TARİH

Siyaset Sosyolojisi I dersi; öncelikle temel sosyolojik kavram, kuram ve yaklaşımlar ile sosyolojide kullanılan araştırma yöntem ve tekniklerinin öğretilmesini amaçlamaktadır. Siyasetin toplumsal bir olgu olarak değerlendirilmesi; siyaset ve toplum arasındaki karşılıklı ilişkiyi incelemek için gerekli olan temel kavram ve kuramların öğretilmesi yine bu dersin temel amaçlarındandır.

Bu ders kapsamında öncelikle sosyolojik bakış açısının ve sosyolojik düşünme biçiminin önemi ele alınarak öğrencilerin toplumsal olguları eleştirel ve analitik bir perspektifle değerlendirme becerisi kazanmaları amaçlanır. Dersin başlangıcında sosyolojinin temel kavramları tanıtılır ve bu kavramların gündelik yaşamla ilişkisi ortaya konur. Sosyolojinin bir bilimsel disiplin olarak doğuşu, tarihsel ve düşünsel arka planı içinde incelenir ve bu süreçte özellikle modern toplumların ortaya çıkışıyla birlikte sosyolojik düşüncenin nasıl şekillendiği tartışılır. Aydınlanma düşüncesinin birey, akıl ve ilerleme vurgusu ile devrimler çağının toplumsal dönüşümleri üzerindeki etkileri değerlendirilir. Modernizm olgusu, toplumsal yapı ve kurumlar üzerindeki dönüştürücü etkileri bağlamında ele alınır. Pozitif bilimlerin yükselişi ve bu yükselişin sosyolojinin bilimsel bir disiplin olarak oluşumuna katkısı analiz edilir. Bu çerçevede doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki temel farklılıklar yöntemsel ve epistemolojik boyutlarıyla karşılaştırmalı olarak incelenir. Bilimsel yöntemin temel ilkeleri açıklanır ve bilimsel araştırma sürecinin aşamaları ayrıntılı biçimde ele alınır. Sosyolojik yöntemin kendine özgü yönleri vurgulanarak pozitivist, yorumlayıcı ve eleştirel sosyal bilim yaklaşımları karşılaştırılır. Dersin devamında sosyolojide temel yaklaşımlar kuramsal bir bütünlük içinde tanıtılır. Sosyolojinin gelişim süreci, öncü düşünürler üzerinden tarihsel bir perspektifle değerlendirilir. Bu bağlamda Saint-Simon’un toplum tasavvuru ve bilim anlayışı ele alınır. Auguste Comte’un pozitivist sosyoloji anlayışı ve sosyolojiyi bir bilim olarak kurma çabası incelenir. Herbert Spencer’ın evrimci yaklaşımı ve toplumu organizmacı bir model üzerinden açıklama girişimi tartışılır. Klasik sosyoloji tarihi içerisinde ise Karl Marx’ın tarihsel materyalizm yaklaşımı, sınıf analizi ve çatışma kuramı değerlendirilir. Emile Durkheim’in toplumsal dayanışma, kolektif bilinç ve sosyal olgulara ilişkin yaklaşımı analiz edilir. Georg Simmel’in mikro sosyolojik perspektifi ve toplumsal etkileşim biçimlerine odaklanan yaklaşımı ele alınır. Max Weber’in anlamacı sosyoloji anlayışı, toplumsal eylem kuramı ve rasyonelleşme kavramı detaylı biçimde incelenir. Bu kuramsal birikim üzerinden sosyolojik düşüncenin çok boyutlu yapısı ortaya konur. Dersin ilerleyen aşamasında siyaset sosyolojisinin tanımı ve kapsamı ele alınır. Siyaset sosyolojisinin toplum ile siyasal yapılar arasındaki ilişkileri nasıl analiz ettiği açıklanır. İktidar, otorite ve meşruiyet gibi temel kavramlar sosyolojik bir bakış açısıyla değerlendirilir. Siyasal süreçlerin toplumsal yapı ile etkileşimi tartışılır. Birey, toplum ve siyaset arasındaki karşılıklı ilişkiler analiz edilir. Siyaset sosyolojisine ilişkin temel kavramlar kuramsal ve uygulamalı boyutlarıyla ele alınır. Böylece öğrencilerin eleştirel düşünme, ve analiz yapma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanır.