| Ders Adı | Kodu | Yarıyıl | T+U Saat | AKTS | |
| Sanat Tarihi I | TAR355 | 5 | 2 + 0 | 3,0 |
| Birim Bölüm | TARİH |
| Derece Seviye | Lisans - Seçmeli - Türkçe |
| Dersin Verilişi | Yüz yüze |
| EBS Koordinatörü | Öğr. Gör. Handegül YAVAŞ (Yıl: 2025 - 2026) |
| Ders Veren | Öğr. Gör. Handegül YAVAŞ |
| Amaç |
Bu dersin temel amacı, tarih öncesi dönemlerden Orta Çağ'ın sonuna kadar olan süreçte sanatın gelişimini kronolojik bir perspektifle inceleyerek öğrencilerin temel üslup ve dönem bilgilerini edinmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin farklı uygarlıklara ait mimari yapıları, heykel ve resim sanatını estetik ve teknik açılardan analiz edebilme becerisini geliştirmesi hedeflenmektedir. Ayrıca, sanat eserlerini üretildikleri dönemin siyasi, sosyal ve kültürel bağlamı içerisinde değerlendirerek tarihsel olaylar ile sanatsal üretimler arasındaki ilişkiyi kurabilme yetisinin kazandırılması amaçlanır. |
| Ders İçeriği |
Sanat Tarihi I dersi kapsamında, insanlık tarihinin en erken dönemlerinden başlayarak Orta Çağ sonuna kadar uzanan geniş bir zaman dilimindeki sanatsal üretimler ve estetik anlayışlar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Dersin başlangıcında, sanat tarihinin tanımı, metodolojisi ve temel terminolojisi üzerinde durularak sanat eserlerinin hangi kriterlere göre inceleneceği metodolojik bir çerçeveye oturtulmaktadır. Paleolitik ve Neolitik dönemlere ait mağara resimleri ile ilk yerleşik yaşamın mimari kalıntıları incelenerek sanatın doğuşu ve inanç sistemleriyle olan ilk ilişkisi analiz edilmektedir. Mezopotamya coğrafyasında yükselen Sümer, Akad, Babil ve Asur medeniyetlerinin ziggurat mimarisi, kabartma sanatı ve silindir mühürleri, bu toplumların hiyerarşik yapıları ve mitolojik dünyaları bağlamında detaylandırılmaktadır. Antik Mısır sanatı başlığında, piramitlerin mimari evrimi, mastabalar ve kaya mezarları ile birlikte Mısır resim ve heykel sanatındaki kanonlar, öbür dünya inancı ekseninde kapsamlı bir şekilde işlenmektedir. Anadolu medeniyetleri bölümünde Hitit, Urartu, Frig ve Lidya sanatının özgün karakterleri, özellikle anıtsal mimari ve maden işçiliği üzerinden öğrencilere aktarılmaktadır. Antik Yunan sanatının Geometrik, Arkaik, Klasik ve Helenistik dönemleri, heykel sanatındaki ideal insan formu arayışı ve tapınak mimarisindeki nizamlar (Dor, İyon, Korint) üzerinden kronolojik bir sıra ile incelenmektedir. Roma sanatının mühendislik harikası olan kubbe ve kemer yapıları, forumlar, amfitiyatrolar ve gerçekçi portre heykelciliği, imparatorluk ideolojisinin bir yansıması olarak ders içeriğinde önemli bir yer tutmaktadır. Erken Hristiyan sanatının katakomplardaki ilk izleri ve ardından Bizans sanatının ikonografi, mozaik ve kubbeli bazilika mimarisi üzerindeki etkisi, sembolizm ve teolojik arka planıyla birlikte değerlendirilmektedir. Avrupa'da gelişen Romanesk ve Gotik sanat akımları, katedral mimarisindeki dikey yükseliş, vitray kullanımı ve dini anlatıların sanatsal forma dönüşümü açısından detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Sanatın sadece estetik bir nesne değil, aynı zamanda iktidar, din ve toplum arasındaki etkileşimin bir ürünü olduğu vurgulanarak eserlerin üslup analizleri yapılmaktadır. Coğrafi ve kültürel etkileşimlerin sanat formlarını nasıl dönüştürdüğü, ticaret ve göç yollarının sanatsal üsluplar üzerindeki belirleyici rolü ders süresince tartışılmaktadır. Malzeme bilgisi ve teknik uygulama yöntemlerinin sanatsal gelişime katkısı incelenirken, antik çağın estetik mirasının Orta Çağ boyunca nasıl korunduğu veya dönüştürüldüğü üzerinde durulmaktadır. Öğrencilerin görsel okuryazarlık becerilerini geliştirmek amacıyla derslerde çok sayıda görsel materyal kullanılarak eserler üzerinde üslup kritiklerine yer verilmektedir. Dönem boyunca işlenen konular, mimariden el sanatlarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsayarak öğrencinin tarihsel süreçteki görsel kültürü kavramasını hedeflemektedir. Son olarak, tüm bu dönemlerin günümüz sanat anlayışına ve kültürel mirasa olan katkıları tartışılarak ders içeriği tarihsel ve teorik bir sentezle tamamlanmaktadır. |
