EN
  • Anasayfa
  • SBK203 Siyasi Düşünce Tarihi (2026-2027 / 3. Yarıyıl)
  • EN
SBK203 - Siyasi Düşünce Tarihi
Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat AKTS Pdf
Siyasi Düşünce Tarihi SBK203 3 3 + 0 4,0 Pdf
Birim Bölüm
SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ
Derece Seviye Lisans - Zorunlu - Türkçe
Dersin Verilişi Yüz yüze
EBS Koordinatörü Doç. Dr. Pınar ÖZDEN CANKARA (Yıl: 2022 - 2023)
Ders Veren Doç. Dr. Pınar ÖZDEN CANKARA
Amaç

Bu dersin amacı, öğrencilere Antik Yunan’dan Rönesans’a uzanan dönemde Batı siyasi düşüncesinin temel kavram, düşünür ve tartışmalarını kavratmaktır. Ders, siyasi düşünce tarihini siyaset düşüncesinin toplumsal tarihi yaklaşımıyla, yani düşünürlerin görüşlerini yaşadıkları dönemin toplumsal, sınıfsal ve ekonomik koşullarıyla birlikte ele alarak anlamayı; kent devletinden feodal düzene, Reform’dan modern devlet düşüncesine uzanan sürecin çağdaş siyaseti anlamadaki önemini kavrayabilmeyi ve düşünürlerin görüşlerini süreklilik ve değişim ekseninde eleştirel biçimde karşılaştırabilmeyi amaçlar.

Ders İçeriği

Derste önce Antik Yunan polisinin toplumsal ve sınıfsal yapısı bağlamında Sofistler, Sokrates, Platon ve Aristoteles’in adalet, yurttaşlık, devlet ve yönetim biçimlerine ilişkin görüşleri ele alınmakta, ardından Roma Cumhuriyeti ve İmparatorluğu’nda Polybios, Cicero ve Seneca’nın karma anayasa ve hukuk anlayışları ile Epikurosçuluk ve Stoacılığın birey ve doğa yasası düşüncesine katkıları incelenmektedir. Hristiyan felsefesinin yükselişinin siyasal düşünceye etkisi Pavlus ve Augustinus üzerinden açıklanmakta; feodal toplumsal ilişkiler bağlamında Padovalı Marsilius, Salisburyli John, Dante ve Ockhamlı William’ın kilise-devlet, ruhani-dünyevi otorite ve egemenlik tartışmalarına ilişkin görüşleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmektedir. Reform dönemine ilişkin olarak Martin Luther, Jean Calvin ve Thomas Münzer’in dinsel otorite, siyasal itaat ve direnme hakkı konusundaki görüşleri toplumsal ve ekonomik arka planıyla birlikte analiz edilmekte; ders, Aquinumlu Thomas’ın skolastik düşünce ve doğal hukuk anlayışı ile Machiavelli’nin modern devlet düşüncesinin başlangıcı olarak değerlendirilen siyaset anlayışının incelenmesiyle sona ermektedir.

Ders Kaynakları Alaeddin Şenel - Siyasal Düşünceler Tarihi: Tarihöncesinde İlkçağda Ortaçağda ve Yeniçağda Toplum ve Siyasal Düşünüş (Bilim ve Sanat)
Larry Arnhart - Platon’dan Rawls’a Siyasî Düşünce Tarihi (Adres)
Mehmet Ali Ağaoğulları (der.) - Sokrates'ten Jakobenlere Batı'da Siyasal Düşünceler (İletişim)
Ayferi Göze - Siyasal Düşünceler ve Yönetimler (Beta)
Donald G. Tannenbaum - Siyasî Düşünce Tarihi: Filozoflar ve Fikirleri (BB101)
Mete Tunçay - Batı'da Siyasal Düşünceler Tarihi – I: Eski ve Orta Çağlar (İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları)
Platon - Devlet
Thomas More-Ütopya
Thomas Hobbes-Leviathan
J.J. Rousseau-Toplum Sözleşmesi
Açıldığı Öğretim Yılı 2014 - 2015 2015 - 2016 2016 - 2017 2017 - 2018 2018 - 2019 2019 - 2020 2020 - 2021 2021 - 2022 2022 - 2023 2023-2024 2024 - 2025 2025 - 2026 2026-2027
Yarıyıl İçi Çalışmalar Katkı Yüzdesi (%)
Ara Sınav 1 40
Kısa Sınav 1 10
Toplam 50
Yarıyıl Sonu Çalışmalar Katkı Yüzdesi (%)
Final %50
Toplam %50
Yarıyıl İçinin Başarıya Oranı %50
Yarıyıl Sonu Çalışmalar %50
Toplam %100
Kategori Ders İlişki Yüzdeleri (%)
Aktarılabilir Beceri Dersleri
0
Beşeri, İletişim ve Yönetim Becerileri Dersleri
0
Destek Dersleri
0
Ek Dersler
0
Kategori
0
Mesleki Seçmeli Dersler
0
Temel Meslek Dersleri
100
Uygulama Dersleri
0
Uzmanlık / Alan Dersleri
0
Yetkinlik Tamamlayıcı Ders
0
Ders İş Yükü Öğretim Metotlar / Öğretim Metodu Süresi (Saat) Sayısı Toplam İş Yükü (Saat)
Dinleme ve anlamlandırma Ders 3 14 42
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme, takım çalışması Beyin Fırtınası 1 4 4
Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme Tartışmalı Ders 4 4 16
Araştırma – yaşam boyu öğrenme, yazma, okuma, Bilişim Sınıf Dışı Çalışma 3 3 9
Final Final 10 1 10
Kısa Sınav 1 Kısa Sınav 1 5 1 5
Ara Sınav 1 Ara Sınav 1 10 1 10
Toplam İş Yükü (Saat) 96
AKTS = Toplam İş Yükü (Saat) / 25.5 (s) 3,76
AKTS 4,0
Hafta Konu Öğretim Metodu
1 Antik Yunan'da Polis Yönetimi ve Siyasal Yönetimler Ders Tartışmalı Ders
2 Sofistler Ders Tartışmalı Ders
3 Sokrates ve Platon Ders Tartışmalı Ders
4 Aristoteles ve Yönetimler Ders Tartışmalı Ders
5 Epikurosçuluk ve Stoacılık Ders Tartışmalı Ders
6 Ortaçağ Toplum Yapısı ve Feodalitenin Ekonomik ve Sosyal Yapısı Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
7 Ortaçağ'da Siyasal Düşünce Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
8 Doğu Roma'da Siyasal Düşünce Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
9 Yeni Çağ'da Yaşanan Siyasal ve Ekonomik Gelişmelerin Siyasal Düşünceye Etkisi Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
10 Machiavelli ve Merkezi Ulus Devlet Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
11 Thomas Morus-Ütopya Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
12 Jean Bodin ve Egemen Merkezi Devlet Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
13 17. Yüzyıl Ekonomik-Sosyal-Siyasal Gelişmeleri ve Thomas Hobbes-John Locke Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
14 18. Yüzyıl Ekonomik-Sosyal-Siyasal Gelişmeleri ve Montesquieu-Rousseau Ders Sınıf Dışı Çalışma Tartışmalı Ders
Ders Öğrenme Çıktısı Ölçme Değerlendirme Öğretim Metodu Öğrenme Faaliyeti
Ekonomik üretimin sınıflı toplum yapısının oluşumuna etkisini Antik Yunan polisi örnek olarak açıklar; polis yönetimi ve siyasal yönetim biçimlerini toplumsal ve sınıfsal yapıyla ilişkilendirir; Sofistler, Sokrates ve Platon’un adalet, yurttaşlık ve devlet konusundaki görüşlerini bu bağlamda değerlendirir. Yazılı Sınav Ders Dinleme ve anlamlandırma
Ortaçağ toplum yapısını ve feodalitenin ekonomik ve sosyal düzenini açıklar; Latin dünyasında ve Doğu Roma’da Hristiyan siyasal düşüncesini dönemin toplumsal-ekonomik yapısı ve sınıf düzeni içinde anlar; Hristiyan felsefesinin yükselişinin Batı siyasal düşüncesine etkisini Pavlus ve Augustinus gibi düşünürler üzerinden, kilise-devlet, ruhani-dünyevi otorite ve egemenlik tartışmaları bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirir. Yazılı Sınav Ders Dinleme ve anlamlandırma
Yeniçağ’da yaşanan siyasal ve ekonomik gelişmelerin (ticaretin yükselişi, burjuvazinin ortaya çıkışı, feodalizmin çözülmesi) siyasal düşünceye etkisini açıklar; Machiavelli’nin merkezî ulus devlet anlayışını, Thomas More’un Ütopya’sındaki toplum eleştirisini ve Jean Bodin’in egemenlik kuramını bu dönüşümün ürünleri olarak analiz eder ve karşılaştırır. Yazılı Sınav Tartışmalı Ders Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme Dinleme ve anlamlandırma
17. ve 18. yüzyılın ekonomik, sosyal ve siyasal gelişmelerini ve sınıfsal dönüşümlerini bilir; bu dönemin düşünürleri olan Hobbes, Locke, Montesquieu ve Rousseau’nun toplum sözleşmesi, sınırlı hükümet, kuvvetler ayrılığı ve genel irade konusundaki görüşlerini bu temelde açıklar ve eleştirel biçimde karşılaştırır; dersin tümünde işlenen düşünürleri süreklilik ve değişim ekseninde çağdaş siyasetle ilişkilendirir. Yazılı Sınav Tartışmalı Ders Ders Dinleme ve anlamlandırma, gözlem/durumları işleme, eleştirel düşünme, soru geliştirme Dinleme ve anlamlandırma
Aristoteles’in yönetim biçimlerine ilişkin sınıflandırmasını ve devlet anlayışını analiz eder; Epikurosçuluk ve Stoacılığın birey, doğa yasası ve kozmopolitizm düşüncesini polis düşüncesinden farklarıyla karşılaştırır; Antik Yunan düşüncesinin çağdaş siyaseti anlamadaki rolünü tanımlar. Yazılı Sınav Ders Dinleme ve anlamlandırma
; ; ; ; ;
DERS ÖĞRENME ÇIKTISI
PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ PÇ
Ekonomik üretimin sınıflı toplum yapısının oluşumuna etkisini Antik Yunan polisi örnek olarak açıklar; polis yönetimi ve siyasal yönetim biçimlerini toplumsal ve sınıfsal yapıyla ilişkilendirir; Sofistler, Sokrates ve Platon’un adalet, yurttaşlık ve devlet konusundaki görüşlerini bu bağlamda değerlendirir. 3 3 2 - - - - - - 3 3
Ortaçağ toplum yapısını ve feodalitenin ekonomik ve sosyal düzenini açıklar; Latin dünyasında ve Doğu Roma’da Hristiyan siyasal düşüncesini dönemin toplumsal-ekonomik yapısı ve sınıf düzeni içinde anlar; Hristiyan felsefesinin yükselişinin Batı siyasal düşüncesine etkisini Pavlus ve Augustinus gibi düşünürler üzerinden, kilise-devlet, ruhani-dünyevi otorite ve egemenlik tartışmaları bağlamında karşılaştırmalı olarak değerlendirir. 3 3 2 - 2 - - - - 3 4
Yeniçağ’da yaşanan siyasal ve ekonomik gelişmelerin (ticaretin yükselişi, burjuvazinin ortaya çıkışı, feodalizmin çözülmesi) siyasal düşünceye etkisini açıklar; Machiavelli’nin merkezî ulus devlet anlayışını, Thomas More’un Ütopya’sındaki toplum eleştirisini ve Jean Bodin’in egemenlik kuramını bu dönüşümün ürünleri olarak analiz eder ve karşılaştırır. 3 3 2 - 3 - 2 - 3 4 3
17. ve 18. yüzyılın ekonomik, sosyal ve siyasal gelişmelerini ve sınıfsal dönüşümlerini bilir; bu dönemin düşünürleri olan Hobbes, Locke, Montesquieu ve Rousseau’nun toplum sözleşmesi, sınırlı hükümet, kuvvetler ayrılığı ve genel irade konusundaki görüşlerini bu temelde açıklar ve eleştirel biçimde karşılaştırır; dersin tümünde işlenen düşünürleri süreklilik ve değişim ekseninde çağdaş siyasetle ilişkilendirir. 3 3 2 - 3 - 2 - 3 4 3
Aristoteles’in yönetim biçimlerine ilişkin sınıflandırmasını ve devlet anlayışını analiz eder; Epikurosçuluk ve Stoacılığın birey, doğa yasası ve kozmopolitizm düşüncesini polis düşüncesinden farklarıyla karşılaştırır; Antik Yunan düşüncesinin çağdaş siyaseti anlamadaki rolünü tanımlar. 3 2 - - - - 2 - - 3 3
Ortalama Değer 3 2,8 1,6 - 1,6 - 1,2 - 1,2 3,4 3,2