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
0
Destek Dersleri
0
Ek Dersler
0
Kategori
0
Mesleki Seçmeli Dersler
0
Temel Meslek Dersleri
0
Uygulama Dersleri
0
Uzmanlık / Alan Dersleri
0
Yetkinlik Tamamlayıcı Ders
0
Ders İş Yükü Öğretim Metotlar / Öğretim Metodu Süresi (Saat) Sayısı Toplam İş Yükü (Saat)
Toplam İş Yükü (Saat) 0
AKTS = Toplam İş Yükü (Saat) / 25.5 (s) 0
AKTS 3,0
Hafta Konu Öğretim Metodu
1 Terminoloji Giriş Ders
2 Prehistorik Sanat Ders
3 Mezopotamya Mimarisi Ders
4 Mısır Kanonları Ders
5 Anadolu Uygarlıkları Ders
6 Arkaik Yunan Ders
7 Klasik Sanat Ders
8 Ara Sınav Ders
9 Helenistik Dönem Ders
10 Roma Mühendisliği Ders
11 Portre Sanatı Ders
12 Erken Hristiyanlık Ders
13 Bizans İkonografisi Ders
14 Romanesk Üslup Ders
15 Gotik Mimari Ders
16 Yarıyıl Sonu Sınavı Ders
Ders Öğrenme Çıktısı Ölçme Değerlendirme Öğretim Metodu Öğrenme Faaliyeti
Sanat tarihinin temel kavramlarını ve terminolojisini tanımlar. Sunum / Seminer Tartışmalı Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme
Antik dönem mimari yapılarını üslup özelliklerine göre ayırt eder. Sunum / Seminer Tartışmalı Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme
Sanat eserlerini toplumsal ve kültürel bağlamları içinde analiz eder. Sunum / Seminer Tartışmalı Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme
Kronolojik süreçteki sanatsal değişimleri ve süreklilikleri kavrar. Sunum / Seminer Tartışmalı Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme
Görsel materyaller üzerinden eserlerin üslup kritiğini yapar. Sunum / Seminer Tartışmalı Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme
; ; ; ; ;
DERS ÖĞRENME ÇIKTISI
Sanat tarihinin temel kavramlarını ve terminolojisini tanımlar. 3 3 3 5 5 3 5 1 3 3 3
Antik dönem mimari yapılarını üslup özelliklerine göre ayırt eder. 3 3 3 5 5 3 5 1 3 3 3
Sanat eserlerini toplumsal ve kültürel bağlamları içinde analiz eder. 3 3 3 5 5 3 5 1 3 3 3
Kronolojik süreçteki sanatsal değişimleri ve süreklilikleri kavrar. 3 3 3 5 5 3 5 1 3 3 3
Görsel materyaller üzerinden eserlerin üslup kritiğini yapar. 3 3 3 5 5 3 5 1 3 3 3
Ortalama Değer 3 3 3 5 5 3 5 1 3 3 3