| Ders Kaynakları |
ÇALIŞMA ESERLER
. Berger, John - Görme Biçimleri D'Alleva, Anne - Methods and Theories of Art History Farthing, Stephen - Sanatın Tüm Öyküsü Gardner, Helen - Art Through the Ages Gombrich, E. H. - Sanatın Öyküsü Honour, Hugh - A World History of Art Janson, H. W. - Janson’s History of Art Keser, N. - Sanat Sözlüğü Mülayim, Selçuk - Sanata Giriş Mülayim, Selçuk - Sanat Tarihine Giriş Nelson, Robert S. - Critical Terms for Art History Öney, Gönül - Anadolu Selçuklu Mimarisi Stokstad, Marilyn - Art History Turani, Adnan - Dünya Sanat Tarihi Tüfekçioğlu, Abdülhamit - Erken Dönem Osmanlı Mimarisinde Yazı Ünal, Ahmet - Sanat Tarihi Metodu Vasari, Giorgio - Sanatçıların Hayat Hikayeleri Wölfflin, Heinrich - Sanat Tarihinin Temel Kavramları |
| Açıldığı Öğretim Yılı | 2013 - 2014 2014 - 2015 2015 - 2016 2016 - 2017 2017 - 2018 2024 - 2025 2025 - 2026 |
| Yarıyıl İçi Çalışmalar | Katkı Yüzdesi (%) |
| Ara Sınav 1 | 30 |
| Ödev 1 | 20 |
| Toplam | 50 |
| Yarıyıl Sonu Çalışmalar | Katkı Yüzdesi (%) |
| Final | %50 |
| Toplam | %50 |
| Yarıyıl İçinin Başarıya Oranı | %50 |
| Yarıyıl Sonu Çalışmalar | %50 |
| Toplam | %100 |
| Kategori | Ders İlişki Yüzdeleri (%) |
|
Aktarılabilir Beceri Dersleri
|
0
|
|
Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
|
0
|
|
Destek Dersleri
|
0
|
|
Ek Dersler
|
0
|
|
Kategori
|
0
|
|
Mesleki Seçmeli Dersler
|
0
|
|
Temel Meslek Dersleri
|
0
|
|
Uygulama Dersleri
|
0
|
|
Uzmanlık / Alan Dersleri
|
0
|
|
Yetkinlik Tamamlayıcı Ders
|
0
|
| Ders İş Yükü | Öğretim Metotlar / Öğretim Metodu | Süresi (Saat) | Sayısı | Toplam İş Yükü (Saat) |
| Toplam İş Yükü (Saat) | 0 | |||
| AKTS = Toplam İş Yükü (Saat) / 25.5 (s) | 0 | |||
| AKTS | 3,0 | |||
| Hafta | Konu | Öğretim Metodu |
|---|---|---|
| 1 | Terminoloji Giriş | Ders |
| 2 | Prehistorik Sanat | Ders |
| 3 | Mezopotamya Mimarisi | Ders |
| 4 | Mısır Kanonları | Ders |
| 5 | Anadolu Uygarlıkları | Ders |
| 6 | Arkaik Yunan | Ders |
| 7 | Klasik Sanat | Ders |
| 8 | Ara Sınav | Ders |
| 9 | Helenistik Dönem | Ders |
| 10 | Roma Mühendisliği | Ders |
| 11 | Portre Sanatı | Ders |
| 12 | Erken Hristiyanlık | Ders |
| 13 | Bizans İkonografisi | Ders |
| 14 | Romanesk Üslup | Ders |
| 15 | Gotik Mimari | Ders |
| 16 | Yarıyıl Sonu Sınavı | Ders |
| Ders Öğrenme Çıktısı | Ölçme Değerlendirme | Öğretim Metodu | Öğrenme Faaliyeti |
| Sanat tarihinin temel kavramlarını ve terminolojisini tanımlar. | Sunum / Seminer | Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Antik dönem mimari yapılarını üslup özelliklerine göre ayırt eder. | Sunum / Seminer | Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Sanat eserlerini toplumsal ve kültürel bağlamları içinde analiz eder. | Sunum / Seminer | Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Kronolojik süreçteki sanatsal değişimleri ve süreklilikleri kavrar. | Sunum / Seminer | Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
| Görsel materyaller üzerinden eserlerin üslup kritiğini yapar. | Sunum / Seminer | Tartışmalı Ders | Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme |
DERS ÖĞRENME ÇIKTISI |
PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ | PÇ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sanat tarihinin temel kavramlarını ve terminolojisini tanımlar. | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3 | 3 | ;
| Antik dönem mimari yapılarını üslup özelliklerine göre ayırt eder. | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3 | 3 | ;
| Sanat eserlerini toplumsal ve kültürel bağlamları içinde analiz eder. | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3 | 3 | ;
| Kronolojik süreçteki sanatsal değişimleri ve süreklilikleri kavrar. | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3 | 3 | ;
| Görsel materyaller üzerinden eserlerin üslup kritiğini yapar. | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3 | 3 | ;
| Ortalama Değer | 3 | 3 | 3 | 5 | 5 | 3 | 5 | 1 | 3 | 3 | 3 |